FLOGVIT
.bible

OrdspråkeneKapittel 20

+ UndertekstGrunntekst← ForrigeNeste →
Vinen er ein spottar, rusdrikken er bråkete, og den som lèt seg villeia av det, vert ikkje vis.
לֵ֣ץ הַ֭יַּין הֹמֶ֣ה שֵׁכָ֑ר וְכָל־שֹׁ֥גֶה בּ֝֗וֹ לֹ֣א יֶחְכָּֽם׃ ‬
Redsla for kongen er som brølet frå ei ung løve; den som vekkjer vreiden hans, syndar mot sitt eige liv.
נַ֣הַם כַּ֭כְּפִיר אֵ֣ימַת מֶ֑לֶךְ מִ֝תְעַבְּר֗וֹ חוֹטֵ֥א נַפְשֽׁוֹ׃ ‬
Det er ei ære for ein mann å halda seg borte frå strid, men kvar dåre kastar seg inn i krangel.
כָּב֣וֹד לָ֭אִישׁ שֶׁ֣בֶת מֵרִ֑יב וְכָל־אֱ֝וִ֗יל יִתְגַּלָּֽע׃ ‬
Den late pløyer ikkje om hausten; når han leitar etter avling i skurdonnen, finn han ingenting.
מֵ֭חֹרֶף עָצֵ֣ל לֹא־יַחֲרֹ֑שׁ *ישאל **וְשָׁאַ֖ל בַּקָּצִ֣יר וָאָֽיִן׃ ‬
Planane i menneskehjarta er som djupt vatn, men ein forstandig mann veit å ausa det opp.
מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים עֵצָ֣ה בְלֶב־אִ֑ישׁ וְאִ֖ישׁ תְּבוּנָ֣ה יִדְלֶֽנָּה׃ ‬
Mange menneske skryter av sin eigen godleik, men kven kan finna ein som verkeleg er trufast?
רָב־אָדָ֗ם יִ֭קְרָא אִ֣ישׁ חַסְדּ֑וֹ וְאִ֥ישׁ אֱ֝מוּנִ֗ים מִ֣י יִמְצָֽא׃ ‬
Den rettferdige vandrar i si rettskaffenheit; sæle er borna hans etter han.
מִתְהַלֵּ֣ךְ בְּתֻמּ֣וֹ צַדִּ֑יק אַשְׁרֵ֖י בָנָ֣יו אַחֲרָֽיו׃ ‬
Ein konge som sit på domsstolen, skil ut alt vondt med blikket sitt.
מֶ֗לֶךְ יוֹשֵׁ֥ב עַל־כִּסֵּא־דִ֑ין מְזָרֶ֖ה בְעֵינָ֣יו כָּל־רָֽע׃ ‬
Kven kan seia: «Eg har reinsa hjartet mitt, eg er rein frå synda mi»?
מִֽי־יֹ֭אמַר זִכִּ֣יתִי לִבִּ֑י טָ֝הַ֗רְתִּי מֵחַטָּאתִֽי׃ ‬
Ulike vekter og ulikt mål – begge delar er avskyelege for Herren.
אֶ֣בֶן וָ֭אֶבֶן אֵיפָ֣ה וְאֵיפָ֑ה תּוֹעֲבַ֥ת יְ֝הוָ֗ה גַּם־שְׁנֵיהֶֽם׃ ‬
Sjølv eit barn vert kjent på gjerningane sine, om ferda hans er rein og rett.
גַּ֣ם בְּ֭מַעֲלָלָיו יִתְנַכֶּר־נָ֑עַר אִם־זַ֖ךְ וְאִם־יָשָׁ֣ר פָּעֳלֽוֹ׃ ‬
Øyret som høyrer og auget som ser – Herren har skapt dei begge.
אֹ֣זֶן שֹׁ֭מַעַת וְעַ֣יִן רֹאָ֑ה יְ֝הוָ֗ה עָשָׂ֥ה גַם־שְׁנֵיהֶֽם׃ ‬
Elsk ikkje søvn, så du ikkje vert fattig; opna augo dine, så får du nok brød.
אַל־תֶּֽאֱהַ֣ב שֵׁ֭נָה פֶּן־תִּוָּרֵ֑שׁ פְּקַ֖ח עֵינֶ֣יךָ שְֽׂבַֽע־לָֽחֶם׃ ‬
«Dårleg, dårleg!» seier kjøparen, men når han går sin veg, då skryter han.
רַ֣ע רַ֭ע יֹאמַ֣ר הַקּוֹנֶ֑ה וְאֹזֵ֥ל ל֝֗וֹ אָ֣ז יִתְהַלָּֽל׃ ‬
Det finst gull og mange perler, men lepper med kunnskap er den mest verdfulle skatten.
יֵ֣שׁ זָ֭הָב וְרָב־פְּנִינִ֑ים וּכְלִ֥י יְ֝קָ֗ר שִׂפְתֵי־דָֽעַת׃ ‬
Ta kappa til den som går god for ein framand, og hald han som pant når han lovar for ei ukjend kvinne.
לְֽקַח־בִּ֭גְדוֹ כִּי־עָ֣רַב זָ֑ר וּבְעַ֖ד *נכרים **נָכְרִיָּ֣ה חַבְלֵֽהוּ׃ ‬
Brød vunne med svik smakar godt for ein mann, men etterpå vert munnen hans full av grus.
עָרֵ֣ב לָ֭אִישׁ לֶ֣חֶם שָׁ֑קֶר וְ֝אַחַ֗ר יִמָּֽלֵא־פִ֥יהוּ חָצָֽץ׃ ‬
Planar vert grunnfesta ved rådgjeving, og med klok rettleiing skal du føra krig.
מַ֭חֲשָׁבוֹת בְּעֵצָ֣ה תִכּ֑וֹן וּ֝בְתַחְבֻּל֗וֹת עֲשֵׂ֣ה מִלְחָמָֽה׃ ‬
Den som går med sladder, røper løyndommar; hald deg difor borte frå den som har laus munn.
גּֽוֹלֶה־סּ֭וֹד הוֹלֵ֣ךְ רָכִ֑יל וּלְפֹתֶ֥ה שְׂ֝פָתָ֗יו לֹ֣א תִתְעָרָֽב׃ ‬
Den som forbannar far sin og mor si, lampa hans skal sløkkjast i det djupaste mørker.
מְ֭קַלֵּל אָבִ֣יו וְאִמּ֑וֹ יִֽדְעַ֥ךְ נֵ֝ר֗וֹ *באישון **בֶּאֱשׁ֥וּן חֹֽשֶׁךְ׃ ‬
Ein arv som er hasteleg tileigna frå starten, vil ikkje verta velsigna til slutt.
נַ֭חֲלָה *מבחלת **מְבֹהֶ֣לֶת בָּרִאשֹׁנָ֑ה וְ֝אַחֲרִיתָ֗הּ לֹ֣א תְבֹרָֽךְ׃ ‬
Sei ikkje: «Eg vil gjengjelde vondt!» Vent på Herren, så skal han frelsa deg.
אַל־תֹּאמַ֥ר אֲשַׁלְּמָה־רָ֑ע קַוֵּ֥ה לַֽ֝יהוָ֗ה וְיֹ֣שַֽׁע לָֽךְ׃ ‬
Ulike vekter er avskyelege for Herren, og falske vektskåler er ikkje godt.
תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה אֶ֣בֶן וָאָ֑בֶן וּמֹאזְנֵ֖י מִרְמָ֣ה לֹא־טֽוֹב׃ ‬
Stega til ein mann vert styrte av Herren; korleis kan då eit menneske forstå sin eigen veg?
מֵיהוָ֥ה מִצְעֲדֵי־גָ֑בֶר וְ֝אָדָ֗ם מַה־יָּבִ֥ין דַּרְכּֽוֹ׃ ‬
Det er ei snare for eit menneske å forhastig ropa «Heilagt!», og først etterpå tenkja over lovnadene sine.
מוֹקֵ֣שׁ אָ֭דָם יָ֣לַע קֹ֑דֶשׁ וְאַחַ֖ר נְדָרִ֣ים לְבַקֵּֽר׃ ‬
Ein vis konge skil ut dei gudlause og lèt treskjehjulet gå over dei.
מְזָרֶ֣ה רְ֭שָׁעִים מֶ֣לֶךְ חָכָ֑ם וַיָּ֖שֶׁב עֲלֵיהֶ֣ם אוֹפָֽן׃ ‬
Herren si lampe er menneskeanden; ho granskar alle dei djupaste romma i hjarta.
נֵ֣ר יְ֭הוָה נִשְׁמַ֣ת אָדָ֑ם חֹ֝פֵ֗שׂ כָּל־חַדְרֵי־בָֽטֶן׃ ‬
Godleik og truskap vaktar kongen, og han held trona si oppe ved godleik.
חֶ֣סֶד וֶ֭אֱמֶת יִצְּרוּ־מֶ֑לֶךְ וְסָעַ֖ד בַּחֶ֣סֶד כִּסְאֽוֹ׃ ‬
Prakt for dei unge er styrken deira, og æra til dei gamle er det grå håret.
תִּפְאֶ֣רֶת בַּחוּרִ֣ים כֹּחָ֑ם וַהֲדַ֖ר זְקֵנִ֣ים שֵׂיבָֽה׃ ‬
Sår som gjev blåmerke reinsar bort det vonde, og slag når dei djupaste romma i kroppen.
חַבֻּר֣וֹת פֶּ֭צַע *תמריק **תַּמְר֣וּק בְּרָ֑ע וּ֝מַכּ֗וֹת חַדְרֵי־בָֽטֶן׃ ‬
←→