Urkyrkja
Filip forkynner i Samaria
Filip drar til en by i Samaria og forkynner Kristus. Mange blir helbredet, urene ånder drives ut, og folket kommer til tro og blir døpt. Også trollmannen Simon, som hadde forbløffet folket med magi, kommer til tro og blir døpt. Peter og Johannes sendes fra Jerusalem og ber for de troende, som mottar Den Hellige Ånd ved håndspåleggelse. Simon forsøker å kjøpe denne gaven for penger, men blir skarpt irettesatt av Peter og bedt om å vende om.
Apostelgjerningane 8,4-25
4Dei som var spreidde, drog omkring og forkynte Ordet.
Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες διῆλθον εὐαγγελιζόμενοι τὸν λόγον.
5Filip drog ned til byen i Samaria og forkynte Kristus for dei.
Φίλιππος δὲ κατελθὼν εἰς ⸀τὴν πόλιν τῆς Σαμαρείας ἐκήρυσσεν αὐτοῖς τὸν χριστόν.
6Folkemengda gav samstemt akt på det Filip sa, då dei høyrde han og såg teikna han gjorde.
προσεῖχον ⸀δὲ οἱ ὄχλοι τοῖς λεγομένοις ὑπὸ τοῦ Φιλίππου ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ ἀκούειν αὐτοὺς καὶ βλέπειν τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει·
7For ureine ånder fór ut frå mange med høg røyst, og mange lamme og halte vart lækte.
⸀πολλοὶ γὰρ τῶν ἐχόντων πνεύματα ἀκάθαρτα βοῶντα φωνῇ μεγάλῃ ⸀ἐξήρχοντο, πολλοὶ δὲ παραλελυμένοι καὶ χωλοὶ ἐθεραπεύθησαν·
8Og det vart stor glede i den byen.
⸂ἐγένετο δὲ⸃ ⸂πολλὴ χαρὰ⸃ ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ.
9No var det ein mann ved namn Simon som tidlegare hadde drive med trolldom i byen og forbløffa folket i Samaria. Han sa at han sjølv var ein stor mann.
Ἀνὴρ δέ τις ὀνόματι Σίμων προϋπῆρχεν ἐν τῇ πόλει μαγεύων καὶ ⸀ἐξιστάνων τὸ ἔθνος τῆς Σαμαρείας, λέγων εἶναί τινα ἑαυτὸν μέγαν,
10Alle, frå den minste til den største, høyrde på han og sa: «Denne mannen er Guds kraft, den som blir kalla Den store.»
ᾧ προσεῖχον ⸀πάντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου λέγοντες· Οὗτός ἐστιν ἡ Δύναμις τοῦ θεοῦ ἡ ⸀καλουμένη Μεγάλη.
11Dei høyrde på han fordi han i lang tid hadde forbløffa dei med trolldommen sin.
προσεῖχον δὲ αὐτῷ διὰ τὸ ἱκανῷ χρόνῳ ταῖς μαγείαις ἐξεστακέναι αὐτούς.
12Men då dei kom til tru på Filip, som forkynte evangeliet om Guds rike og Jesu Kristi namn, vart dei døypte, både menn og kvinner.
ὅτε δὲ ἐπίστευσαν τῷ Φιλίππῳ εὐαγγελιζομένῳ ⸀περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ὀνόματος Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐβαπτίζοντο ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες.
13Også Simon sjølv kom til tru, og etter at han var døypt, heldt han seg stadig til Filip. Og han vart forbløffa då han såg dei store teikna og kraftgjerningane som skjedde.
ὁ δὲ Σίμων καὶ αὐτὸς ἐπίστευσεν, καὶ βαπτισθεὶς ἦν προσκαρτερῶν τῷ Φιλίππῳ, θεωρῶν τε ⸂σημεῖα καὶ δυνάμεις μεγάλας γινομένας⸃ ἐξίστατο.
14Då apostlane i Jerusalem fekk høyre at Samaria hadde teke imot Guds ord, sende dei Peter og Johannes til dei.
Ἀκούσαντες δὲ οἱ ἐν Ἱεροσολύμοις ἀπόστολοι ὅτι δέδεκται ἡ Σαμάρεια τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἀπέστειλαν πρὸς ⸀αὐτοὺς Πέτρον καὶ Ἰωάννην,
15Då dei kom ned, bad dei for dei, at dei måtte få Den Heilage Ande.
οἵτινες καταβάντες προσηύξαντο περὶ αὐτῶν ὅπως λάβωσιν πνεῦμα ἅγιον·
16For Anden hadde enno ikkje falle på nokon av dei; dei var berre døypte til Herren Jesu namn.
⸀οὐδέπω γὰρ ἦν ἐπʼ οὐδενὶ αὐτῶν ἐπιπεπτωκός, μόνον δὲ βεβαπτισμένοι ὑπῆρχον εἰς τὸ ὄνομα τοῦ ⸀κυρίου Ἰησοῦ.
17Då la dei hendene på dei, og dei fekk Den Heilage Ande.
τότε ⸀ἐπετίθεσαν τὰς χεῖρας ἐπʼ αὐτούς, καὶ ἐλάμβανον πνεῦμα ἅγιον.
18Då Simon såg at Anden vart gjeven ved at apostlane la hendene på dei, tilbaud han dei pengar
⸀ἰδὼν δὲ ὁ Σίμων ὅτι διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων δίδοται τὸ ⸀πνεῦμα προσήνεγκεν αὐτοῖς χρήματα
19og sa: «Gjev meg òg denne makta, så den eg legg hendene på, får Den Heilage Ande.»
λέγων· Δότε κἀμοὶ τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἵνα ᾧ ἐὰν ἐπιθῶ τὰς χεῖρας λαμβάνῃ πνεῦμα ἅγιον.
20Men Peter sa til han: «Måtte pengane dine gå til grunne saman med deg, fordi du trudde du kunne kjøpe Guds gåve for pengar!
Πέτρος δὲ εἶπεν πρὸς αὐτόν· Τὸ ἀργύριόν σου σὺν σοὶ εἴη εἰς ἀπώλειαν ὅτι τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ ἐνόμισας διὰ χρημάτων κτᾶσθαι.
21Du har ikkje del eller lut i dette, for hjartet ditt er ikkje rett framfor Gud.
οὐκ ἔστιν σοι μερὶς οὐδὲ κλῆρος ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ, ἡ γὰρ καρδία σου οὐκ ἔστιν εὐθεῖα ⸀ἔναντι τοῦ θεοῦ.
22Vend om frå denne vondskapen din og be til Herren, om kanskje denne tanken i hjartet ditt kan bli tilgjeven deg.
μετανόησον οὖν ἀπὸ τῆς κακίας σου ταύτης, καὶ δεήθητι τοῦ ⸀κυρίου εἰ ἄρα ἀφεθήσεταί σοι ἡ ἐπίνοια τῆς καρδίας σου·
23For eg ser at du er full av bitter galle og bunden av urett.»
εἰς γὰρ χολὴν πικρίας καὶ σύνδεσμον ἀδικίας ὁρῶ σε ὄντα.
24Simon svara og sa: «Be de til Herren for meg, så ikkje noko av det de har sagt, skal koma over meg.»
ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Σίμων εἶπεν· Δεήθητε ὑμεῖς ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν κύριον ὅπως μηδὲν ἐπέλθῃ ἐπʼ ἐμὲ ὧν εἰρήκατε.
25Etter at dei hadde vitna og tala Herrens ord, vende dei attende til Jerusalem og forkynte evangeliet i mange samaritanske landsbyar.
Οἱ μὲν οὖν διαμαρτυράμενοι καὶ λαλήσαντες τὸν λόγον τοῦ κυρίου ⸀ὑπέστρεφον εἰς ⸀Ἱεροσόλυμα, πολλάς τε κώμας τῶν Σαμαριτῶν ⸀εὐηγγελίζοντο.