MikaKapittel 7

+ Undertekst Grunntekst ← Forrige Nahum →

Ve meg! For eg er som når frukta er hausta om sommaren, som når druene er sanka etter innhaustinga. Det finst ikkje ein drueklase å eta, inga tidleg fiken som eg lengtar etter.

אַ֣לְלַי לִ֗י כִּ֤י הָיִ֙יתִי֙ כְּאָסְפֵּי־קַ֔יִץ כְּעֹלְלֹ֖ת בָּצִ֑יר אֵין־אֶשְׁכּ֣וֹל לֶאֱכ֔וֹל בִּכּוּרָ֖ה אִוְּתָ֥ה נַפְשִֽׁי׃ ‬

Den trufaste er borte frå landet, det finst ingen rettskaffen mellom menneska. Alle ligg på lur etter blod, kvar mann jaktar på bror sin med garn.

אָבַ֤ד חָסִיד֙ מִן־הָאָ֔רֶץ וְיָשָׁ֥ר בָּאָדָ֖ם אָ֑יִן כֻּלָּם֙ לְדָמִ֣ים יֶאֱרֹ֔בוּ אִ֥ישׁ אֶת־אָחִ֖יהוּ יָצ֥וּדוּ חֵֽרֶם׃ ‬

Hendene deira er flinke til å gjera det vonde. Hovdingen krev, dommaren dømer for betaling, og den mektige talar etter si eiga lyst. Slik vrir dei retten saman.

עַל־הָרַ֤ע כַּפַּ֙יִם֙ לְהֵיטִ֔יב הַשַּׂ֣ר שֹׁאֵ֔ל וְהַשֹּׁפֵ֖ט בַּשִׁלּ֑וּם וְהַגָּד֗וֹל דֹּבֵ֨ר הַוַּ֥ת נַפְשׁ֛וֹ ה֖וּא וַֽיְעַבְּתֽוּהָ׃ ‬

Den beste av dei er som ein tornebusk, den rettskafne verre enn eit gjerde av tornar. Dagen dine vaktmenn varsla om, kjem – dagen då du får di straff. No kjem forvirringa deira.

טוֹבָ֣ם כְּחֵ֔דֶק יָשָׁ֖ר מִמְּסוּכָ֑ה י֤וֹם מְצַפֶּ֙יךָ֙ פְּקֻדָּתְךָ֣ בָ֔אָה עַתָּ֥ה תִהְיֶ֖ה מְבוּכָתָֽם׃ ‬

Lit ikkje på ein ven, set ikkje di tru til ein fortrueleg. Vakta orda dine for henne som ligg i famnen din.

אַל־תַּאֲמִ֣ינוּ בְרֵ֔עַ אַֽל־תִּבְטְח֖וּ בְּאַלּ֑וּף מִשֹּׁכֶ֣בֶת חֵיקֶ֔ךָ שְׁמֹ֖ר פִּתְחֵי־פִֽיךָ׃ ‬

For son vanærar far, dotter reiser seg mot mor si, svigerdotter mot svigermor si. Ein manns fiendar er hans eigne husfolk.

כִּֽי־בֵן֙ מְנַבֵּ֣ל אָ֔ב בַּ֚ת קָמָ֣ה בְאִמָּ֔הּ כַּלָּ֖ה בַּחֲמֹתָ֑הּ אֹיְבֵ֥י אִ֖ישׁ אַנְשֵׁ֥י בֵיתֽוֹ׃ ‬

Men eg vil sjå til Herren, eg vil venta på Gud, min frelsar. Min Gud vil høyra meg.

וַאֲנִי֙ בַּיהוָ֣ה אֲצַפֶּ֔ה אוֹחִ֖ילָה לֵאלֹהֵ֣י יִשְׁעִ֑י יִשְׁמָעֵ֖נִי אֱלֹהָֽי׃ ‬

Gled deg ikkje over meg, min fiende! Sjølv om eg har falle, skal eg reisa meg att. Sjølv om eg sit i mørkret, er Herren mitt lys.

אַֽל־תִּשְׂמְחִ֤י אֹיַ֙בְתִּי֙ לִ֔י כִּ֥י נָפַ֖לְתִּי קָ֑מְתִּי כִּֽי־אֵשֵׁ֣ב בַּחֹ֔שֶׁךְ יְהוָ֖ה א֥וֹר לִֽי׃ ס ‬

Herrens vreide må eg bera, for eg har synda mot han. Men til sist skal han føra mi sak og skaffa meg rett. Han skal føra meg ut i lyset, og eg skal sjå hans rettferd.

זַ֤עַף יְהוָה֙ אֶשָּׂ֔א כִּ֥י חָטָ֖אתִי ל֑וֹ עַד֩ אֲשֶׁ֨ר יָרִ֤יב רִיבִי֙ וְעָשָׂ֣ה מִשְׁפָּטִ֔י יוֹצִיאֵ֣נִי לָא֔וֹר אֶרְאֶ֖ה בְּצִדְקָתֽוֹ׃ ‬

Då skal fienden min sjå det og bli dekt av skam, ho som sa til meg: «Kvar er Herren din Gud?» Mine auge skal sjå henne bli tråkka ned som søle i gatene.

וְתֵרֶ֤א אֹיַ֙בְתִּי֙ וּתְכַסֶּ֣הָ בוּשָׁ֔ה הָאֹמְרָ֣ה אֵלַ֔י אַיּ֖וֹ יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֑יִךְ עֵינַי֙ תִּרְאֶ֣ינָּה בָּ֔הּ עַתָּ֛ה תִּֽהְיֶ֥ה לְמִרְמָ֖ס כְּטִ֥יט חוּצֽוֹת׃ ‬

Ein dag skal murane dine bli bygde opp att. Den dagen skal grensa bli flytta langt bort.

י֖וֹם לִבְנ֣וֹת גְּדֵרָ֑יִךְ י֥וֹם הַה֖וּא יִרְחַק־חֹֽק׃ ‬

Den dagen skal dei koma til deg frå Assyria og byane i Egypt, frå Egypt og heilt til Eufrat, frå hav til hav og frå fjell til fjell.

י֥וֹם הוּא֙ וְעָדֶ֣יךָ יָב֔וֹא לְמִנִּ֥י אַשּׁ֖וּר וְעָרֵ֣י מָצ֑וֹר וּלְמִנִּ֤י מָצוֹר֙ וְעַד־נָהָ֔ר וְיָ֥ם מִיָּ֖ם וְהַ֥ר הָהָֽר׃ ‬

Men jorda skal bli ei øydemark på grunn av dei som bur der, som frukt av gjerningane deira.

וְהָיְתָ֥ה הָאָ֛רֶץ לִשְׁמָמָ֖ה עַל־יֹֽשְׁבֶ֑יהָ מִפְּרִ֖י מַֽעַלְלֵיהֶֽם׃ ס ‬

Gjet ditt folk med din hyrdingstav, den flokken som er din arv, dei som bur åleine i skogen, midt i det fruktbare landet. Lat dei beita i Basan og Gilead som i gamle dagar.

רְעֵ֧ה עַמְּךָ֣ בְשִׁבְטֶ֗ךָ צֹ֚אן נַֽחֲלָתֶ֔ךָ שֹׁכְנִ֣י לְבָדָ֔ד יַ֖עַר בְּת֣וֹךְ כַּרְמֶ֑ל יִרְע֥וּ בָשָׁ֛ן וְגִלְעָ֖ד כִּימֵ֥י עוֹלָֽם׃ ‬

Som i dei dagane då du drog ut av Egypt, skal eg visa dei under.

כִּימֵ֥י צֵאתְךָ֖ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם אַרְאֶ֖נּוּ נִפְלָאֽוֹת׃ ‬

Folkeslaga skal sjå det og bli til skamme, trass i all si makt. Dei skal leggja handa over munnen, og øyra deira skal bli døve.

יִרְא֤וּ גוֹיִם֙ וְיֵבֹ֔שׁוּ מִכֹּ֖ל גְּבֽוּרָתָ֑ם יָשִׂ֤ימוּ יָד֙ עַל־פֶּ֔ה אָזְנֵיהֶ֖ם תֶּחֱרַֽשְׁנָה׃ ‬

Dei skal sleika støv som slangen, som krypdyr på jorda. Skjelvande skal dei koma ut frå borgene sine. Dei skal venda seg i redsle til Herren vår Gud og frykta for deg.

יְלַחֲכ֤וּ עָפָר֙ כַּנָּחָ֔שׁ כְּזֹחֲלֵ֣י אֶ֔רֶץ יִרְגְּז֖וּ מִמִּסְגְּרֹֽתֵיהֶ֑ם אֶל־יְהוָ֤ה אֱלֹהֵ֙ינוּ֙ יִפְחָ֔דוּ וְיִֽרְא֖וּ מִמֶּֽךָּ׃ ‬

Kven er ein Gud som du, som tek bort skuld og tilgjev synd for dei som er att av arven din? Han held ikkje fast ved vreiden sin for alltid, for han har si glede i trufast kjærleik.

מִי־אֵ֣ל כָּמ֗וֹךָ נֹשֵׂ֤א עָוֺן֙ וְעֹבֵ֣ר עַל־פֶּ֔שַׁע לִשְׁאֵרִ֖ית נַחֲלָת֑וֹ לֹא־הֶחֱזִ֤יק לָעַד֙ אַפּ֔וֹ כִּֽי־חָפֵ֥ץ חֶ֖סֶד הֽוּא׃ ‬

Han skal igjen visa oss miskunn, han skal tråkka ned syndene våre. Du skal kasta alle syndene våre i havdjupet.

יָשׁ֣וּב יְרַֽחֲמֵ֔נוּ יִכְבֹּ֖שׁ עֲוֺֽנֹתֵ֑ינוּ וְתַשְׁלִ֛יךְ בִּמְצֻל֥וֹת יָ֖ם כָּל־חַטֹּאותָֽם׃ ‬

Du skal visa truskap mot Jakob og nåde mot Abraham, slik du svor til fedrane våre i gamle dagar.

תִּתֵּ֤ן אֱמֶת֙ לְיַֽעֲקֹ֔ב חֶ֖סֶד לְאַבְרָהָ֑ם אֲשֶׁר־נִשְׁבַּ֥עְתָּ לַאֲבֹתֵ֖ינוּ מִ֥ימֵי קֶֽדֶם׃ ‬

Oppslag

Sammendrag2

Kapittel 7

Hovedtema: Mika klager over moralsk forfall, men uttrykker tillit til Gud som tilgir synd og holder sine løfter.

Innhold: Kapitlet åpner med klage over at gudfryktige mennesker er forsvunnet og korrupsjon råder – selv familiemedlemmer er blitt fiender. Midt i mørket bekjenner profeten sin tillit til Herren som sitt lys. Han ber Gud om å gjete sitt folk og vise under som ved utgangen fra Egypt. Kapitlet avsluttes med en lovsang til Guds unike tilgivelse og trofaste kjærlighet mot Abraham og Jakob.

Nøkkelord/bilder:

«Herren er mitt lys» (v.8): Midt i mørke og fall uttrykker profeten urokkelig tillit til Gud.
«Kaste i havets dyp» (v.19): Guds fullstendige tilgivelse – syndene fjernes for alltid.
«Hvem er en Gud som du?» (v.18): Retorisk spørsmål som fremhever Guds unike evne til å tilgi og vise trofast kjærlighet (חֶסֶד).
Familiens sammenbrudd (v.5-6): Bildet av at selv de nærmeste blir fiender viser det dype moralske forfallet.

Historisk kontekst

Historisk og kulturell kontekst for Mika 7

Steder

Kapittel 7 nevner flere geografiske områder med betydelig historisk resonans. Basan (v. 14) var det fruktbare høylandområdet øst for Genesaretsjøen, kjent for sine fete beitemarker og sterke okser (jf. Sal 22,13). Gilead var den fjellrike regionen øst for Jordan, tradisjonelt tilhørende stammene Ruben, Gad og halve Manasse. Begge områdene hadde gått tapt til assyrerkongen Tiglat-Pileser III i 732 f.Kr. (2 Kong 15,29), så profetens løfte om at folket igjen skal beite der «som i fordums dager» var et løfte om gjenopprettelse av tapt land.

Karmel (v. 14) var det fruktbare fjellet ved Middelhavskysten, kjent for sin frodige vegetasjon. Referansen til Assyria og Egypt (v. 12) markerer de to stormaktene som definerte Mikas geopolitiske verden, og profetien om at folk skal komme derfra til Jerusalem snur tidens maktforhold på hodet.

Hendelser og skikker

Jordbruksbildene i vers 1 reflekterer ettersankingens skikk. Etter hovedhøsten hadde fattige rett til å sanke det som var igjen (jf. 3 Mos 19,9–10), men profeten finner «ingen drueklase å spise» – selv restene er borte. Dette var et kraftfullt bilde på samfunnets totale moralske tømming.

Beskrivelsen av familieoppløsning i vers 6, der sønn vanærer far og svigerdatter reiser seg mot svigermor, brøt med grunnleggende ære-skam-strukturer i det patriarkalske samfunnet. Svigerforholdet var spesielt regulert, da den unge bruden bodde i svigerfamiliens hushold. Jesus siterer disse versene i Matteus 10,35–36, noe som viser tekstens varige relevans.

Nøkkelbegreper

Ordet חָסִיד (ḥasid, v. 2) beskriver den «trofaste» eller «lojale» – en som lever i ḥesed-fellesskap med både Gud og mennesker. At slike er «forsvunnet fra landet» var en radikal anklage.

Uttrykket חֵרֶם (ḥerem, v. 2) er oversatt med «garn» eller «nett», men ordet betyr også «bannlyst» i hellig-krig-sammenheng. Ordspillet antyder at mennesker jakter hverandre som om de var krigsbytte viet til ødeleggelse.

Det retoriske spørsmålet מִי־אֵל כָּמוֹךָ (mi-ʼel kamoḵa, «hvem er en Gud som du?», v. 18) er et ordspill på profetens eget navn, מִיכָה (Mîḵāh), som betyr nettopp «hvem er som JHVH?». Kapittelet avsluttes dermed med å besvare spørsmålet som ligger i profetens navn.

Kapittel-spesifikke funn

Uttrykket «legge hånden over munnen» (v. 16) og «slikke støv som slangen» (v. 17) gjenspeiler kjente underkastelsesritualer fra det gamle Midtøsten. Assyriske relieffer fra Ninive viser beseirede konger og folk i nettopp slike ydmykende positurer foran den assyriske storkongen. Mika snur dette bildet: En dag skal de mektige nasjonene vise samme underkastelse – ikke for Assyria, men for Israels Gud.

Personer2

Abraham1 Jakob1

Alle personer →

Viktige ord

Ingen viktige ord ennå for dette kapittelet.

Tidslinje1