Paulus
Åndens gaver og Kristi kropp
Paulus underviser menigheten i Korint om de ulike åndsgavene som Den Hellige Ånd deler ut, og forklarer hvordan de troende sammen utgjør Kristi kropp med ulike, men gjensidig avhengige funksjoner.
1. Korintarane 12,1-31
1Når det gjeld dei åndelege gåvene, søsken, vil eg ikkje at de skal vera uvitande.
Περὶ δὲ τῶν πνευματικῶν, ἀδελφοί, οὐ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν.
2De veit at då de var heidningar, vart de førte på villspor, dregne mot dei stumme avgudane.
οἴδατε ὅτι ὅτε ἔθνη ἦτε πρὸς τὰ εἴδωλα τὰ ἄφωνα ὡς ἂν ἤγεσθε ἀπαγόμενοι.
3Difor gjer eg dykk kjent med at ingen som talar ved Guds Ande, seier: «Forbanna er Jesus!» Og ingen kan seia: «Jesus er Herre» utan i Den Heilage Ande.
διὸ γνωρίζω ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς ἐν πνεύματι θεοῦ λαλῶν λέγει· Ἀνάθεμα ⸀Ἰησοῦς, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν· ⸂Κύριος Ἰησοῦς⸃ εἰ μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ.
4Det finst ulike nådegåver, men Anden er den same.
Διαιρέσεις δὲ χαρισμάτων εἰσίν, τὸ δὲ αὐτὸ πνεῦμα·
5Det finst ulike tenester, men Herren er den same.
καὶ διαιρέσεις διακονιῶν εἰσιν, καὶ ὁ αὐτὸς κύριος·
6Det finst ulike kraftige verknader, men Gud er den same, han som verkar alt i alle.
καὶ διαιρέσεις ἐνεργημάτων εἰσίν, ⸂ὁ δὲ⸃ ⸀αὐτὸς θεός, ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν.
7Kvar einskild får ei openberring av Anden til det som er til gagn for alle.
ἑκάστῳ δὲ δίδοται ἡ φανέρωσις τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον.
8For til éin blir visdomsord gjeve ved Anden, til ein annan kunnskapsord ved den same Anden.
ᾧ μὲν γὰρ διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας, ἄλλῳ δὲ λόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα,
9Til ein annan blir tru gjeven ved den same Anden, til endå ein annan nådegåver til å lækja ved den eine Anden.
⸀ἑτέρῳ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι, ⸀ἄλλῳ χαρίσματα ἰαμάτων ἐν τῷ ⸀ἑνὶ πνεύματι,
10Til ein annan blir kraft til å gjera mektige gjerningar gjeven, til ein annan profetisk gåve, til ein annan evna til å skilja mellom ånder, til ein annan ulike slag tungetale, og til ein annan tyding av tungetale.
⸀ἄλλῳ ἐνεργήματα δυνάμεων, ⸁ἄλλῳ προφητεία, ⸀1ἄλλῳ διακρίσεις πνευμάτων, ⸀ἑτέρῳ γένη γλωσσῶν, ⸀2ἄλλῳ ἑρμηνεία γλωσσῶν·
11Alt dette verkar den eine og same Anden, som deler ut til kvar einskild slik han vil.
πάντα δὲ ταῦτα ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, διαιροῦν ἰδίᾳ ἑκάστῳ καθὼς βούλεται.
12For liksom kroppen er éin og har mange lemer, og alle lemene på kroppen er éin kropp endå dei er mange, slik er det òg med Kristus.
Καθάπερ γὰρ τὸ σῶμα ἕν ἐστιν καὶ μέλη ⸂πολλὰ ἔχει⸃, πάντα δὲ τὰ μέλη τοῦ ⸀σώματος πολλὰ ὄντα ἕν ἐστιν σῶμα, οὕτως καὶ ὁ Χριστός·
13For med éin Ande vart vi alle døypte til éin kropp, anten vi er jødar eller grekarar, slavar eller frie, og vi har alle fått drikka av éin Ande.
καὶ γὰρ ἐν ἑνὶ πνεύματι ἡμεῖς πάντες εἰς ἓν σῶμα ἐβαπτίσθημεν, εἴτε Ἰουδαῖοι εἴτε Ἕλληνες, εἴτε δοῦλοι εἴτε ἐλεύθεροι, καὶ ⸀πάντες ἓν πνεῦμα ἐποτίσθημεν.
14For kroppen er ikkje éin lem, men mange.
Καὶ γὰρ τὸ σῶμα οὐκ ἔστιν ἓν μέλος ἀλλὰ πολλά.
15Om foten seier: «Fordi eg ikkje er hand, høyrer eg ikkje til kroppen» – høyrer han då ikkje til kroppen likevel?
ἐὰν εἴπῃ ὁ πούς· Ὅτι οὐκ εἰμὶ χείρ, οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ σώματος, οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος;
16Og om øyret seier: «Fordi eg ikkje er auge, høyrer eg ikkje til kroppen» – høyrer det då ikkje til kroppen likevel?
καὶ ἐὰν εἴπῃ τὸ οὖς· Ὅτι οὐκ εἰμὶ ὀφθαλμός, οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ σώματος, οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος·
17Om heile kroppen var auge, kvar ville då høyrsla vera? Om alt var høyrsle, kvar ville då luktesansen vera?
εἰ ὅλον τὸ σῶμα ὀφθαλμός, ποῦ ἡ ἀκοή; εἰ ὅλον ἀκοή, ποῦ ἡ ὄσφρησις;
18Men no har Gud sett kvart einskild lem på kroppen der han ville ha det.
⸀νυνὶ δὲ ὁ θεὸς ἔθετο τὰ μέλη, ἓν ἕκαστον αὐτῶν, ἐν τῷ σώματι καθὼς ἠθέλησεν.
19Om alt var éin lem, kvar ville då kroppen vera?
εἰ δὲ ἦν τὰ πάντα ἓν μέλος, ποῦ τὸ σῶμα;
20Men no er det mange lemer, men éin kropp.
νῦν δὲ πολλὰ ⸀μὲν μέλη, ἓν δὲ σῶμα.
21Auget kan ikkje seia til handa: «Eg treng deg ikkje.» Hovudet kan heller ikkje seia til føtene: «Eg treng dykk ikkje.»
οὐ δύναται δὲ ὁ ὀφθαλμὸς εἰπεῖν τῇ χειρί· Χρείαν σου οὐκ ἔχω, ἢ πάλιν ἡ κεφαλὴ τοῖς ποσίν· Χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω·
22Tvert imot! Dei lemene på kroppen som synest vera dei veikaste, er dei mest naudsynte.
ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον τὰ δοκοῦντα μέλη τοῦ σώματος ἀσθενέστερα ὑπάρχειν ἀναγκαῖά ἐστιν,
23Dei lemene på kroppen som vi meiner er mindre ærerike, kler vi med større ære. Og dei lemene vi skjemmest over, har meir sømd.
καὶ ἃ δοκοῦμεν ἀτιμότερα εἶναι τοῦ σώματος, τούτοις τιμὴν περισσοτέραν περιτίθεμεν, καὶ τὰ ἀσχήμονα ἡμῶν εὐσχημοσύνην περισσοτέραν ἔχει,
24Dei sømelege lemene våre treng ikkje det. Men Gud har sett kroppen saman og gjeve større ære til det som mangla ære.
τὰ δὲ εὐσχήμονα ἡμῶν οὐ χρείαν ⸀ἔχει. ἀλλὰ ὁ θεὸς συνεκέρασεν τὸ σῶμα, τῷ ⸀ὑστεροῦντι περισσοτέραν δοὺς τιμήν,
25Dette var for at det ikkje skulle vera splitting i kroppen, men at lemene skulle ha same omsorg for kvarandre.
ἵνα μὴ ᾖ ⸀σχίσμα ἐν τῷ σώματι, ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ὑπὲρ ἀλλήλων μεριμνῶσι τὰ μέλη.
26Om éin lem lid, lid alle lemene med. Om éin lem blir æra, gleder alle lemene seg med.
καὶ ⸀εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται ⸀μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη.
27De er Kristi kropp, og kvar for seg lemer på han.
Ὑμεῖς δέ ἐστε σῶμα Χριστοῦ καὶ μέλη ἐκ μέρους.
28Og Gud har sett nokre i kyrkjelyden: først apostlar, for det andre profetar, for det tredje lærarar, deretter dei som gjer kraftige gjerningar, deretter dei med nådegåver til å lækja, dei som hjelper, dei som styrer, og dei som talar ulike slag tunger.
καὶ οὓς μὲν ἔθετο ὁ θεὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους, ἔπειτα δυνάμεις, ⸀ἔπειτα χαρίσματα ἰαμάτων, ἀντιλήμψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσσῶν.
29Er vel alle apostlar? Er alle profetar? Er alle lærarar? Gjer alle kraftige gjerningar?
μὴ πάντες ἀπόστολοι; μὴ πάντες προφῆται; μὴ πάντες διδάσκαλοι; μὴ πάντες δυνάμεις;
30Har alle nådegåver til å lækja? Talar alle i tunger? Kan alle tyda?
μὴ πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμάτων; μὴ πάντες γλώσσαις λαλοῦσιν; μὴ πάντες διερμηνεύουσιν;
31Men søk med iver etter dei største nådegåvene! Og eg vil visa dykk ein veg som er endå betre.
ζηλοῦτε δὲ τὰ χαρίσματα τὰ ⸀μείζονα. καὶ ἔτι καθʼ ὑπερβολὴν ὁδὸν ὑμῖν δείκνυμι.