Sjulammit
Den elskede i Høysangen
Òg kjend som: Sulammit, Shulamite, Sulamitt
Sjulammit er den kvinnelige hovedpersonen i Salomos Høysang, en vakker ung kvinne som er gjenstand for kongens kjærlighet og begjær. Hun representerer den ideelle bruden og har blitt tolket både bokstavelig som Salomos elskede og allegorisk som et bilde på forholdet mellom Gud og hans folk, eller mellom Kristus og menigheten.
Familie
Nøkkelhendingar
Sjulammits lengsel etter sin elskede
Sjulammit uttrykker sin dype lengsel og kjærlighet til sin elskede og ber ham kysse henne. Hun beskriver hans kjærlighet som bedre enn vin.
1Høgsongen, av Salomo.
שִׁ֥יר הַשִּׁירִ֖ים אֲשֶׁ֥ר לִשְׁלֹמֹֽה׃
2Gjev han ville kyssa meg med kyssar frå munnen sin! For kjærleiken din er betre enn vin.
יִשָּׁקֵ֙נִי֙ מִנְּשִׁיק֣וֹת פִּ֔יהוּ כִּֽי־טוֹבִ֥ים דֹּדֶ֖יךָ מִיָּֽיִן׃
3Oljene dine duftar så godt, namnet ditt er som utheld olje. Difor elskar dei unge kvinnene deg.
לְרֵ֙יחַ֙ שְׁמָנֶ֣יךָ טוֹבִ֔ים שֶׁ֖מֶן תּוּרַ֣ק שְׁמֶ֑ךָ עַל־כֵּ֖ן עֲלָמ֥וֹת אֲהֵבֽוּךָ׃
4Drag meg med deg, lat oss springa! Kongen har ført meg inn i kammera sine. Vi vil jubla og gleda oss i deg, vi vil prisa kjærleiken din høgare enn vin. Med rette elskar dei deg.
מָשְׁכֵ֖נִי אַחֲרֶ֣יךָ נָּר֑וּצָה הֱבִיאַ֨נִי הַמֶּ֜לֶךְ חֲדָרָ֗יו נָגִ֤ילָה וְנִשְׂמְחָה֙ בָּ֔ךְ נַזְכִּ֤ירָה דֹדֶ֙יךָ֙ מִיַּ֔יִן מֵישָׁרִ֖ים אֲהֵבֽוּךָ׃ ס
Sjulammit beskriver seg selv
Sjulammit beskriver seg selv som mørk men vakker, solbrent fra arbeid i vingårdene. Hun forklarer at hennes brødre satte henne til å vokte vingårdene.
5Eg er mørk, men vakker, de døtrer av Jerusalem, som telta i Kedar, som tjelddukane til Salomo.
שְׁחוֹרָ֤ה אֲנִי֙ וְֽנָאוָ֔ה בְּנ֖וֹת יְרוּשָׁלָ֑͏ִם כְּאָהֳלֵ֣י קֵדָ֔ר כִּירִיע֖וֹת שְׁלֹמֹֽה׃
6Sjå ikkje på meg fordi eg er så mørk, for sola har brent meg. Brørne mine vart sinte på meg og sette meg til å vakta vinmarkene. Mi eiga vinmark har eg ikkje vakta.
אַל־תִּרְא֙וּנִי֙ שֶׁאֲנִ֣י שְׁחַרְחֹ֔רֶת שֶׁשֱּׁזָפַ֖תְנִי הַשָּׁ֑מֶשׁ בְּנֵ֧י אִמִּ֣י נִֽחֲרוּ־בִ֗י שָׂמֻ֙נִי֙ נֹטֵרָ֣ה אֶת־הַכְּרָמִ֔ים כַּרְמִ֥י שֶׁלִּ֖י לֹ֥א נָטָֽרְתִּי׃
Gjensidig kjærlighetserklæring
Sjulammit og hennes elskede utveksler kjærlighetserklæringer og berømmer hverandres skjønnhet. De gleder seg over hverandre i en hage full av blomster og duft.
1Eg er ein krokus frå Saron, ei lilje frå dalane.
אֲנִי֙ חֲבַצֶּ֣לֶת הַשָּׁר֔וֹן שֽׁוֹשַׁנַּ֖ת הָעֲמָקִֽים׃
2Som ei lilje mellom tornebuskar, slik er kjærasten min mellom dei unge kvinnene.
כְּשֽׁוֹשַׁנָּה֙ בֵּ֣ין הַחוֹחִ֔ים כֵּ֥ן רַעְיָתִ֖י בֵּ֥ין הַבָּנֽוֹת׃
3Som eit epletre mellom skogstrea, slik er min elska mellom dei unge mennene. I skuggen hans hadde eg lyst å sitja, og frukta hans er søt for ganen min.
כְּתַפּ֙וּחַ֙ בַּעֲצֵ֣י הַיַּ֔עַר כֵּ֥ן דּוֹדִ֖י בֵּ֣ין הַבָּנִ֑ים בְּצִלּוֹ֙ חִמַּ֣דְתִּי וְיָשַׁ֔בְתִּי וּפִרְי֖וֹ מָת֥וֹק לְחִכִּֽי׃
4Han førte meg til vinhuset, og hans banner over meg er kjærleik.
הֱבִיאַ֙נִי֙ אֶל־בֵּ֣ית הַיָּ֔יִן וְדִגְל֥וֹ עָלַ֖י אַהֲבָֽה׃
5Styrk meg med rosinkaker, legg meg på eple, for eg er sjuk av kjærleik.
סַמְּכ֙וּנִי֙ בָּֽאֲשִׁישׁ֔וֹת רַפְּד֖וּנִי בַּתַּפּוּחִ֑ים כִּי־חוֹלַ֥ת אַהֲבָ֖ה אָֽנִי׃
6Hans venstre hand er under hovudet mitt, og hans høgre hand omfamnar meg.
שְׂמֹאלוֹ֙ תַּ֣חַת לְרֹאשִׁ֔י וִימִינ֖וֹ תְּחַבְּקֵֽנִי׃
Sjulammit søker sin elskede om natten
Sjulammit forteller om hvordan hun søkte sin elskede i byens gater om natten og til slutt fant ham. Hun holder fast ved ham og vil ikke slippe ham.
1På senga mi om nettene leita eg etter han som sjela mi elskar. Eg leita etter han, men fann han ikkje.
עַל־מִשְׁכָּבִי֙ בַּלֵּיל֔וֹת בִּקַּ֕שְׁתִּי אֵ֥ת שֶׁאָהֲבָ֖ה נַפְשִׁ֑י בִּקַּשְׁתִּ֖יו וְלֹ֥א מְצָאתִֽיו׃
2Eg vil stå opp og gå omkring i byen, gjennom gatene og torgplassane. Eg vil leita etter han som sjela mi elskar. Eg leita etter han, men fann han ikkje.
אָק֨וּמָה נָּ֜א וַאֲסוֹבְבָ֣ה בָעִ֗יר בַּשְּׁוָקִים֙ וּבָ֣רְחֹב֔וֹת אֲבַקְשָׁ֕ה אֵ֥ת שֶׁאָהֲבָ֖ה נַפְשִׁ֑י בִּקַּשְׁתִּ֖יו וְלֹ֥א מְצָאתִֽיו׃
3Vaktmennene som gjekk rundt i byen, fann meg. «Har de sett han som sjela mi elskar?»
מְצָא֙וּנִי֙ הַשֹּׁ֣מְרִ֔ים הַסֹּבְבִ֖ים בָּעִ֑יר אֵ֛ת שֶׁאָהֲבָ֥ה נַפְשִׁ֖י רְאִיתֶֽם׃
4Knapt hadde eg gått forbi dei, før eg fann han som sjela mi elskar. Eg greip tak i han og sleppte han ikkje før eg hadde ført han til huset åt mor mi, inn i rommet til ho som fødde meg.
כִּמְעַט֙ שֶׁעָבַ֣רְתִּי מֵהֶ֔ם עַ֣ד שֶֽׁמָּצָ֔אתִי אֵ֥ת שֶׁאָהֲבָ֖ה נַפְשִׁ֑י אֲחַזְתִּיו֙ וְלֹ֣א אַרְפֶּ֔נּוּ עַד־שֶׁ֤הֲבֵיאתִיו֙ אֶל־בֵּ֣ית אִמִּ֔י וְאֶל־חֶ֖דֶר הוֹרָתִֽי׃
Sjulammits skjønnhet lovprises
Den elskede gir en detaljert beskrivelse av Sjulammits skjønnhet fra hode til fot og erklærer at hun er fullkommen og uten feil.
1Kor vakker du er, min kjæraste, kor vakker du er! Auga dine er som duer bak sløret ditt. Håret ditt er som ein flokk geiter som strøymer nedover Gilead-fjellet.
הִנָּ֨ךְ יָפָ֤ה רַעְיָתִי֙ הִנָּ֣ךְ יָפָ֔ה עֵינַ֣יִךְ יוֹנִ֔ים מִבַּ֖עַד לְצַמָּתֵ֑ךְ שַׂעְרֵךְ֙ כְּעֵ֣דֶר הָֽעִזִּ֔ים שֶׁגָּלְשׁ֖וּ מֵהַ֥ר גִּלְעָֽד׃
2Tennene dine er som ein flokk nyklopte sauer som kjem opp frå vaskinga, alle med tvillingpar, og inga av dei manglar maken.
שִׁנַּ֙יִךְ֙ כְּעֵ֣דֶר הַקְּצוּב֔וֹת שֶׁעָל֖וּ מִן־הָרַחְצָ֑ה שֶׁכֻּלָּם֙ מַתְאִימ֔וֹת וְשַׁכֻּלָ֖ה אֵ֥ין בָּהֶֽם׃
3Leppene dine er som ein skarlagenraud tråd, og munnen din er vakker. Tinningane dine er som eit kløyvt granateple bak sløret ditt.
כְּח֤וּט הַשָּׁנִי֙ שִׂפְתֹתַ֔יִךְ וּמִדְבָּרֵ֖יךְ נָאוֶ֑ה כְּפֶ֤לַח הָֽרִמּוֹן֙ רַקָּתֵ֔ךְ מִבַּ֖עַד לְצַמָּתֵֽךְ׃
4Halsen din er som Davidstårnet, bygd med rekkjer. Tusen skjold heng på det, alle rundskjolda til krigarane.
כְּמִגְדַּ֤ל דָּוִיד֙ צַוָּארֵ֔ךְ בָּנ֖וּי לְתַלְפִּיּ֑וֹת אֶ֤לֶף הַמָּגֵן֙ תָּל֣וּי עָלָ֔יו כֹּ֖ל שִׁלְטֵ֥י הַגִּבּוֹרִֽים׃
5Dei to brysta dine er som to rådyrkalvar, tvillingar av ei gaselle, som beiter mellom liljene.
שְׁנֵ֥י שָׁדַ֛יִךְ כִּשְׁנֵ֥י עֳפָרִ֖ים תְּאוֹמֵ֣י צְבִיָּ֑ה הָרוֹעִ֖ים בַּשּׁוֹשַׁנִּֽים׃
6Før dagen blæs og skyggane flyr bort, vil eg gå til myrrafjellet og til røykelsehaugen.
עַ֤ד שֶׁיָּפ֙וּחַ֙ הַיּ֔וֹם וְנָ֖סוּ הַצְּלָלִ֑ים אֵ֤לֶךְ לִי֙ אֶל־הַ֣ר הַמּ֔וֹר וְאֶל־גִּבְעַ֖ת הַלְּבוֹנָֽה׃
7Du er heiltupp vakker, min kjæraste, det finst ikkje ein lyte på deg.
כֻּלָּ֤ךְ יָפָה֙ רַעְיָתִ֔י וּמ֖וּם אֵ֥ין בָּֽךְ׃ ס
Sjulammits trofasthetserklæring
Sjulammit erklærer at kjærligheten er sterk som døden, og at mange vann ikke kan slukke kjærligheten. Dette er Høysangens klimaks og en dyp teologisk uttalelse om kjærlighetens kraft.
6Set meg som eit segl på hjarta ditt, som eit segl på armen din. For kjærleiken er sterk som døden, lidenskapen er hard som dødsriket. Gneistane frå han er eldgneister, ein veldig loge.
שִׂימֵ֨נִי כַֽחוֹתָ֜ם עַל־לִבֶּ֗ךָ כַּֽחוֹתָם֙ עַל־זְרוֹעֶ֔ךָ כִּֽי־עַזָּ֤ה כַמָּ֙וֶת֙ אַהֲבָ֔ה קָשָׁ֥ה כִשְׁא֖וֹל קִנְאָ֑ה רְשָׁפֶ֕יהָ רִשְׁפֵּ֕י אֵ֖שׁ שַׁלְהֶ֥בֶתְיָֽה׃
7Veldige vatn kan ikkje sløkkja kjærleiken, og elvar kan ikkje skylja han bort. Om ein mann ville gje all rikdomen i huset sitt for kjærleiken, ville han berre bli forsmådd.
מַ֣יִם רַבִּ֗ים לֹ֤א יֽוּכְלוּ֙ לְכַבּ֣וֹת אֶת־הָֽאַהֲבָ֔ה וּנְהָר֖וֹת לֹ֣א יִשְׁטְפ֑וּהָ אִם־יִתֵּ֨ן אִ֜ישׁ אֶת־כָּל־ה֤וֹן בֵּיתוֹ֙ בָּאַהֲבָ֔ה בּ֖וֹז יָב֥וּזוּ לֽוֹ׃ ס