Jesu under
Den lamme ved Betesda-dammen
Jesus helbreder en mann som hadde vært syk i 38 år ved Betesda-dammen i Jerusalem på sabbaten.
Johannes 5,1-15
1Etter dette var det ei høgtid for jødane, og Jesus drog opp til Jerusalem.
Μετὰ ταῦτα ⸀ἦν ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ⸀ἀνέβη Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα.
2I Jerusalem, ved Saueporten, er det ein dam som på hebraisk heiter Betesda. Han har fem søylegangar.
ἔστιν δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐπὶ τῇ προβατικῇ κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ ⸀Βηθεσδά, πέντε στοὰς ἔχουσα·
3I desse låg det ei mengd sjuke: blinde, halte og folk med visna lemmer.
ἐν ταύταις κατέκειτο ⸀πλῆθος τῶν ἀσθενούντων, τυφλῶν, χωλῶν, ⸀ξηρῶν.
4For ein engel steig ned i dammen frå tid til anna og rørte opp vatnet. Den første som steig ned etter at vatnet var rørt opp, vart frisk, same kva sjukdom han hadde. [Dette verset manglar i dei eldste handskriftene.]
ἄγγελος γὰρ κατὰ καιρὸν κατέβαινεν ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ, καὶ ἐτάρασσεν τὸ ὕδωρ· ὁ οὖν πρῶτος ἐμβὰς μετὰ τὴν ταραχὴν τοῦ ὕδατος, ὑγιὴς ἐγίνετο, ᾧ δήποτε κατείχετο νοσήματι.
5Der var det ein mann som hadde vore sjuk i trettiåtte år.
ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ ⸀τριάκοντα ὀκτὼ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ ⸀αὐτοῦ·
6Då Jesus såg han liggje der og visste at han hadde vore sjuk i lang tid, sa han til han: «Vil du bli frisk?»
τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς κατακείμενον, καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει, λέγει αὐτῷ· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;
7Den sjuke svara han: «Herre, eg har ingen til å hjelpe meg ned i dammen når vatnet blir rørt opp. Og medan eg er på veg, stig ein annan ned før meg.»
ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν· Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγὼ ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει.
8Jesus sa til han: «Stå opp, ta båra di og gå!»
λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ⸀Ἔγειρε ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει.
9Straks vart mannen frisk, og han tok båra si og gjekk. Men det var sabbat den dagen.
καὶ εὐθέως ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος καὶ ἦρε τὸν κράβαττον αὐτοῦ καὶ περιεπάτει. Ἦν δὲ σάββατον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ.
10Difor sa jødane til han som hadde vorte lækt: «Det er sabbat, og du har ikkje lov til å bere båra.»
ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ τεθεραπευμένῳ· Σάββατόν ἐστιν, ⸀καὶ οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν ⸀κράβαττον.
11Men han svara dei: «Han som gjorde meg frisk, sa til meg: Ta båra di og gå!»
⸂ὃς δὲ⸃ ἀπεκρίθη αὐτοῖς· Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ ἐκεῖνός μοι εἶπεν Ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει.
12Dei spurde han: «Kven er den mannen som sa til deg: Ta henne opp og gå?»
ἠρώτησαν ⸀οὖν αὐτόν· Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι· ⸀Ἆρον καὶ περιπάτει;
13Men han som var lækt, visste ikkje kven det var, for Jesus hadde trekt seg unna sidan det var mykje folk på staden.
ὁ δὲ ἰαθεὶς οὐκ ᾔδει τίς ἐστιν, ὁ γὰρ Ἰησοῦς ἐξένευσεν ὄχλου ὄντος ἐν τῷ τόπῳ.
14Seinare fann Jesus han i tempelet og sa til han: «Sjå, du har vorte frisk. Synd ikkje meir, så det ikkje skal hende deg noko verre.»
μετὰ ταῦτα εὑρίσκει αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν ⸂σοί τι⸃ γένηται.
15Mannen gjekk bort og fortalde jødane at det var Jesus som hadde gjort han frisk.
ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος καὶ ⸀ἀνήγγειλεν τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ.