Paulus
Paulus i Korint
Paulus kommer til Korint og bor hos teltmakerne Akvilas og Priskilla, som nylig var kommet fra Italia. Han taler hver sabbat i synagogen, og når Silas og Timoteus ankommer, vitner han for jødene om at Jesus er Messias. Etter motstand vender han seg til hedningene. Synagogeforstanderen Krispus og mange korintere kommer til tro og blir døpt. Etter et syn fra Herren blir Paulus værende i halvannet år. Jødene fører ham for prokonsul Gallio, som avviser saken, og Sostenes blir slått foran dommersetet.
Apostelgjerningane 18,1-17
1Etter dette drog Paulus frå Aten og kom til Korint.
⸀Μετὰ ταῦτα ⸀χωρισθεὶς ἐκ τῶν Ἀθηνῶν ἦλθεν εἰς Κόρινθον.
2Der fann han ein jøde som heitte Akvilas, fødd i Pontos, som nyleg hadde kome frå Italia saman med kona si Priskilla, fordi keisar Klaudius hadde gjeve påbod om at alle jødar skulle forlata Roma. Paulus gjekk til dei,
καὶ εὑρών τινα Ἰουδαῖον ὀνόματι Ἀκύλαν, Ποντικὸν τῷ γένει, προσφάτως ἐληλυθότα ἀπὸ τῆς Ἰταλίας καὶ Πρίσκιλλαν γυναῖκα αὐτοῦ διὰ τὸ ⸀διατεταχέναι Κλαύδιον χωρίζεσθαι πάντας τοὺς Ἰουδαίους ⸀ἀπὸ τῆς Ῥώμης, προσῆλθεν αὐτοῖς,
3og fordi han hadde same handverk som dei, vart han buande hjå dei og arbeidde der. Dei var nemleg teltmakarar av yrke.
καὶ διὰ τὸ ὁμότεχνον εἶναι ἔμενεν παρʼ αὐτοῖς καὶ ⸀ἠργάζετο, ἦσαν γὰρ σκηνοποιοὶ ⸂τῇ τέχνῃ⸃.
4Kvar sabbat tala han i synagogen og prøvde å overtala både jødar og grekarar.
διελέγετο δὲ ἐν τῇ συναγωγῇ κατὰ πᾶν σάββατον, ἔπειθέν τε Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας.
5Då Silas og Timoteus kom ned frå Makedonia, vart Paulus heilt driven av ordet og vitna for jødane at Jesus er Messias.
Ὡς δὲ κατῆλθον ἀπὸ τῆς Μακεδονίας ὅ τε Σιλᾶς καὶ ὁ Τιμόθεος, συνείχετο τῷ ⸀λόγῳ ὁ Παῦλος, διαμαρτυρόμενος τοῖς Ἰουδαίοις ⸀εἶναι τὸν χριστὸν Ἰησοῦν.
6Men då dei sette seg imot han og spotta, riste han kleda sine og sa til dei: «Blodet dykkar skal koma over dykkar eige hovud! Eg er utan skuld. Frå no av går eg til heidningane.»
ἀντιτασσομένων δὲ αὐτῶν καὶ βλασφημούντων ἐκτιναξάμενος τὰ ἱμάτια εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τὸ αἷμα ὑμῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ὑμῶν· καθαρὸς ἐγώ· ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς τὰ ἔθνη πορεύσομαι.
7Så gjekk han derifrå og inn i huset til ein mann som heitte Titius Justus, ein som dyrka Gud. Huset hans låg vegg i vegg med synagogen.
καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ⸀εἰσῆλθεν εἰς οἰκίαν τινὸς ὀνόματι ⸀Τιτίου Ἰούστου σεβομένου τὸν θεόν, οὗ ἡ οἰκία ἦν συνομοροῦσα τῇ συναγωγῇ.
8Krispus, synagogeforstandaren, kom til tru på Herren saman med heile huslyden sin. Og mange av korintarane som høyrde Paulus, kom til tru og vart døypte.
Κρίσπος δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος ἐπίστευσεν τῷ κυρίῳ σὺν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ πολλοὶ τῶν Κορινθίων ἀκούοντες ἐπίστευον καὶ ἐβαπτίζοντο.
9Ei natt tala Herren til Paulus i eit syn: «Ver ikkje redd! Tal, og tei ikkje!
εἶπεν δὲ ὁ κύριος ⸂ἐν νυκτὶ διʼ ὁράματος⸃ τῷ Παύλῳ· Μὴ φοβοῦ, ἀλλὰ λάλει καὶ μὴ σιωπήσῃς,
10For eg er med deg, og ingen skal leggja hand på deg og gjera deg vondt. For eg har mykje folk i denne byen.»
διότι ἐγώ εἰμι μετὰ σοῦ καὶ οὐδεὶς ἐπιθήσεταί σοι τοῦ κακῶσαί σε, διότι λαός ἐστί μοι πολὺς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ.
11Så vart han verande der i eitt år og seks månader og lærte dei Guds ord.
ἐκάθισεν ⸀δὲ ἐνιαυτὸν καὶ μῆνας ἓξ διδάσκων ἐν αὐτοῖς τὸν λόγον τοῦ θεοῦ.
12Medan Gallio var prokonsul i Akaia, gjekk jødane samstundes mot Paulus og førte han fram for domstolen.
Γαλλίωνος δὲ ⸂ἀνθυπάτου ὄντος⸃ τῆς Ἀχαΐας κατεπέστησαν ⸂ὁμοθυμαδὸν οἱ Ἰουδαῖοι⸃ τῷ Παύλῳ καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἐπὶ τὸ βῆμα,
13Dei sa: «Denne mannen lokkar folk til å tilbe Gud på ein måte som er i strid med lova.»
λέγοντες ὅτι Παρὰ τὸν νόμον ⸂ἀναπείθει οὗτος⸃ τοὺς ἀνθρώπους σέβεσθαι τὸν θεόν.
14Då Paulus skulle til å tala, sa Gallio til jødane: «Om det hadde vore tale om ei ugjerning eller eit alvorleg brotsverk, de jødar, då hadde det vore rimeleg at eg høyrde på dykk.
μέλλοντος δὲ τοῦ Παύλου ἀνοίγειν τὸ στόμα εἶπεν ὁ Γαλλίων πρὸς τοὺς Ἰουδαίους· Εἰ ⸀μὲν ἦν ἀδίκημά τι ἢ ῥᾳδιούργημα πονηρόν, ὦ Ἰουδαῖοι, κατὰ λόγον ἂν ἀνεσχόμην ὑμῶν·
15Men er det strid om ord og namn og lova dykkar, så får de ordna opp i det sjølve. Eg vil ikkje vera dommar i slike saker.»
εἰ δὲ ⸀ζητήματά ἐστιν περὶ λόγου καὶ ὀνομάτων καὶ νόμου τοῦ καθʼ ὑμᾶς, ὄψεσθε αὐτοί· ⸀κριτὴς ἐγὼ τούτων οὐ βούλομαι εἶναι.
16Så jaga han dei bort frå domstolen.
καὶ ἀπήλασεν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ βήματος.
17Då greip dei alle Sostenes, synagogeforstandaren, og slo han framfor domstolen. Men Gallio brydde seg ikkje om noko av dette.
ἐπιλαβόμενοι δὲ ⸀πάντες Σωσθένην τὸν ἀρχισυνάγωγον ἔτυπτον ἔμπροσθεν τοῦ βήματος· καὶ οὐδὲν τούτων τῷ Γαλλίωνι ⸀ἔμελεν.