Domarane

Jefta og striden med Efraim

Efraims menn konfronterer Jefta og truer med å brenne huset hans fordi han ikke kalte dem til kampen mot ammonittene. Jefta samler Gileads menn og slår Efraim. Gileadittene tar vadestedene over Jordan og bruker ordet 'sjibbolet' som språkprøve – de som sier 'sibbolet' avsløres som efraimitter og drepes. Førtito tusen efraimitter faller.

Domarane 12,1-6

1Efraim-mennene samla seg og drog nordover. Dei sa til Jefta: «Kvifor drog du over for å kjempa mot ammonittane utan å kalla på oss til å gå med deg? Vi skal brenna ned huset ditt over deg!»
וַיִּצָּעֵק֙ אִ֣ישׁ אֶפְרַ֔יִם וַֽיַּעֲבֹ֖ר צָפ֑וֹנָה וַיֹּאמְר֨וּ לְיִפְתָּ֜ח מַדּ֣וּעַ ׀ עָבַ֣רְתָּ ׀ לְהִלָּחֵ֣ם בִּבְנֵי־עַמּ֗וֹן וְלָ֙נוּ֙ לֹ֤א קָרָ֙אתָ֙ לָלֶ֣כֶת עִמָּ֔ךְ בֵּיתְךָ֕ נִשְׂרֹ֥ף עָלֶ֖יךָ בָּאֵֽשׁ׃ ‬
2Jefta svara dei: «Eg og folket mitt var i hard strid med ammonittane. Eg kalla på dykk, men de kom ikkje og berga meg frå handa deira.»
וַיֹּ֤אמֶר יִפְתָּח֙ אֲלֵיהֶ֔ם אִ֣ישׁ רִ֗יב הָיִ֛יתִי אֲנִ֛י וְעַמִּ֥י וּבְנֵֽי־עַמּ֖וֹן מְאֹ֑ד וָאֶזְעַ֣ק אֶתְכֶ֔ם וְלֹֽא־הוֹשַׁעְתֶּ֥ם אוֹתִ֖י מִיָּדָֽם׃ ‬
3Då eg såg at de ikkje kom til unnsetning, sette eg livet mitt på spel og drog over mot ammonittane, og Herren gav dei i mi hand. Kvifor har de då kome opp til meg i dag for å føra krig mot meg?
וָֽאֶרְאֶ֞ה כִּֽי־אֵינְךָ֣ מוֹשִׁ֗יע וָאָשִׂ֨ימָה נַפְשִׁ֤י בְכַפִּי֙ וָֽאֶעְבְּרָה֙ אֶל־בְּנֵ֣י עַמּ֔וֹן וַיִּתְּנֵ֥ם יְהוָ֖ה בְּיָדִ֑י וְלָמָ֞ה עֲלִיתֶ֥ם אֵלַ֛י הַיּ֥וֹם הַזֶּ֖ה לְהִלָּ֥חֶם בִּֽי׃ ‬
4Så samla Jefta alle mennene i Gilead og gjekk til strid mot Efraim. Gilead-mennene slo Efraim, for efraimmennene hadde sagt: «De er berre flyktningar frå Efraim, de gileadittar, midt mellom Efraim og Manasse!»
וַיִּקְבֹּ֤ץ יִפְתָּח֙ אֶת־כָּל־אַנְשֵׁ֣י גִלְעָ֔ד וַיִּלָּ֖חֶם אֶת־אֶפְרָ֑יִם וַיַּכּוּ֩ אַנְשֵׁ֨י גִלְעָ֜ד אֶת־אֶפְרַ֗יִם כִּ֤י אָמְרוּ֙ פְּלִיטֵ֤י אֶפְרַ֙יִם֙ אַתֶּ֔ם גִּלְעָ֕ד בְּת֥וֹךְ אֶפְרַ֖יִם בְּת֥וֹךְ מְנַשֶּֽׁה׃ ‬
5Gilead tok vadeplassane over Jordan frå Efraim. Kvar gong ein flyktning frå Efraim sa: «Lat meg koma over», spurde Gilead-mennene han: «Er du efraimit?» Dersom han svara nei,
וַיִּלְכֹּ֥ד גִּלְעָ֛ד אֶֽת־מַעְבְּר֥וֹת הַיַּרְדֵּ֖ן לְאֶפְרָ֑יִם וְֽ֠הָיָה כִּ֣י יֹאמְר֞וּ פְּלִיטֵ֤י אֶפְרַ֙יִם֙ אֶעֱבֹ֔רָה וַיֹּ֨אמְרוּ ל֧וֹ אַנְשֵֽׁי־גִלְעָ֛ד הַֽאֶפְרָתִ֥י אַ֖תָּה וַיֹּ֥אמֶֽר ׀ לֹֽא׃ ‬
6sa dei til han: «Sei 'sjibbolet'.» Men han sa «sibbolet», for han greidde ikkje å seia det rett. Då greip dei han og drap han ved vadeplassane over Jordan. På den tida fall førtito tusen frå Efraim.
וַיֹּ֣אמְרוּ לוֹ֩ אֱמָר־נָ֨א שִׁבֹּ֜לֶת וַיֹּ֣אמֶר סִבֹּ֗לֶת וְלֹ֤א יָכִין֙ לְדַבֵּ֣ר כֵּ֔ן וַיֹּאחֲז֣וּ אוֹת֔וֹ וַיִּשְׁחָט֖וּהוּ אֶל־מַעְבְּר֣וֹת הַיַּרְדֵּ֑ן וַיִּפֹּ֞ל בָּעֵ֤ת הַהִיא֙ מֵֽאֶפְרַ֔יִם אַרְבָּעִ֥ים וּשְׁנַ֖יִם אָֽלֶף׃ ‬