Urkyrkja
Peter forsvarer hedningenes omvendelse
Peter reiser opp til Jerusalem og blir konfrontert av de omskårne for å ha gått inn til og spist med uomskårne menn. Han forklarer i rekkefølge synet i Joppa med linkledet som ble senket fra himmelen med alle slags dyr, og stemmen som sa at det Gud har renset, skal ikke kalles urent. Han forteller om de tre mennene fra Cæsarea, om engelen mannen hadde sett, og hvordan Den Hellige Ånd falt på hedningene mens han talte, slik som på apostlene i begynnelsen. Da de hørte dette, ble de stille, priste Gud og erkjente at Gud også hadde gitt hedningene omvendelse til liv.
Apostelgjerningane 11,1-18
1Apostlane og dei truande syskena som var i Judea
Ἤκουσαν δὲ οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ ἀδελφοὶ οἱ ὄντες κατὰ τὴν Ἰουδαίαν ὅτι καὶ τὰ ἔθνη ἐδέξαντο τὸν λόγον τοῦ θεοῦ.
2Då Peter kom opp til Jerusalem, gjekk dei omskorne i rette med han
⸂ὅτε δὲ⸃ ἀνέβη Πέτρος εἰς ⸀Ἰερουσαλήμ, διεκρίνοντο πρὸς αὐτὸν οἱ ἐκ περιτομῆς
3og sa: «Du gjekk inn til uomskorne menn og åt saman med dei!»
λέγοντες ὅτι ⸂Εἰσῆλθες πρὸς ἄνδρας ἀκροβυστίαν ἔχοντας καὶ συνέφαγες⸃ αὐτοῖς.
4Men Peter tok til å forklara dei alt i samanheng og sa:
ἀρξάμενος ⸀δὲ Πέτρος ἐξετίθετο αὐτοῖς καθεξῆς λέγων·
5Eg var i byen Jaffa og bad, og i ei openberring såg eg eit syn: Noko som likna eit stort linklede, halde i dei fire hjørna, kom ned frå himmelen og nådde heilt bort til meg.
Ἐγὼ ἤμην ἐν πόλει Ἰόππῃ προσευχόμενος καὶ εἶδον ἐν ἐκστάσει ὅραμα, καταβαῖνον σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς καθιεμένην ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἦλθεν ἄχρι ἐμοῦ·
6Eg stirte inn i det og såg nøye etter, og eg såg firføtte dyr frå jorda, ville dyr, krypdyr og fuglar under himmelen.
εἰς ἣν ἀτενίσας κατενόουν καὶ εἶδον τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ·
7Så høyrde eg ei røyst som sa til meg: 'Stå opp, Peter, slakt og et!'
ἤκουσα δὲ ⸀καὶ φωνῆς λεγούσης μοι· Ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε.
8Men eg sa: 'På ingen måte, Herre! For aldri har noko vanhelga eller ureint kome inn i munnen min.'
εἶπον δέ· Μηδαμῶς, κύριε, ⸀ὅτι κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου.
9Men røysta frå himmelen svara andre gongen: 'Det Gud har gjort reint, skal ikkje du kalla vanhelga.'
ἀπεκρίθη δὲ ⸂φωνὴ ἐκ δευτέρου⸃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· Ἃ ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν σὺ μὴ κοίνου.
10Dette hende tre gonger, og så vart alt drege opp att til himmelen.
τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς, καὶ ⸂ἀνεσπάσθη πάλιν⸃ ἅπαντα εἰς τὸν οὐρανόν.
11Og sjå, med det same stod tre menn utanfor huset der vi var. Dei var sende til meg frå Cæsarea.
καὶ ἰδοὺ ἐξαυτῆς τρεῖς ἄνδρες ἐπέστησαν ἐπὶ τὴν οἰκίαν ἐν ᾗ ⸀ἦμεν, ἀπεσταλμένοι ἀπὸ Καισαρείας πρός με.
12Anden sa til meg at eg skulle gå med dei utan å tvila. Desse seks brørne følgde også med meg, og vi gjekk inn i huset til mannen.
εἶπεν δὲ ⸂τὸ πνεῦμά μοι⸃ συνελθεῖν αὐτοῖς μηδὲν ⸀διακρίναντα. ἦλθον δὲ σὺν ἐμοὶ καὶ οἱ ἓξ ἀδελφοὶ οὗτοι, καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ ἀνδρός.
13Han fortalde oss korleis han hadde sett engelen stå i huset sitt og seia: 'Send bod til Jaffa og hent Simon som vert kalla Peter.
ἀπήγγειλεν ⸀δὲ ἡμῖν πῶς εἶδεν τὸν ἄγγελον ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ σταθέντα καὶ ⸀εἰπόντα· Ἀπόστειλον εἰς ⸀Ἰόππην καὶ μετάπεμψαι Σίμωνα τὸν ἐπικαλούμενον Πέτρον,
14Han skal tala ord til deg som du og heile ditt hus skal verta frelst ved.'
ὃς λαλήσει ῥήματα πρὸς σὲ ἐν οἷς σωθήσῃ σὺ καὶ πᾶς ὁ οἶκός σου.
15Då eg tok til å tala, fall Den Heilage Ande på dei, liksom på oss i byrjinga.
ἐν δὲ τῷ ἄρξασθαί με λαλεῖν ἐπέπεσεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπʼ αὐτοὺς ὥσπερ καὶ ἐφʼ ἡμᾶς ἐν ἀρχῇ.
16Då kom eg i hug det ordet Herren sa: 'Johannes døypte med vatn, men de skal døypast med Den Heilage Ande.'
ἐμνήσθην δὲ τοῦ ῥήματος ⸀τοῦ κυρίου ὡς ἔλεγεν· Ἰωάννης μὲν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δὲ βαπτισθήσεσθε ἐν πνεύματι ἁγίῳ.
17Når Gud gav dei same gåva som han gav oss då vi kom til tru på Herren Jesus Kristus, kven var då vel eg, at eg kunne hindra Gud?
εἰ οὖν τὴν ἴσην δωρεὰν ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς ὡς καὶ ἡμῖν πιστεύσασιν ἐπὶ τὸν κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, ⸀ἐγὼ τίς ἤμην δυνατὸς κωλῦσαι τὸν θεόν;
18Då dei høyrde dette, tagde dei stille og prisa Gud og sa: «Så har Gud gjeve også heidningane omvending til liv!»
ἀκούσαντες δὲ ταῦτα ἡσύχασαν καὶ ⸀ἐδόξασαν τὸν θεὸν λέγοντες· ⸀Ἄρα καὶ τοῖς ἔθνεσιν ὁ θεὸς τὴν μετάνοιαν ⸂εἰς ζωὴν ἔδωκεν⸃.