Moses
Svogerloven og sandalen
En lovbestemmelse om svogerekteskap: Når en mann dør barnløs, skal hans bror gifte seg med enken slik at den førstefødte sønnen kan bære den avdødes navn. Nekter svogeren, skal enken gå til de eldste i byporten. Der drar hun sandalen av foten hans, spytter ham i ansiktet og sier at slik skal det gjøres med den som ikke vil bygge opp sin brors hus. Hans slekt skal kalles «huset til ham som fikk sandalen dratt av».
5. Mosebok 25,5-10
5Når brør bur saman og ein av dei døyr utan å ha son, skal ikkje kona til den døde gifta seg ut med ein framand mann. Svogeren hennar skal gå inn til henne og ta henne til kone og oppfylla svogerplikta si mot henne.
כִּֽי־יֵשְׁב֨וּ אַחִ֜ים יַחְדָּ֗ו וּמֵ֨ת אַחַ֤ד מֵהֶם֙ וּבֵ֣ן אֵֽין־ל֔וֹ לֹֽא־תִהְיֶ֧ה אֵֽשֶׁת־הַמֵּ֛ת הַח֖וּצָה לְאִ֣ישׁ זָ֑ר יְבָמָהּ֙ יָבֹ֣א עָלֶ֔יהָ וּלְקָחָ֥הּ ל֛וֹ לְאִשָּׁ֖ה וְיִבְּמָֽהּ׃
6Den fyrstefødde ho føder, skal bera namnet til den døde bror, så namnet hans ikkje blir utsletta i Israel.
וְהָיָ֗ה הַבְּכוֹר֙ אֲשֶׁ֣ר תֵּלֵ֔ד יָק֕וּם עַל־שֵׁ֥ם אָחִ֖יו הַמֵּ֑ת וְלֹֽא־יִמָּחֶ֥ה שְׁמ֖וֹ מִיִּשְׂרָאֵֽל׃
7Men dersom mannen ikkje vil ta brorskona si til kone, skal ho gå opp til dei eldste i byporten og seia: 'Svogeren min nektar å halda oppe namnet til bror sin i Israel. Han vil ikkje oppfylla svogerplikta si mot meg.'
וְאִם־לֹ֤א יַחְפֹּץ֙ הָאִ֔ישׁ לָקַ֖חַת אֶת־יְבִמְתּ֑וֹ וְעָלְתָה֩ יְבִמְתּ֨וֹ הַשַּׁ֜עְרָה אֶל־הַזְּקֵנִ֗ים וְאָֽמְרָה֙ מֵאֵ֨ין יְבָמִ֜י לְהָקִ֨ים לְאָחִ֥יו שֵׁם֙ בְּיִשְׂרָאֵ֔ל לֹ֥א אָבָ֖ה יַבְּמִֽי׃
8Då skal dei eldste i byen hans kalla han inn og tala med han. Om han står fast og seier: 'Eg vil ikkje ha henne',
וְקָֽרְאוּ־ל֥וֹ זִקְנֵי־עִיר֖וֹ וְדִבְּר֣וּ אֵלָ֑יו וְעָמַ֣ד וְאָמַ֔ר לֹ֥א חָפַ֖צְתִּי לְקַחְתָּֽהּ׃
9då skal brorskona hans gå bort til han framfor augo på dei eldste, dra sandalen av foten hans, spytta framfor han og seia: 'Slik skal det gjerast med den mannen som ikkje vil byggja opp huset til bror sin.'
וְנִגְּשָׁ֨ה יְבִמְתּ֣וֹ אֵלָיו֮ לְעֵינֵ֣י הַזְּקֵנִים֒ וְחָלְצָ֤ה נַעֲלוֹ֙ מֵעַ֣ל רַגְל֔וֹ וְיָרְקָ֖ה בְּפָנָ֑יו וְעָֽנְתָה֙ וְאָ֣מְרָ֔ה כָּ֚כָה יֵעָשֶׂ֣ה לָאִ֔ישׁ אֲשֶׁ֥ר לֹא־יִבְנֶ֖ה אֶת־בֵּ֥ית אָחִֽיו
10Og namnet hans skal i Israel vera 'huset til han som fekk sandalen avdregen'.
וְנִקְרָ֥א שְׁמ֖וֹ בְּיִשְׂרָאֵ֑ל בֵּ֖ית חֲל֥וּץ הַנָּֽעַל׃ ס