Profetane
Profeti om Tyrus og Sidon
En profeti om Tyrus' og Sidons fall: Tarsis-skipene klager fordi havnebyen er ødelagt, og Sidons kjøpmenn må tie. Herren over hærskarene har planlagt dommen for å ydmyke all stolthet og jordens fornemste. Tyrus skal bli glemt i sytti år, som en konges levetid, og deretter vende tilbake til sin handel. Til slutt skal hennes inntekt bli helliget Herren og tilfalle dem som bor for Herrens ansikt.
Jesaja 23,1-18
1Bodskap om Tyrus: Jamra dykk, de skip frå Tarsis! For han er øydelagd, utan hus, utan inngang. Frå Kittim-landet vart det kunngjort for dei.
מַשָּׂ֖א צֹ֑ר הֵילִ֣ילוּ ׀ אֳנִיּ֣וֹת תַּרְשִׁ֗ישׁ כִּֽי־שֻׁדַּ֤ד מִבַּ֙יִת֙ מִבּ֔וֹא מֵאֶ֥רֶץ כִּתִּ֖ים נִגְלָה־לָֽמוֹ׃
2Ver stille, de som bur på kysten! Kjøpmennene frå Sidon, dei som sigla over havet, fylte deg med rikdom.
דֹּ֖מּוּ יֹ֣שְׁבֵי אִ֑י סֹחֵ֥ר צִיד֛וֹן עֹבֵ֥ר יָ֖ם מִלְאֽוּךְ׃
3Over dei store vatna kom kornet frå Sihor, grøda frå Nilen var inntekta hennar. Ho vart ein marknadsstad for folka.
וּבְמַ֤יִם רַבִּים֙ זֶ֣רַע שִׁחֹ֔ר קְצִ֥יר יְא֖וֹר תְּבֽוּאָתָ֑הּ וַתְּהִ֖י סְחַ֥ר גּוֹיִֽם׃
4Skam deg, Sidon! For havet talar, havets festning seier: Eg har ikkje hatt fødselsrier, ikkje fødd born, ikkje fostra unge menn, ikkje oppdrege unge kvinner.
בּ֣וֹשִׁי צִיד֔וֹן כִּֽי־אָמַ֣ר יָ֔ם מָע֥וֹז הַיָּ֖ם לֵאמֹ֑ר לֹֽא־חַ֣לְתִּי וְלֹֽא־יָלַ֗דְתִּי וְלֹ֥א גִדַּ֛לְתִּי בַּחוּרִ֖ים רוֹמַ֥מְתִּי בְתוּלֽוֹת׃
5Når bodskapen når Egypt, skal dei skjelva når dei høyrer om Tyrus.
כַּֽאֲשֶׁר־שֵׁ֖מַע לְמִצְרָ֑יִם יָחִ֖ילוּ כְּשֵׁ֥מַע צֹֽר׃
6Far over til Tarsis! Jamra dykk, de som bur på kysten!
עִבְר֖וּ תַּרְשִׁ֑ישָׁה הֵילִ֖ילוּ יֹ֥שְׁבֵי אִֽי׃
7Er dette dykkar glade by, ho som har si opphav frå eldgamle dagar? Føtene hennar bar henne langt av stad for å bu i det framande.
הֲזֹ֥את לָכֶ֖ם עַלִּיזָ֑ה מִֽימֵי־קֶ֤דֶם קַדְמָתָהּ֙ יֹבִל֣וּהָ רַגְלֶ֔יהָ מֵֽרָח֖וֹק לָגֽוּר׃
8Kven har planlagt dette mot Tyrus, ho som krona andre, der kjøpmennene var fyrstar og handelsfolka var dei mest æra på jorda?
מִ֚י יָעַ֣ץ זֹ֔את עַל־צֹ֖ר הַמַּֽעֲטִירָ֑ה אֲשֶׁ֤ר סֹחֲרֶ֙יה֙ שָׂרִ֔ים כִּנְעָנֶ֖יהָ נִכְבַדֵּי־אָֽרֶץ׃
9Herren over hærskarane har planlagt det, for å vanhelga stoltheita til all prakt, for å audmjuka alle dei æra på jorda.
יְהוָ֥ה צְבָא֖וֹת יְעָצָ֑הּ לְחַלֵּל֙ גְּא֣וֹן כָּל־צְבִ֔י לְהָקֵ֖ל כָּל־נִכְבַּדֵּי־אָֽרֶץ׃
10Fløym gjennom landet ditt som Nilen, du dotter av Tarsis! Det finst ikkje lenger noko band som held deg.
עִבְרִ֥י אַרְצֵ֖ךְ כַּיְאֹ֑ר בַּת־תַּרְשִׁ֕ישׁ אֵ֖ין מֵ֥זַח עֽוֹד׃
11Han rette handa si ut over havet, han fekk kongerika til å skjelva. Herren gav påbod om Kanaan, at festningane hennar skulle øydeleggjast.
יָדוֹ֙ נָטָ֣ה עַל־הַיָּ֔ם הִרְגִּ֖יז מַמְלָכ֑וֹת יְהוָה֙ צִוָּ֣ה אֶל־כְּנַ֔עַן לַשְׁמִ֖ד מָעֻזְנֶֽיהָ׃
12Han sa: Du skal ikkje lenger jubla, du krenkte jomfru, Sidons dotter! Stå opp, far over til Kittim! Men heller ikkje der skal du finna ro.
וַיֹּ֕אמֶר לֹֽא־תוֹסִ֥יפִי ע֖וֹד לַעְל֑וֹז הַֽמְעֻשָּׁקָ֞ה בְּתוּלַ֣ת בַּת־צִיד֗וֹן *כתיים **כִּתִּים֙ ק֣וּמִי עֲבֹ֔רִי גַּם־שָׁ֖ם לֹא־יָנ֥וּחַֽ לָֽךְ׃
13Sjå, kaldearane sitt land – dette folket som ikkje var eit folk – Assur grunnla det for ørkenfolket. Dei reiste vakttårna sine, reiv ned palassa og la det i grus.
הֵ֣ן ׀ אֶ֣רֶץ כַּשְׂדִּ֗ים זֶ֤ה הָעָם֙ לֹ֣א הָיָ֔ה אַשּׁ֖וּר יְסָדָ֣הּ לְצִיִּ֑ים הֵקִ֣ימוּ *בחיניו **בַחוּנָ֗יו עֹרְרוּ֙ אַרְמְנוֹתֶ֔יהָ שָׂמָ֖הּ לְמַפֵּלָֽה׃
14Jamra dykk, de skip frå Tarsis! For festninga dykkar er øydelagd.
הֵילִ֖ילוּ אֳנִיּ֣וֹת תַּרְשִׁ֑ישׁ כִּ֥י שֻׁדַּ֖ד מָעֻזְּכֶֽן׃ ס
15Den dagen skal det henda at Tyrus blir gløymd i sytti år, så lenge som ein konges dagar. Etter sytti år skal det gå med Tyrus som i songen om hora:
וְהָיָה֙ בַּיּ֣וֹם הַה֔וּא וְנִשְׁכַּ֤חַת צֹר֙ שִׁבְעִ֣ים שָׁנָ֔ה כִּימֵ֖י מֶ֣לֶךְ אֶחָ֑ד מִקֵּ֞ץ שִׁבְעִ֤ים שָׁנָה֙ יִהְיֶ֣ה לְצֹ֔ר כְּשִׁירַ֖ת הַזּוֹנָֽה׃
16Ta harpa, gå rundt i byen, du gløymde hora! Spel vakkert, syng mange songar, så dei hugsar deg!
קְחִ֥י כִנּ֛וֹר סֹ֥בִּי עִ֖יר זוֹנָ֣ה נִשְׁכָּחָ֑ה הֵיטִ֤יבִי נַגֵּן֙ הַרְבִּי־שִׁ֔יר לְמַ֖עַן תִּזָּכֵֽרִי׃
17Etter sytti år skal Herren sjå til Tyrus. Ho skal venda attende til horelønna si og driva hor med alle kongerika på jorda.
וְהָיָ֞ה מִקֵּ֣ץ ׀ שִׁבְעִ֣ים שָׁנָ֗ה יִפְקֹ֤ד יְהוָה֙ אֶת־צֹ֔ר וְשָׁבָ֖ה לְאֶתְנַנָּ֑ה וְזָֽנְתָ֛ה אֶת־כָּל־מַמְלְכ֥וֹת הָאָ֖רֶץ עַל־פְּנֵ֥י הָאֲדָמָֽה׃
18Men handelen hennar og horelønna skal vera heilag for Herren. Ho skal ikkje samlast eller lagrast, for handelen hennar skal gå til dei som bur for Herrens andlet, så dei kan eta seg mette og kle seg i haldbare klede.
וְהָיָ֨ה סַחְרָ֜הּ וְאֶתְנַנָּ֗הּ קֹ֚דֶשׁ לַֽיהוָ֔ה לֹ֥א יֵֽאָצֵ֖ר וְלֹ֣א יֵֽחָסֵ֑ן כִּ֣י לַיֹּשְׁבִ֞ים לִפְנֵ֤י יְהוָה֙ יִֽהְיֶ֣ה סַחְרָ֔הּ לֶאֱכֹ֥ל לְשָׂבְעָ֖ה וְלִמְכַסֶּ֥ה עָתִֽיק׃ פ