Profetane
Assyreren som Guds stav og dommen over hovmod
Gud bruker kongen av Assyria som en stav for å straffe sitt gudløse folk, men assyreren forstår ikke at han bare er et redskap og skryter av sin egen kraft og visdom. Når Herren har fullført sitt verk på Sion, vender Hans vrede mot assyrerens hovmodige hjerte, og Herren over hærskarene sender ild og avmagring som fortærer hans herlighet slik at bare få trær blir igjen i hans skog.
Jesaja 10,5-19
5Ve Assur, staven for min vreide! Kjeppen i handa deira er min harme.
ה֥וֹי אַשּׁ֖וּר שֵׁ֣בֶט אַפִּ֑י וּמַטֶּה־ה֥וּא בְיָדָ֖ם זַעְמִֽי׃
6Mot eit gudlaust folk sender eg han, mot det folket eg er harm på, gjev eg han påbod om å ta bytte og røva rov, og å trakka dei ned som leira i gatene.
בְּג֤וֹי חָנֵף֙ אֲשַׁלְּחֶ֔נּוּ וְעַל־עַ֥ם עֶבְרָתִ֖י אֲצַוֶּ֑נּוּ לִשְׁלֹ֤ל שָׁלָל֙ וְלָבֹ֣ז בַּ֔ז *ולשימו **וּלְשׂוּמ֥וֹ מִרְמָ֖ס כְּחֹ֥מֶר חוּצֽוֹת׃
7Men han tenkjer ikkje slik, og hjartet hans planlegg ikkje slik. For i hjartet hans er det å øydeleggja, å utrydda mange folk.
וְהוּא֙ לֹא־כֵ֣ן יְדַמֶּ֔ה וּלְבָב֖וֹ לֹא־כֵ֣ן יַחְשֹׁ֑ב כִּ֚י לְהַשְׁמִ֣יד בִּלְבָב֔וֹ וּלְהַכְרִ֥ית גּוֹיִ֖ם לֹ֥א מְעָֽט׃
8For han seier: «Er ikkje alle hovdingane mine kongar?
כִּ֖י יֹאמַ֑ר הֲלֹ֥א שָׂרַ֛י יַחְדָּ֖ו מְלָכִֽים׃
9Er ikkje Karkemisj som Kalno? Er ikkje Hamat som Arpad? Er ikkje Samaria som Damaskus?
הֲלֹ֥א כְּכַרְכְּמִ֖ישׁ כַּלְנ֑וֹ אִם־לֹ֤א כְאַרְפַּד֙ חֲמָ֔ת אִם־לֹ֥א כְדַמֶּ֖שֶׂק שֹׁמְרֽוֹן׃
10Slik handa mi nådde avgudsrika, der det var fleire utskorne bilete enn i Jerusalem og Samaria,
כַּאֲשֶׁר֙ מָצְאָ֣ה יָדִ֔י לְמַמְלְכֹ֖ת הָאֱלִ֑יל וּפְסִ֣ילֵיהֶ֔ם מִירֽוּשָׁלַ֖͏ִם וּמִשֹּׁמְרֽוֹן׃
11skal eg ikkje gjera med Jerusalem og avgudsbileta hennar som eg gjorde med Samaria og gudane hennar?»
הֲלֹ֗א כַּאֲשֶׁ֥ר עָשִׂ֛יתִי לְשֹׁמְר֖וֹן וְלֶאֱלִילֶ֑יהָ כֵּ֛ן אֶעֱשֶׂ֥ה לִירוּשָׁלַ֖͏ִם וְלַעֲצַבֶּֽיהָ׃ ס
12Når Herren har fullført heile verket sitt på Sion-fjellet og i Jerusalem, skal han straffa kongen i Assur for frukta av det hovmodige hjartet hans og for stoltheita i dei høgmodige augo hans.
וְהָיָ֗ה כִּֽי־יְבַצַּ֤ע אֲדֹנָי֙ אֶת־כָּל־מֽ͏ַעֲשֵׂ֔הוּ בְּהַ֥ר צִיּ֖וֹן וּבִירוּשָׁלָ֑͏ִם אֶפְקֹ֗ד עַל־פְּרִי־גֹ֙דֶל֙ לְבַ֣ב מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֔וּר וְעַל־תִּפְאֶ֖רֶת ר֥וּם עֵינָֽיו׃
13For han har sagt: «Med krafta i handa mi har eg gjort dette, og med visdomen min, for eg er klok. Eg flytta grensene til folka, plyndra skattane deira, og som ein mektig mann støytte eg ned dei som sat på trona.
כִּ֣י אָמַ֗ר בְּכֹ֤חַ יָדִי֙ עָשִׂ֔יתִי וּבְחָכְמָתִ֖י כִּ֣י נְבֻנ֑וֹתִי וְאָסִ֣יר ׀ גְּבוּלֹ֣ת עַמִּ֗ים *ועתידתיהם **וַעֲתוּדֽוֹתֵיהֶם֙ שׁוֹשֵׂ֔תִי וְאוֹרִ֥יד כַּאבִּ֖יר יוֹשְׁבִֽים׃
14Handa mi fann rikdomen til folka som eit fuglereir. Som ein samlar forlétne egg, samla eg heile jorda. Ingen rørte ei veng, opna munnen eller kvitra.»
וַתִּמְצָ֨א כַקֵּ֤ן ׀ יָדִי֙ לְחֵ֣יל הָֽעַמִּ֔ים וְכֶאֱסֹף֙ בֵּיצִ֣ים עֲזֻב֔וֹת כָּל־הָאָ֖רֶץ אֲנִ֣י אָסָ֑פְתִּי וְלֹ֤א הָיָה֙ נֹדֵ֣ד כָּנָ֔ף וּפֹצֶ֥ה פֶ֖ה וּמְצַפְצֵֽף׃
15Skal øksa rosa seg over den som høgg med henne? Skal saga gjera seg stor over den som brukar henne? Som om kjeppen kunne svinga den som løftar han, som om staven kunne løfta den som ikkje er av tre!
הֲיִתְפָּאֵר֙ הַגַּרְזֶ֔ן עַ֖ל הַחֹצֵ֣ב בּ֑וֹ אִם־יִתְגַּדֵּ֤ל הַמַּשּׂוֹר֙ עַל־מְנִיפ֔וֹ כְּהָנִ֥יף שֵׁ֙בֶט֙ וְאֶת־מְרִימָ֔יו כְּהָרִ֥ים מַטֶּ֖ה לֹא־עֵֽץ׃
16Difor skal Herren, Herren over hærskarane, senda tærande sjukdom over dei feite hans, og under herlegdomen hans skal det tennast ein brann, ein brann som logande eld.
לָ֠כֵן יְשַׁלַּ֨ח הָאָד֜וֹן יְהוָ֧ה צְבָא֛וֹת בְּמִשְׁמַנָּ֖יו רָז֑וֹן וְתַ֧חַת כְּבֹד֛וֹ יֵקַ֥ד יְקֹ֖ד כִּיק֥וֹד אֵֽשׁ׃
17Israels lys skal bli til eld, og Den Heilage hans til ein loge. Han skal brenna og fortæra tornane og tistlane hans på éin dag.
וְהָיָ֤ה אֽוֹר־יִשְׂרָאֵל֙ לְאֵ֔שׁ וּקְדוֹשׁ֖וֹ לְלֶהָבָ֑ה וּבָעֲרָ֗ה וְאָֽכְלָ֛ה שִׁית֥וֹ וּשְׁמִיר֖וֹ בְּי֥וֹם אֶחָֽד׃
18Herlegdomen i skogen hans og den fruktbare marka hans skal han øydeleggja heilt, både sjel og kropp, og det skal vera som når ein sjuk mann visnar bort.
וּכְב֤וֹד יַעְרוֹ֙ וְכַרְמִלּ֔וֹ מִנֶּ֥פֶשׁ וְעַד־בָּשָׂ֖ר יְכַלֶּ֑ה וְהָיָ֖ה כִּמְסֹ֥ס נֹסֵֽס׃
19Dei attverande trea i skogen hans skal vera så få at eit barn kan skriva dei opp.
וּשְׁאָ֥ר עֵ֛ץ יַעְר֖וֹ מִסְפָּ֣ר יִֽהְי֑וּ וְנַ֖עַר יִכְתְּבֵֽם׃ פ