OrdspråkeneKapittel 4

Høyr, born, på rettleiinga frå ein far, og gjev akt så de kan få innsikt.
שִׁמְע֣וּ בָ֭נִים מ֣וּסַר אָ֑ב וְ֝הַקְשִׁ֗יבוּ לָדַ֥עַת בִּינָֽה׃ ‬
For eg gjev dykk god lærdom; forlat ikkje lova mi.
כִּ֤י לֶ֣קַח ט֭וֹב נָתַ֣תִּי לָכֶ֑ם תּֽ֝וֹרָתִ֗י אַֽל־תַּעֲזֹֽבוּ׃ ‬
Eg var ein son for far min, øm og den einaste for mor mi.
כִּי־בֵ֭ן הָיִ֣יתִי לְאָבִ֑י רַ֥ךְ וְ֝יָחִ֗יד לִפְנֵ֥י אִמִּֽי׃ ‬
Han lærte meg og sa til meg: «Lat hjartet ditt halda fast på orda mine. Hald boda mine, så skal du leva.»
וַיֹּרֵ֗נִי וַיֹּ֥אמֶר לִ֗י יִֽתְמָךְ־דְּבָרַ֥י לִבֶּ֑ךָ שְׁמֹ֖ר מִצְוֺתַ֣י וֽ͏ֶחְיֵֽה׃ ‬
Vinn deg visdom, vinn deg innsikt! Gløym ikkje og vik ikkje frå orda frå munnen min.
קְנֵ֣ה חָ֭כְמָה קְנֵ֣ה בִינָ֑ה אַל־תִּשְׁכַּ֥ח וְאַל־תֵּ֝֗ט מֵֽאִמְרֵי־פִֽי׃ ‬
Forlat henne ikkje, og ho skal verna deg. Elsk henne, og ho skal vakta deg.
אַל־תַּעַזְבֶ֥הָ וְתִשְׁמְרֶ֑ךָּ אֱהָבֶ֥הָ וְתִצְּרֶֽךָּ׃ ‬
Byrjinga på visdom er: Vinn deg visdom! Ja, for alt du eig, vinn deg innsikt.
רֵאשִׁ֣ית חָ֭כְמָה קְנֵ֣ה חָכְמָ֑ה וּבְכָל־קִ֝נְיָנְךָ֗ קְנֵ֣ה בִינָֽה׃ ‬
Hald henne høgt, og ho skal opphøgja deg. Ho skal æra deg når du omfamnar henne.
סַלְסְלֶ֥הָ וּֽתְרוֹמְמֶ֑ךָּ תְּ֝כַבֵּ֗דְךָ כִּ֣י תְחַבְּקֶֽנָּה׃ ‬
Ho skal gje hovudet ditt ein vakker krans; ei herleg krone skal ho gje deg.»
תִּתֵּ֣ן לְ֭רֹאשְׁךָ לִוְיַת־חֵ֑ן עֲטֶ֖רֶת תִּפְאֶ֣רֶת תְּמַגְּנֶֽךָּ׃ ‬
Høyr, son min, og ta imot orda mine, så skal du få mange leveår.
שְׁמַ֣ע בְּ֭נִי וְקַ֣ח אֲמָרָ֑י וְיִרְבּ֥וּ לְ֝ךָ֗ שְׁנ֣וֹת חַיִּֽים׃ ‬
Eg har lært deg visdoms veg, eg har ført deg på rettferdige stigar.
בְּדֶ֣רֶךְ חָ֭כְמָה הֹרֵתִ֑יךָ הִ֝דְרַכְתִּ֗יךָ בְּמַעְגְּלֵי־יֹֽשֶׁר׃ ‬
Når du går, skal stega dine ikkje bli hindra, og når du spring, skal du ikkje snubla.
בְּֽ֭לֶכְתְּךָ לֹא־יֵצַ֣ר צַעֲדֶ֑ךָ וְאִם־תָּ֝ר֗וּץ לֹ֣א תִכָּשֵֽׁל׃ ‬
Hald fast på rettleiinga, slepp henne ikkje! Vern henne, for ho er livet ditt.
הַחֲזֵ֣ק בַּמּוּסָ֣ר אַל־תֶּ֑רֶף נִ֝צְּרֶ֗הָ כִּי־הִ֥יא חַיֶּֽיךָ׃ ‬
Gå ikkje inn på stigen til dei ugudelege, og vandra ikkje på vegen til dei vonde.
בְּאֹ֣רַח רְ֭שָׁעִים אַל־תָּבֹ֑א וְאַל־תְּ֝אַשֵּׁ֗ר בְּדֶ֣רֶךְ רָעִֽים׃ ‬
Sky han, gå ikkje på han! Vik bort frå han og gå forbi.
פְּרָעֵ֥הוּ אַל־תַּעֲבָר־בּ֑וֹ שְׂטֵ֖ה מֵעָלָ֣יו וַעֲבֽוֹר׃ ‬
For dei kan ikkje sova utan å ha gjort vondt, og søvnen blir teken frå dei om dei ikkje får nokon til å falla.
כִּ֤י לֹ֣א יִֽ֭שְׁנוּ אִם־לֹ֣א יָרֵ֑עוּ וְֽנִגְזְלָ֥ה שְׁ֝נָתָ֗ם אִם־לֹ֥א *יכשולו **יַכְשִֽׁילוּ׃ ‬
For dei et vondskaps brød og drikk valdens vin.
כִּ֣י לָ֭חֲמוּ לֶ֣חֶם רֶ֑שַׁע וְיֵ֖ין חֲמָסִ֣ים יִשְׁתּֽוּ׃ ‬
Men stigen til dei rettferdige er som morgonlyset, som skin sterkare og sterkare til det blir full dag.
וְאֹ֣רַח צַ֭דִּיקִים כְּא֣וֹר נֹ֑גַהּ הוֹלֵ֥ךְ וָ֝א֗וֹר עַד־נְכ֥וֹן הַיּֽוֹם׃ ‬
Vegen til dei ugudelege er som mørkret; dei veit ikkje kva dei snublar i.
דֶּ֣רֶךְ רְ֭שָׁעִים כָּֽאֲפֵלָ֑ה לֹ֥א יָ֝דְע֗וּ בַּמֶּ֥ה יִכָּשֵֽׁלוּ׃ פ ‬
Son min, gjev akt på orda mine! Bøy øyret ditt til det eg seier.
בְּ֭נִי לִדְבָרַ֣י הַקְשִׁ֑יבָה לַ֝אֲמָרַ֗י הַט־אָזְנֶֽךָ׃ ‬
Lat dei ikkje vika frå auga dine, gøym dei i hjartet ditt.
אַל־יַלִּ֥יזוּ מֵעֵינֶ֑יךָ שָׁ֝מְרֵ֗ם בְּת֣וֹךְ לְבָבֶֽךָ׃ ‬
For dei er liv for dei som finn dei, og lækjedom for heile kroppen.
כִּֽי־חַיִּ֣ים הֵ֭ם לְמֹצְאֵיהֶ֑ם וּֽלְכָל־בְּשָׂר֥וֹ מַרְפֵּֽא׃ ‬
Vakta hjartet ditt framfor alt du vaktar, for frå det spring livsens kjelder.
מִֽכָּל־מִ֭שְׁמָר נְצֹ֣ר לִבֶּ֑ךָ כִּֽי־מִ֝מֶּ֗נּוּ תּוֹצְא֥וֹת חַיִּֽים׃ ‬
Hald ein falsk munn borte frå deg, og lat svikefulle lepper vera langt frå deg.
הָסֵ֣ר מִ֭מְּךָ עִקְּשׁ֣וּת פֶּ֑ה וּלְז֥וּת שְׂ֝פָתַ֗יִם הַרְחֵ֥ק מִמֶּֽךָּ׃ ‬
Lat auga dine sjå beint fram, og lat augneloka dine retta seg rett framfor deg.
עֵ֭ינֶיךָ לְנֹ֣כַח יַבִּ֑יטוּ וְ֝עַפְעַפֶּ֗יךָ יַיְשִׁ֥רוּ נֶגְדֶּֽךָ׃ ‬
Jamna stigen for foten din, så alle vegane dine blir trygge.
פַּ֭לֵּס מַעְגַּ֣ל רַגְלֶ֑ךָ וְֽכָל־דְּרָכֶ֥יךָ יִכֹּֽנוּ׃ ‬
Vik ikkje til høgre eller venstre, hald foten din borte frå det vonde.
אַֽל־תֵּט־יָמִ֥ין וּשְׂמֹ֑אול הָסֵ֖ר רַגְלְךָ֣ מֵרָֽע׃ ‬