Kongetida
Atalja utrydder kongsætten og Joasj reddes
Da Atalja, Akasjas mor, fikk vite at sønnen var død, utryddet hun hele kongsætten. Men Josjeba reddet den lille Joasj og gjemte ham i Herrens hus i seks år mens Atalja regjerte. I det sjuende året organiserte presten Jojada et opprør: han samlet befalingsmennene og livvaktene, kronet og salvet Joasj til konge i tempelet, og lot Atalja drepe ved Hesteporten da hun ropte «Forræderi!»
2. Kongebok 11,1-16
1Då Atalja, mor til Akasja, såg at sonen hennar var død, tok ho til å rydda ut heile kongsætta.
וַֽעֲתַלְיָה֙ אֵ֣ם אֲחַזְיָ֔הוּ *וראתה **רָאֲתָ֖ה כִּ֣י מֵ֣ת בְּנָ֑הּ וַתָּ֙קָם֙ וַתְּאַבֵּ֔ד אֵ֖ת כָּל־זֶ֥רַע הַמַּמְלָכָֽה׃
2Men Josjeba, dotter til kong Joram og syster til Akasja, tok Joasj, son til Akasja, og stal han bort frå kongssønene som skulle drepast. Ho gøymde han og amma hans i soverommet, og slik løynde dei han for Atalja, så han ikkje vart drepen.
וַתִּקַּ֣ח יְהוֹשֶׁ֣בַע בַּת־הַמֶּֽלֶךְ־י֠וֹרָם אֲח֨וֹת אֲחַזְיָ֜הוּ אֶת־יוֹאָ֣שׁ בֶּן־אֲחַזְיָ֗ה וַתִּגְנֹ֤ב אֹתוֹ֙ מִתּ֤וֹךְ בְּנֵֽי־הַמֶּ֙לֶךְ֙ *הממותתים **הַמּ֣וּמָתִ֔ים אֹת֥וֹ וְאֶת־מֵינִקְתּ֖וֹ בַּחֲדַ֣ר הַמִּטּ֑וֹת וַיַּסְתִּ֧רוּ אֹת֛וֹ מִפְּנֵ֥י עֲתַלְיָ֖הוּ וְלֹ֥א הוּמָֽת׃
3Han var gøymd hos henne i Herrens hus i seks år, medan Atalja rådde over landet.
וַיְהִ֤י אִתָּהּ֙ בֵּ֣ית יְהוָ֔ה מִתְחַבֵּ֖א שֵׁ֣שׁ שָׁנִ֑ים וַעֲתַלְיָ֖ה מֹלֶ֥כֶת עַל־הָאָֽרֶץ׃ פ
4I det sjuande året sende Jojada bod og henta høvdingane over hundre mann, over karane og livvaktene. Han førte dei til seg i Herrens hus, gjorde ei pakt med dei og tok dei i eid i Herrens hus. Så synte han dei kongssonen.
וּבַשָּׁנָ֣ה הַ֠שְּׁבִיעִית שָׁלַ֨ח יְהוֹיָדָ֜ע וַיִּקַּ֣ח ׀ אֶת־שָׂרֵ֣י *המאיות **הַמֵּא֗וֹת לַכָּרִי֙ וְלָ֣רָצִ֔ים וַיָּבֵ֥א אֹתָ֛ם אֵלָ֖יו בֵּ֣ית יְהוָ֑ה וַיִּכְרֹת֩ לָהֶ֨ם בְּרִ֜ית וַיַּשְׁבַּ֤ע אֹתָם֙ בְּבֵ֣ית יְהוָ֔ה וַיַּ֥רְא אֹתָ֖ם אֶת־בֶּן־הַמֶּֽלֶךְ׃
5Han gav dei dette påbodet: «Dette skal de gjera: Ein tredjedel av dykk som kjem på sabbaten, skal halda vakt ved kongehuset.
וַיְצַוֵּ֣ם לֵאמֹ֔ר זֶ֥ה הַדָּבָ֖ר אֲשֶׁ֣ר תַּעֲשׂ֑וּן הַשְּׁלִשִׁ֤ית מִכֶּם֙ בָּאֵ֣י הַשַּׁבָּ֔ת וְשֹׁ֣מְרֵ֔י מִשְׁמֶ֖רֶת בֵּ֥ית הַמֶּֽלֶךְ׃
6Ein tredjedel skal stå ved Sur-porten, og ein tredjedel ved porten bak livvaktene. Slik skal de halda vakt ved huset, skiftevis.
וְהַשְּׁלִשִׁית֙ בְּשַׁ֣עַר ס֔וּר וְהַשְּׁלִשִׁ֥ית בַּשַּׁ֖עַר אַחַ֣ר הָרָצִ֑ים וּשְׁמַרְתֶּ֛ם אֶת־מִשְׁמֶ֥רֶת הַבַּ֖יִת מַסָּֽח׃
7Dei to avdelingane av dykk som går av vakt på sabbaten, skal halda vakt ved Herrens hus og verna kongen.
וּשְׁתֵּ֤י הַיָּדוֹת֙ בָּכֶ֔ם כֹּ֖ל יֹצְאֵ֣י הַשַּׁבָּ֑ת וְשָֽׁמְר֛וּ אֶת־מִשְׁמֶ֥רֶת בֵּית־יְהוָ֖ה אֶל־הַמֶּֽלֶךְ׃
8De skal stilla dykk opp rundt kongen, kvar mann med våpna sine i handa. Den som kjem inn i rekkjene, skal drepast. Ver med kongen når han går ut og når han går inn.»
וְהִקַּפְתֶּ֨ם עַל־הַמֶּ֜לֶךְ סָבִ֗יב אִ֚ישׁ וְכֵלָ֣יו בְּיָד֔וֹ וְהַבָּ֥א אֶל־הַשְּׂדֵר֖וֹת יוּמָ֑ת וִהְי֥וּ אֶת־הַמֶּ֖לֶךְ בְּצֵאת֥וֹ וּבְבֹאֽוֹ׃
9Høvdingane over hundre mann gjorde alt det presten Jojada hadde pålagt dei. Kvar av dei tok mennene sine, både dei som gjekk på vakt og dei som gjekk av vakt på sabbaten, og kom til presten Jojada.
וַֽיַּעֲשׂ֞וּ שָׂרֵ֣י *המאיות **הַמֵּא֗וֹת כְּכֹ֣ל אֲשֶׁר־צִוָּה֮ יְהוֹיָדָ֣ע הַכֹּהֵן֒ וַיִּקְחוּ֙ אִ֣ישׁ אֶת־אֲנָשָׁ֔יו בָּאֵ֣י הַשַּׁבָּ֔ת עִ֖ם יֹצְאֵ֣י הַשַּׁבָּ֑ת וַיָּבֹ֖אוּ אֶל־יְהוֹיָדָ֥ע הַכֹּהֵֽן׃
10Presten gav høvdingane over hundre mann spyda og skjolda som hadde høyrt til kong David, og som var i Herrens hus.
וַיִּתֵּ֨ן הַכֹּהֵ֜ן לְשָׂרֵ֣י *המאיות **הַמֵּא֗וֹת אֶֽת־הַחֲנִית֙ וְאֶת־הַשְּׁלָטִ֔ים אֲשֶׁ֖ר לַמֶּ֣לֶךְ דָּוִ֑ד אֲשֶׁ֖ר בְּבֵ֥ית יְהוָֽה׃
11Livvaktene stilte seg opp, kvar mann med våpna sine i handa, frå høgre sida av huset til venstre sida, ved altaret og ved huset, rundt kongen.
וַיַּעַמְד֨וּ הָרָצִ֜ים אִ֣ישׁ ׀ וְכֵלָ֣יו בְּיָד֗וֹ מִכֶּ֨תֶף הַבַּ֤יִת הַיְמָנִית֙ עַד־כֶּ֤תֶף הַבַּ֙יִת֙ הַשְּׂמָאלִ֔ית לַמִּזְבֵּ֖חַ וְלַבָּ֑יִת עַל־הַמֶּ֖לֶךְ סָבִֽיב׃
12Så førte han ut kongssonen, sette krona på han og gav han vitnemålet. Dei gjorde han til konge og salva han, klappa i hendene og ropa: «Leve kongen!»
וַיּוֹצִ֣א אֶת־בֶּן־הַמֶּ֗לֶךְ וַיִּתֵּ֤ן עָלָיו֙ אֶת־הַנֵּ֙זֶר֙ וְאֶת־הָ֣עֵד֔וּת וַיַּמְלִ֥כוּ אֹת֖וֹ וַיִּמְשָׁחֻ֑הוּ וַיַּכּוּ־כָ֔ף וַיֹּאמְר֖וּ יְחִ֥י הַמֶּֽלֶךְ׃ ס
13Då Atalja høyrde lyden av livvaktene og folket, kom ho til folket i Herrens hus.
וַתִּשְׁמַ֣ע עֲתַלְיָ֔ה אֶת־ק֥וֹל הָֽרָצִ֖ין הָעָ֑ם וַתָּבֹ֥א אֶל־הָעָ֖ם בֵּ֥ית יְהוָֽה׃
14Ho såg, og sjå, kongen stod ved søyla, slik skikken var, og høvdingane og trompetane var ved kongen. Alt folket i landet gledde seg og bles i trompetane. Då reiv Atalja sund kleda sine og ropa: «Svik! Svik!»
וַתֵּ֡רֶא וְהִנֵּ֣ה הַמֶּלֶךְ֩ עֹמֵ֨ד עַֽל־הָעַמּ֜וּד כַּמִּשְׁפָּ֗ט וְהַשָּׂרִ֤ים וְהַחֲצֹֽצְרוֹת֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ וְכָל־עַ֤ם הָאָ֙רֶץ֙ שָׂמֵ֔חַ וְתֹקֵ֖עַ בַּחֲצֹֽצְר֑וֹת וַתִּקְרַ֤ע עֲתַלְיָה֙ אֶת־בְּגָדֶ֔יהָ וַתִּקְרָ֖א קֶ֥שֶׁר קָֽשֶׁר׃ ס
15Presten Jojada gav påbod til høvdingane over hundre mann, som var sette over hæren, og sa til dei: «Før henne ut mellom rekkjene, og drep med sverd kvar den som følgjer henne!» For presten hadde sagt: «Ho skal ikkje drepast i Herrens hus.»
וַיְצַו֩ יְהוֹיָדָ֨ע הַכֹּהֵ֜ן אֶת־שָׂרֵ֥י *המיאות **הַמֵּא֣וֹת ׀ פְּקֻדֵ֣י הַחַ֗יִל וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵיהֶם֙ הוֹצִ֤יאוּ אֹתָהּ֙ אֶל־מִבֵּ֣ית לַשְּׂדֵרֹ֔ת וְהַבָּ֥א אַחֲרֶ֖יהָ הָמֵ֣ת בֶּחָ֑רֶב כִּ֚י אָמַ֣ר הַכֹּהֵ֔ן אַל־תּוּמַ֖ת בֵּ֥ית יְהוָֽה׃
16Dei greip henne, og då ho kom til hesteporten ved kongehuset, drap dei henne der.
וַיָּשִׂ֤מוּ לָהּ֙ יָדַ֔יִם וַתָּב֛וֹא דֶּֽרֶךְ־מְב֥וֹא הַסּוּסִ֖ים בֵּ֣ית הַמֶּ֑לֶךְ וַתּוּמַ֖ת שָֽׁם׃ ס