Maaka (Kongen av Maaka, en arameisk småkonge som ble leid av ammonittene mot David)
Arameisk småkonge
Òg kjend som: Maakas, Maaka, Maakah
Kongen av Maaka var en arameisk småkonge som hersket over et lite rike nord for Israel, i området ved Golan-høydene. Han ble leid inn som leiesoldat av ammonittene sammen med andre arameiske styrker for å kjempe mot kong David. Hans styrker ble beseiret av Davids hærfører Joab i et avgjørende slag.
Nøkkelhendingar
Ammonittene leier arameiske styrker
Etter at ammonittkongen Hanun hadde vanæret Davids sendebud, leide ammonittene kongen av Maaka sammen med arameerne fra Bet-Rehob og Soba, samt menn fra Tob, for å kjempe mot David.
6Ammonittane skjøna at dei hadde gjort seg forhata hos David. Difor leigde dei aramaearar frå Bet-Rehob og frå Soba, tjue tusen fotfolk, og frå kongen av Maaka tusen mann, og frå Tob tolv tusen mann.
וַיִּרְאוּ֙ בְּנֵ֣י עַמּ֔וֹן כִּ֥י נִבְאֲשׁ֖וּ בְּדָוִ֑ד וַיִּשְׁלְח֣וּ בְנֵֽי־עַמּ֡וֹן וַיִּשְׂכְּרוּ֩ אֶת־אֲרַ֨ם בֵּית־רְח֜וֹב וְאֶת־אֲרַ֣ם צוֹבָ֗א עֶשְׂרִ֥ים אֶ֙לֶף֙ רַגְלִ֔י וְאֶת־מֶ֤לֶךְ מַֽעֲכָה֙ אֶ֣לֶף אִ֔ישׁ וְאִ֣ישׁ ט֔וֹב שְׁנֵים־עָשָׂ֥ר אֶ֖לֶף אִֽישׁ׃
7Då David høyrde dette, sende han Joab ut med heile hæren av krigarar.
וַיִּשְׁמַ֖ע דָּוִ֑ד וַיִּשְׁלַח֙ אֶת־יוֹאָ֔ב וְאֵ֥ת כָּל־הַצָּבָ֖א הַגִּבֹּרִֽים׃
8Ammonittane drog ut og stilte seg opp til kamp ved byporten, medan aramaearane frå Soba og Rehob og mennene frå Tob og Maaka stod for seg sjølve ute på marka.
וַיֵּֽצְאוּ֙ בְּנֵ֣י עַמּ֔וֹן וַיַּעַרְכ֥וּ מִלְחָמָ֖ה פֶּ֣תַח הַשָּׁ֑עַר וַאֲרַ֨ם צוֹבָ֤א וּרְחוֹב֙ וְאִֽישׁ־ט֣וֹב וּמַֽעֲכָ֔ה לְבַדָּ֖ם בַּשָּׂדֶֽה׃
Joab møter fienden i kamp
Davids hærfører Joab organiserte Israels hær i to avdelinger for å møte trusselen fra ammonittene foran seg og arameerne, inkludert Maakas menn, bak seg.
9Då Joab såg at han hadde fiendar mot seg både framme og bak, valde han ut dei beste av Israels krigarar og stilte dei opp mot aramaearane.
וַיַּ֣רְא יוֹאָ֗ב כִּֽי־הָיְתָ֤ה אֵלָיו֙ פְּנֵ֣י הַמִּלְחָמָ֔ה מִפָּנִ֖ים וּמֵֽאָח֑וֹר וַיִּבְחַ֗ר מִכֹּל֙ בְּחוּרֵ֣י *בישראל **יִשְׂרָאֵ֔ל וַֽיַּעֲרֹ֖ךְ לִקְרַ֥את אֲרָֽם׃
10Resten av folket sette han under leiing av Absjai, bror sin, og han stilte dei opp mot ammonittane.
וְאֵת֙ יֶ֣תֶר הָעָ֔ם נָתַ֕ן בְּיַ֖ד אַבְשַׁ֣י אָחִ֑יו וַֽיַּעֲרֹ֕ךְ לִקְרַ֖את בְּנֵ֥י עַמּֽוֹן׃
11Han sa: «Om aramaearane vert for sterke for meg, skal du koma meg til hjelp. Og om ammonittane vert for sterke for deg, skal eg koma og hjelpa deg.
וַיֹּ֗אמֶר אִם־תֶּחֱזַ֤ק אֲרָם֙ מִמֶּ֔נִּי וְהָיִ֥תָה לִּ֖י לִֽישׁוּעָ֑ה וְאִם־בְּנֵ֤י עַמּוֹן֙ יֶחֱזְק֣וּ מִמְּךָ֔ וְהָלַכְתִּ֖י לְהוֹשִׁ֥יעַֽ לָֽךְ׃
12Ver sterk! Lat oss vera modige for folket vårt og for byane til vår Gud! Så får Herren gjera det som er godt i hans auge.»
חֲזַ֤ק וְנִתְחַזַּק֙ בְּעַד־עַמֵּ֔נוּ וּבְעַ֖ד עָרֵ֣י אֱלֹהֵ֑ינוּ וַֽיהוָ֔ה יַעֲשֶׂ֥ה הַטּ֖וֹב בְּעֵינָֽיו׃
13Så gjekk Joab og folket hans fram til strid mot aramaearane, og dei flykta for han.
וַיִּגַּ֣שׁ יוֹאָ֗ב וְהָעָם֙ אֲשֶׁ֣ר עִמּ֔וֹ לַמִּלְחָמָ֖ה בּֽ͏ַאֲרָ֑ם וַיָּנֻ֖סוּ מִפָּנָֽיו׃
Arameernes nederlag
Arameerne, inkludert kongen av Maakas styrker, flyktet da Joab rykket frem mot dem, og ammonittene trakk seg tilbake til sin by.
13Så gjekk Joab og folket hans fram til strid mot aramaearane, og dei flykta for han.
וַיִּגַּ֣שׁ יוֹאָ֗ב וְהָעָם֙ אֲשֶׁ֣ר עִמּ֔וֹ לַמִּלְחָמָ֖ה בּֽ͏ַאֲרָ֑ם וַיָּנֻ֖סוּ מִפָּנָֽיו׃
14Då ammonittane såg at aramaearane flykta, rømde dei òg for Absjai og drog seg inn i byen. Så vende Joab heim frå ammonittane og kom til Jerusalem.
וּבְנֵ֨י עַמּ֤וֹן רָאוּ֙ כִּי־נָ֣ס אֲרָ֔ם וַיָּנֻ֙סוּ֙ מִפְּנֵ֣י אֲבִישַׁ֔י וַיָּבֹ֖אוּ הָעִ֑יר וַיָּ֣שָׁב יוֹאָ֗ב מֵעַל֙ בְּנֵ֣י עַמּ֔וֹן וַיָּבֹ֖א יְרוּשָׁלָֽ͏ִם׃
Parallellberetningen i Første Krønikebok
Første Krønikebok forteller også om hvordan ammonittene leide kongen av Maaka og hans folk med tusen mann, sammen med andre arameiske styrker, for å kjempe mot Israel.
6Då ammonittane såg at dei hadde gjort seg forhata hos David, sende Hanun og ammonittane tusen talentar sølv for å leiga stridsvogner og ryttarar frå Aram-Naharajim, Aram-Maaka og Soba.
וַיִּרְאוּ֙ בְּנֵ֣י עַמּ֔וֹן כִּ֥י הִֽתְבָּאֲשׁ֖וּ עִם־דָּוִ֑יד וַיִּשְׁלַ֣ח חָ֠נוּן וּבְנֵ֨י עַמּ֜וֹן אֶ֣לֶף כִּכַּר־כֶּ֗סֶף לִשְׂכֹּ֣ר לָ֠הֶם מִן־אֲרַ֨ם נַהֲרַ֜יִם וּמִן־אֲרַ֤ם מַעֲכָה֙ וּמִצּוֹבָ֔ה רֶ֖כֶב וּפָרָשִֽׁים׃
7Dei leigde trettitotusen stridsvogner og kongen av Maaka med hæren hans. Dei kom og slo leir framfor Medeba. Ammonittane samla seg frå byane sine og drog ut til krig.
וַיִּשְׂכְּר֣וּ לָהֶ֡ם שְׁנַיִם֩ וּשְׁלֹשִׁ֨ים אֶ֜לֶף רֶ֗כֶב וְאֶת־מֶ֤לֶךְ מַעֲכָה֙ וְאֶת־עַמּ֔וֹ וַיָּבֹ֕אוּ וַֽיַּחֲנ֖וּ לִפְנֵ֣י מֵידְבָ֑א וּבְנֵ֣י עַמּ֗וֹן נֶאֶסְפוּ֙ מֵעָ֣רֵיהֶ֔ם וַיָּבֹ֖אוּ לַמִּלְחָמָֽה׃ פ
Joabs seier beskrevet i Krønikeboken
Også i Krønikebokens beretning blir det beskrevet hvordan Joab slo arameerne, inkludert Maakas menn, og drev dem på flukt.
14Joab og folket hans gjekk fram til strid mot aramarane, og dei flykta for han.
וַיִּגַּ֨שׁ יוֹאָ֜ב וְהָעָ֧ם אֲשֶׁר־עִמּ֛וֹ לִפְנֵ֥י אֲרָ֖ם לַמִּלְחָמָ֑ה וַיָּנ֖וּסוּ מִפָּנָֽיו׃
15Då ammonittane såg at aramarane flykta, rømde dei òg for Absjai, bror hans, og drog inn i byen. Så drog Joab attende til Jerusalem.
וּבְנֵ֨י עַמּ֤וֹן רָאוּ֙ כִּי־נָ֣ס אֲרָ֔ם וַיָּנ֣וּסוּ גַם־הֵ֗ם מִפְּנֵי֙ אַבְשַׁ֣י אָחִ֔יו וַיָּבֹ֖אוּ הָעִ֑ירָה וַיָּבֹ֥א יוֹאָ֖ב יְרוּשָׁלָֽ͏ִם׃ פ
16Då aramarane såg at dei var slegne av Israel, sende dei bod og henta aramarane frå den andre sida av elva. Sjofak, hærføraren til Hadadeser, førte dei.
וַיַּ֣רְא אֲרָ֗ם כִּ֣י נִגְּפוּ֮ לִפְנֵ֣י יִשְׂרָאֵל֒ וַֽיִּשְׁלְחוּ֙ מַלְאָכִ֔ים וַיּוֹצִ֣יאוּ אֶת־אֲרָ֔ם אֲשֶׁ֖ר מֵעֵ֣בֶר הַנָּהָ֑ר וְשׁוֹפַ֛ךְ שַׂר־צְבָ֥א הֲדַדְעֶ֖זֶר לִפְנֵיהֶֽם׃
17Dette vart meldt til David. Han samla heile Israel, gjekk over Jordan og kom til dei og stilte seg opp mot dei. Då David hadde stilt opp hæren mot aramarane, gjekk dei til åtak på han.
וַיֻּגַּ֣ד לְדָוִ֗יד וַיֶּאֱסֹ֤ף אֶת־כָּל־יִשְׂרָאֵל֙ וַיַּעֲבֹ֣ר הַיַּרְדֵּ֔ן וַיָּבֹ֣א אֲלֵהֶ֔ם וַֽיַּעֲרֹ֖ךְ אֲלֵהֶ֑ם וַיַּעֲרֹ֨ךְ דָּוִ֜יד לִקְרַ֤את אֲרָם֙ מִלְחָמָ֔ה וַיִּֽלָּחֲמ֖וּ עִמּֽוֹ׃
18Men aramarane flykta for Israel, og David drap sjutusen av vognkjemparane og førtitusen fotfolk av aramarane. Han drap òg Sjofak, hærføraren.
וַיָּ֣נָס אֲרָם֮ מִלִּפְנֵ֣י יִשְׂרָאֵל֒ וַיַּהֲרֹ֨ג דָּוִ֜יד מֵאֲרָ֗ם שִׁבְעַ֤ת אֲלָפִים֙ רֶ֔כֶב וְאַרְבָּעִ֥ים אֶ֖לֶף אִ֣ישׁ רַגְלִ֑י וְאֵ֛ת שׁוֹפַ֥ךְ שַֽׂר־הַצָּבָ֖א הֵמִֽית׃
19Då vasallane til Hadadeser såg at dei var slegne av Israel, slutta dei fred med David og tente han. Og aramarane ville ikkje hjelpa ammonittane meir.
וַיִּרְא֞וּ עַבְדֵ֣י הֲדַדְעֶ֗זֶר כִּ֤י נִגְּפוּ֙ לִפְנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל וַיַּשְׁלִ֥ימוּ עִם־דָּוִ֖יד וַיַּֽעַבְדֻ֑הוּ וְלֹא־אָבָ֣ה אֲרָ֔ם לְהוֹשִׁ֥יעַ אֶת־בְּנֵי־עַמּ֖וֹן עֽוֹד׃ פ