Den blindfødte mannen
Vitne om Kristi guddommelige kraft
Den blindfødte mannen var en tigger i Jerusalem som Jesus helbredet på sabbaten ved å smøre leire på øynene hans. Hans modige vitnesbyrd overfor fariseerne og hans bekjennelse av tro på Jesus som Guds Sønn gjør ham til et kraftfullt eksempel på åndelig oppvekkelse.
Nøkkelhendingar
Født blind fra fødselen
Mannen hadde vært blind hele livet, og disiplene spurte Jesus om det var hans eller foreldrenes synd som forårsaket blindheten.
1Då Jesus gjekk forbi, såg han ein mann som hadde vore blind frå fødselen.
Καὶ παράγων εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς.
2Læresveinane hans spurde han: «Rabbi, kven har synda, han sjølv eller foreldra hans, sidan han vart fødd blind?»
καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· Ῥαββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ;
3Jesus svara: «Verken han eller foreldra hans har synda, men det skjedde for at Guds gjerningar skulle bli openberra gjennom han.»
ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλʼ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῷ.
Jesus helbreder ham
Jesus spyttet på jorden, laget leire og smurte det på mannens øyne, og ba ham vaske seg i Siloa-dammen. Da han gjorde det, fikk han synet.
6Då han hadde sagt dette, spytta han på jorda og laga leire av spyttet. Så smurde han leira på auga til mannen.
ταῦτα εἰπὼν ἔπτυσεν χαμαὶ καὶ ἐποίησεν πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ ⸀ἐπέχρισεν ⸀αὐτοῦ τὸν πηλὸν ἐπὶ τοὺς ⸀ὀφθαλμούς,
7og sa til han: «Gå og vask deg i Siloa-dammen!» – Siloa tyder «utsend». Mannen gjekk dit og vaska seg, og då han kom tilbake, kunne han sjå.
καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ (ὃ ἑρμηνεύεται Ἀπεσταλμένος). ἀπῆλθεν οὖν καὶ ἐνίψατο, καὶ ἦλθεν βλέπων.
Vitner for naboene
Etter helbredelsen gjenkjente naboene ham knapt, og han måtte forklare hva som hadde skjedd med ham.
8Grannane og dei som før hadde sett at han var ein tiggar, sa: «Er ikkje dette han som sat og bad om pengar?»
οἱ οὖν γείτονες καὶ οἱ θεωροῦντες αὐτὸν τὸ πρότερον ὅτι ⸀προσαίτης ἦν ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καὶ προσαιτῶν;
9Somme sa: «Jo, det er han.» Andre sa: «Nei, han liknar berre på han.» Men mannen sjølv sa: «Det er eg.»
ἄλλοι ἔλεγον ὅτι Οὗτός ἐστιν· ἄλλοι ⸂ἔλεγον· Οὐχί, ἀλλὰ⸃ ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. ἐκεῖνος ἔλεγεν ὅτι Ἐγώ εἰμι.
10Då spurde dei han: «Korleis vart auga dine opna?»
ἔλεγον οὖν αὐτῷ· ⸀Πῶς ἠνεῴχθησάν σου οἱ ὀφθαλμοί;
11Han svara: «Mannen som heiter Jesus, laga leire og smurde på auga mine og sa til meg: 'Gå til Siloa og vask deg!' Så gjekk eg dit og vaska meg, og då fekk eg synet.»
ἀπεκρίθη ⸀ἐκεῖνος· ⸂Ὁ ἄνθρωπος ὁ⸃ λεγόμενος Ἰησοῦς πηλὸν ἐποίησεν καὶ ἐπέχρισέν μου τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ εἶπέν μοι ⸀ὅτι Ὕπαγε εἰς ⸀τὸν Σιλωὰμ καὶ νίψαι· ἀπελθὼν ⸀οὖν καὶ νιψάμενος ἀνέβλεψα.
12Dei spurde han: «Kvar er han?» Han svara: «Det veit eg ikkje.»
⸂καὶ εἶπαν⸃ αὐτῷ· Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; λέγει· Οὐκ οἶδα.
Forhørt av fariseerne
Fariseerne avhørte ham gjentatte ganger om helbredelsen som skjedde på sabbaten, og han vitnet modig om at Jesus måtte være fra Gud.
13Dei førte mannen som hadde vore blind, til farisearane.
Ἄγουσιν αὐτὸν πρὸς τοὺς Φαρισαίους τόν ποτε τυφλόν.
14Det var sabbat den dagen Jesus laga leire og opna auga hans.
ἦν δὲ σάββατον ⸂ἐν ᾗ ἡμέρᾳ⸃ τὸν πηλὸν ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἀνέῳξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς.
15Også farisearane spurde han korleis han hadde fått synet. Han sa til dei: «Han la leire på auga mine, eg vaska meg, og no ser eg.»
πάλιν οὖν ἠρώτων αὐτὸν καὶ οἱ Φαρισαῖοι πῶς ἀνέβλεψεν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Πηλὸν ἐπέθηκέν μου ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω.
16Då sa nokre av farisearane: «Denne mannen er ikkje frå Gud, for han held ikkje sabbaten.» Men andre sa: «Korleis kan ein syndig mann gjera slike teikn?» Og det vart usemje mellom dei.
ἔλεγον οὖν ἐκ τῶν Φαρισαίων τινές· ⸂Οὐκ ἔστιν οὗτος παρὰ θεοῦ ὁ ἄνθρωπος⸃, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ. ⸀ἄλλοι ἔλεγον· Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν; καὶ σχίσμα ἦν ἐν αὐτοῖς.
17Då sa dei til den blinde på nytt: «Kva seier du om han, sidan han opna auga dine?» Han svara: «Han er ein profet.»
λέγουσιν ⸀οὖν τῷ τυφλῷ πάλιν· ⸂Τί σὺ⸃ λέγεις περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἠνέῳξέν σου τοὺς ὀφθαλμούς; ὁ δὲ εἶπεν ὅτι Προφήτης ἐστίν.
24Så kalla dei mannen som hadde vore blind, inn for andre gong og sa til han: «Gjev Gud æra! Vi veit at denne mannen er ein syndar.»
Ἐφώνησαν οὖν ⸂τὸν ἄνθρωπον ἐκ δευτέρου⸃ ὃς ἦν τυφλὸς καὶ εἶπαν αὐτῷ· Δὸς δόξαν τῷ θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι ⸂οὗτος ὁ ἄνθρωπος⸃ ἁμαρτωλός ἐστιν.
25Han svara: «Om han er ein syndar, veit eg ikkje. Men éin ting veit eg: Eg var blind, men no ser eg.»
ἀπεκρίθη οὖν ⸀ἐκεῖνος· Εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν οὐκ οἶδα· ἓν οἶδα ὅτι τυφλὸς ὢν ἄρτι βλέπω.
30Mannen svara dei: «Dette er då underleg! De veit ikkje kvar han er ifrå, og likevel har han opna auga mine.
ἀπεκρίθη ὁ ἄνθρωπος καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν ⸂τούτῳ γὰρ τὸ⸃ θαυμαστόν ἐστιν ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἴδατε πόθεν ἐστίν, καὶ ἤνοιξέν μου τοὺς ὀφθαλμούς.
31Vi veit at Gud ikkje høyrer på syndarar, men på den som fryktar Gud og gjer hans vilje.
⸀οἴδαμεν ὅτι ⸂ἁμαρτωλῶν ὁ θεὸς⸃ οὐκ ἀκούει, ἀλλʼ ἐάν τις θεοσεβὴς ᾖ καὶ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιῇ τούτου ἀκούει.
32Aldri før har nokon høyrt at ein har opna auga på ein som var fødd blind.
ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσθη ὅτι ἠνέῳξέν τις ὀφθαλμοὺς τυφλοῦ γεγεννημένου·
33Var ikkje denne mannen frå Gud, kunne han ikkje gjera noko.»
εἰ μὴ ἦν οὗτος παρὰ θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν.
Kastet ut av synagogen
På grunn av sitt vitnesbyrd om Jesus ble han kastet ut av synagogen av de jødiske lederne.
34Då sa dei til han: «Du er fødd i synd, heilt igjennom, og du vil læra oss?» Og dei kasta han ut.
ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Ἐν ἁμαρτίαις σὺ ἐγεννήθης ὅλος, καὶ σὺ διδάσκεις ἡμᾶς; καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω.
35Jesus fekk høyra at dei hadde kasta han ut. Då han fann han, sa han: «Trur du på Menneskesonen?»
⸀Ἤκουσεν Ἰησοῦς ὅτι ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω, καὶ εὑρὼν αὐτὸν ⸀εἶπεν· Σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ⸀ἀνθρώπου;
Bekjenner troen på Jesus
Jesus oppsøkte ham etter at han ble utstøtt, åpenbarte seg som Menneskesønnen, og mannen bekjente sin tro og tilba ham.
35Jesus fekk høyra at dei hadde kasta han ut. Då han fann han, sa han: «Trur du på Menneskesonen?»
⸀Ἤκουσεν Ἰησοῦς ὅτι ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω, καὶ εὑρὼν αὐτὸν ⸀εἶπεν· Σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ⸀ἀνθρώπου;
36Han svara: «Kven er han, Herre, så eg kan tru på han?»
ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καὶ εἶπεν· Καὶ τίς ἐστιν, κύριε, ἵνα πιστεύσω εἰς αὐτόν;
37Jesus sa til han: «Du har sett han. Det er han som talar med deg.»
⸀εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Καὶ ἑώρακας αὐτὸν καὶ ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν.
38«Eg trur, Herre», sa mannen og fall ned og tilbad han.
ὁ δὲ ἔφη· Πιστεύω, κύριε· καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ.