Jesu liv
Jesus om urenskap og hjertets tilstand
Fariseere og skriftlærde fra Jerusalem konfronterer Jesus med at disiplene ikke vasker hendene før de spiser. Jesus svarer at de selv setter Guds bud ut av kraft for sine overleveringers skyld, og kaller dem hyklere med henvisning til Jesaja. Han forklarer folkemengden og disiplene at det ikke er det som kommer inn i munnen som gjør et menneske urent, men det som går ut av munnen og kommer fra hjertet – onde tanker, mord, ekteskapsbrudd, umoral, tyveri, falskt vitnesbyrd og gudsbespottelse.
Matteus 15,1-20
1Då kom det nokre farisearar og skriftlærde frå Jerusalem til Jesus og sa:
Τότε προσέρχονται τῷ ⸀Ἰησοῦ ἀπὸ Ἱεροσολύμων ⸂Φαρισαῖοι καὶ γραμματεῖς⸃ λέγοντες
2«Kvifor bryt læresveinane dine tradisjonen frå dei eldste? Dei vaskar ikkje hendene sine når dei et brød.»
Διὰ τί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσιν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας ⸀αὐτῶν ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν.
3Han svara dei: «Kvifor bryt de sjølve Guds bod for tradisjonen dykkar skuld?
ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν;
4For Gud sa: 'Æra far din og mor di,' og: 'Den som forbannar far eller mor, skal døy.'
ὁ γὰρ θεὸς ⸀εἶπεν· Τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καί· Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω·
5Men de seier: 'Den som seier til far sin eller mor si: Det du kunne fått til hjelp frå meg, er ei offergåve til Gud –
ὑμεῖς δὲ λέγετε· Ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί· Δῶρον ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς,
6han treng ikkje æra far sin.' Slik har de sett Guds ord ut av kraft på grunn av tradisjonen dykkar.
⸀οὐ μὴ ⸀τιμήσει τὸν πατέρα ⸀αὐτοῦ· καὶ ἠκυρώσατε ⸂τὸν λόγον⸃ τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν.
7Hyklarar! Jesaja profeterte rett om dykk då han sa:
ὑποκριταί, καλῶς ἐπροφήτευσεν περὶ ὑμῶν Ἠσαΐας λέγων·
8'Dette folket ærar meg med leppene, men hjartet deira er langt borte frå meg.
⸂Ὁ λαὸς οὗτος⸃ τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπʼ ἐμοῦ·
9Forgjeves dyrkar dei meg, for det dei lærer, er menneskebod.'»
μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων.
10Så kalla han folket til seg og sa til dei: «Høyr og forstå!
Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον εἶπεν αὐτοῖς· Ἀκούετε καὶ συνίετε·
11Det er ikkje det som går inn i munnen, som gjer eit menneske ureint. Men det som går ut av munnen, det gjer mennesket ureint.»
οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
12Då kom læresveinane til han og sa: «Veit du at farisearane tok anstøyt då dei høyrde dette ordet?»
Τότε προσελθόντες οἱ ⸀μαθηταὶ ⸀λέγουσιν αὐτῷ· Οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν;
13Han svara: «Kvar plante som ikkje Far min i himmelen har planta, skal rykkjast opp med rot.
ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Πᾶσα φυτεία ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ἐκριζωθήσεται.
14Lat dei vera! Dei er blinde vegleiarar for blinde. Og når ein blind leier ein blind, fell begge i grøfta.»
ἄφετε αὐτούς· ⸂τυφλοί εἰσιν ὁδηγοὶ τυφλῶν⸃· τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται.
15Peter tok til orde og sa til han: «Forklar denne likninga for oss.»
Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ⸀ταύτην.
16Jesus sa: «Forstår de heller ikkje enno?
ὁ ⸀δὲ εἶπεν· Ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε;
17Skjønar de ikkje at alt som kjem inn i munnen, går ned i magen og blir kasta ut att?
⸀οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται;
18Men det som går ut av munnen, kjem frå hjartet, og det er dette som gjer mennesket ureint.
τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
19For frå hjartet kjem vonde tankar, mord, ekteskapsbrot, seksuell umoral, tjuveri, falskt vitnemål og gudsspotting.
ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι.
20Dette er det som gjer mennesket ureint. Men å eta med uvaska hender gjer ikkje mennesket ureint.»
ταῦτά ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον, τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.