Profetane
Dommen over Babels datter
Herren proklamerer Babels undergang og fordømmer hennes hovmod, mangel på barmhjertighet mot Guds folk og tillit til trolldom og stjernetolkning. Profetien beskriver hvordan rikenes herskerinne skal stige ned i støvet, miste barn og bli enke på én dag, mens hennes magiske kunster og rådgivere viser seg maktesløse overfor Guds dom.
Jesaja 47,1-15
1Stig ned og set deg i støvet, du jomfru, dotter Babel! Set deg på jorda utan trone, du dotter av kaldearane! For dei skal ikkje lenger kalla deg mjuk og forkjæla.
רְדִ֣י ׀ וּשְׁבִ֣י עַל־עָפָ֗ר בְּתוּלַת֙ בַּת־בָּבֶ֔ל שְׁבִי־לָאָ֥רֶץ אֵין־כִּסֵּ֖א בַּת־כַּשְׂדִּ֑ים כִּ֣י לֹ֤א תוֹסִ֙יפִי֙ יִקְרְאוּ־לָ֔ךְ רַכָּ֖ה וַעֲנֻגָּֽה׃
2Ta kverna og mal mjøl! Ta av sløret ditt, brett opp skjørtet, blott leggen og vad over elvane!
קְחִ֥י רֵחַ֖יִם וְטַ֣חֲנִי קָ֑מַח גַּלִּ֨י צַמָּתֵ֧ךְ חֶשְׂפִּי־שֹׁ֛בֶל גַּלִּי־שׁ֖וֹק עִבְרִ֥י נְהָרֽוֹת׃
3Di nakne skam skal bli avdekt, di vanære skal bli sedd. Eg vil ta hemn, og ingen skal hindra meg.
תִּגָּל֙ עֶרְוָתֵ֔ךְ גַּ֥ם תֵּרָאֶ֖ה חֶרְפָּתֵ֑ךְ נָקָ֣ם אֶקָּ֔ח וְלֹ֥א אֶפְגַּ֖ע אָדָֽם׃ ס
4Vår utløysar – Herren over hærskarane er namnet hans – Israels Heilage.
גֹּאֲלֵ֕נוּ יְהוָ֥ה צְבָא֖וֹת שְׁמ֑וֹ קְד֖וֹשׁ יִשְׂרָאֵֽל׃
5Set deg stille og gå inn i mørkret, du dotter av kaldearane! For dei skal ikkje lenger kalla deg herskarinne over kongerika.
שְׁבִ֥י דוּמָ֛ם וּבֹ֥אִי בַחֹ֖שֶׁךְ בַּת־כַּשְׂדִּ֑ים כִּ֣י לֹ֤א תוֹסִ֙יפִי֙ יִקְרְאוּ־לָ֔ךְ גְּבֶ֖רֶת מַמְלָכֽוֹת׃
6Eg var vreid på folket mitt, eg vanhelga arven min og gav dei i di hand. Du viste dei inga miskunn, på dei gamle la du eit ovleg tungt åk.
קָצַ֣פְתִּי עַל־עַמִּ֗י חִלַּ֙לְתִּי֙ נַחֲלָתִ֔י וָאֶתְּנֵ֖ם בְּיָדֵ֑ךְ לֹא־שַׂ֤מְתְּ לָהֶם֙ רַחֲמִ֔ים עַל־זָקֵ֕ן הִכְבַּ֥דְתְּ עֻלֵּ֖ךְ מְאֹֽד׃
7Du sa: 'Til evig tid skal eg vera herskarinne!' Du la deg ikkje dette på hjartet, du tenkte ikkje på korleis det ville enda.
וַתֹּ֣אמְרִ֔י לְעוֹלָ֖ם אֶהְיֶ֣ה גְבָ֑רֶת עַ֣ד לֹא־שַׂ֥מְתְּ אֵ֙לֶּה֙ עַל־לִבֵּ֔ךְ לֹ֥א זָכַ֖רְתְּ אַחֲרִיתָֽהּ׃ ס
8Så høyr no dette, du som lever i overflod og sit trygt, du som seier i hjartet ditt: 'Eg er den einaste, det finst ingen annan! Eg skal ikkje sitja som enkje og ikkje oppleva å mista born.'
וְעַתָּ֞ה שִׁמְעִי־זֹ֤את עֲדִינָה֙ הַיּוֹשֶׁ֣בֶת לָבֶ֔טַח הָאֹֽמְרָה֙ בִּלְבָ֔בָהּ אֲנִ֖י וְאַפְסִ֣י ע֑וֹד לֹ֤א אֵשֵׁב֙ אַלְמָנָ֔ה וְלֹ֥א אֵדַ֖ע שְׁכֽוֹל׃
9Men begge desse tinga skal koma over deg på eit augeblink, på ein einaste dag: tap av born og enkjestand. I fullt mål skal dei koma over deg, trass i alle trolldomskunstane dine og dei mange magiske formlane dine.
וְתָבֹאנָה֩ לָּ֨ךְ שְׁתֵּי־אֵ֥לֶּה רֶ֛גַע בְּי֥וֹם אֶחָ֖ד שְׁכ֣וֹל וְאַלְמֹ֑ן כְּתֻמָּם֙ בָּ֣אוּ עָלַ֔יִךְ בְּרֹ֣ב כְּשָׁפַ֔יִךְ בְּעָצְמַ֥ת חֲבָרַ֖יִךְ מְאֹֽד׃
10Du sette di lit til vondskapen din og sa: 'Ingen ser meg.' Visdomen din og kunnskapen din førte deg på avvegar, og du sa i hjartet ditt: 'Eg er den einaste, det finst ingen annan.'
וַתִּבְטְחִ֣י בְרָעָתֵ֗ךְ אָמַרְתְּ֙ אֵ֣ין רֹאָ֔נִי חָכְמָתֵ֥ךְ וְדַעְתֵּ֖ךְ הִ֣יא שׁוֹבְבָ֑תֶךְ וַתֹּאמְרִ֣י בְלִבֵּ֔ךְ אֲנִ֖י וְאַפְסִ֥י עֽוֹד׃
11Men ulukke skal koma over deg som du ikkje kjenner morgonrøden til. Øydelegging skal falla over deg som du ikkje kan sona for. Brått skal undergang koma over deg som du ikkje ventar.
וּבָ֧א עָלַ֣יִךְ רָעָ֗ה לֹ֤א תֵדְעִי֙ שַׁחְרָ֔הּ וְתִפֹּ֤ל עָלַ֙יִךְ֙ הֹוָ֔ה לֹ֥א תוּכְלִ֖י כַּפְּרָ֑הּ וְתָבֹ֨א עָלַ֧יִךְ פִּתְאֹ֛ם שׁוֹאָ֖ה לֹ֥א תֵדָֽעִי׃
12Hald fram med magiske formlar og alle trolldomskunstane dine som du har strevd med frå ungdomen av! Kanskje du kan ha nytte av det, kanskje du kan skapa frykt.
עִמְדִי־נָ֤א בַחֲבָרַ֙יִךְ֙ וּבְרֹ֣ב כְּשָׁפַ֔יִךְ בַּאֲשֶׁ֥ר יָגַ֖עַתְּ מִנְּעוּרָ֑יִךְ אוּלַ֛י תּוּכְלִ֥י הוֹעִ֖יל אוּלַ֥י תַּעֲרֽוֹצִי׃
13Du har slite deg ut med alle rådleggingane dine. Lat dei stå fram og berga deg, dei som deler opp himmelen, dei som stirer på stjernene, dei som kvar nymåne kunngjer kva som skal koma over deg.
נִלְאֵ֖ית בְּרֹ֣ב עֲצָתָ֑יִךְ יַעַמְדוּ־נָ֨א וְיוֹשִׁיעֻ֜ךְ *הברו **הֹבְרֵ֣י שָׁמַ֗יִם הַֽחֹזִים֙ בַּכּ֣וֹכָבִ֔ים מֽוֹדִיעִם֙ לֶחֳדָשִׁ֔ים מֵאֲשֶׁ֥ר יָבֹ֖אוּ עָלָֽיִךְ׃
14Sjå, dei er som halm, elden brenn dei opp. Dei kan ikkje berga livet sitt frå flammen. Det er ingen glo å varma seg ved, ingen eld å sitja framfor.
הִנֵּ֨ה הָי֤וּ כְקַשׁ֙ אֵ֣שׁ שְׂרָפָ֔תַם לֹֽא־יַצִּ֥ילוּ אֶת־נַפְשָׁ֖ם מִיַּ֣ד לֶֽהָבָ֑ה אֵין־גַּחֶ֣לֶת לַחְמָ֔ם א֖וּר לָשֶׁ֥בֶת נֶגְדּֽוֹ׃
15Slik er det med dei du har strevd saman med – handelsfolka dine frå ungdomen av. Kvar og ein flakkar av til si eiga side. Det finst ingen som frelser deg.
כֵּ֥ן הָיוּ־לָ֖ךְ אֲשֶׁ֣ר יָגָ֑עַתְּ סֹחֲרַ֣יִךְ מִנְּעוּרַ֗יִךְ אִ֤ישׁ לְעֶבְרוֹ֙ תָּע֔וּ אֵ֖ין מוֹשִׁיעֵֽךְ׃ ס