Nikodemus
Israels lærer
Nikodemus var en fariseer og medlem av Det høye råd som kom til Jesus om natten. Jesus fortalte ham om nødvendigheten av å bli født på ny. Nikodemus utviklet seg gradvis fra en nattlig spørrer til en som forsvarte Jesus, og til slutt hjalp han med å begrave ham.
Nøkkelhendingar
Det nattlige besøket
Nikodemus kom til Jesus om natten og hørte om nødvendigheten av å bli født på ny.
1Det var ein mann av farisearane som heitte Nikodemus, ein av leiarane blant jødane.
Ἦν δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῶν Φαρισαίων, Νικόδημος ὄνομα αὐτῷ, ἄρχων τῶν Ἰουδαίων·
2Han kom til Jesus om natta og sa til han: «Rabbi, vi veit at du er ein lærar som er komen frå Gud, for ingen kan gjera dei teikna du gjer utan at Gud er med han.»
οὗτος ἦλθεν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ῥαββί, οἴδαμεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐλήλυθας διδάσκαλος· οὐδεὶς γὰρ ⸂δύναται ταῦτα τὰ σημεῖα⸃ ποιεῖν ἃ σὺ ποιεῖς, ἐὰν μὴ ᾖ ὁ θεὸς μετʼ αὐτοῦ.
3Jesus svara og sa til han: «Sanneleg, sanneleg seier eg deg: Ingen kan sjå Guds rike utan å bli fødd ovanfrå.»
⸀ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.
4Nikodemus sa til han: «Korleis kan eit menneske bli fødd når det er gamalt? Kan ein vel gå inn i mors liv andre gongen og bli fødd?»
λέγει πρὸς αὐτὸν ⸀ὁ Νικόδημος· Πῶς δύναται ἄνθρωπος γεννηθῆναι γέρων ὤν; μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν καὶ γεννηθῆναι;
5Jesus svara: «Sanneleg, sanneleg seier eg deg: Ingen kan koma inn i Guds rike utan å bli fødd av vatn og Ande.»
⸀ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.
7Undra deg ikkje over at eg sa til deg: De må bli fødde ovanfrå.
μὴ θαυμάσῃς ὅτι εἶπόν σοι Δεῖ ὑμᾶς γεννηθῆναι ἄνωθεν.
9Nikodemus svara og sa til han: «Korleis kan dette gå til?»
ἀπεκρίθη Νικόδημος καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πῶς δύναται ταῦτα γενέσθαι;
10Jesus svara og sa til han: «Du er læraren i Israel, og dette skjønar du ikkje?
ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ διδάσκαλος τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ταῦτα οὐ γινώσκεις;
Johannes 3:16
I samtalen med Nikodemus uttalte Jesus Bibelens mest kjente vers.
14Og liksom Moses lyfte opp ormen i øydemarka, slik må Menneskesonen lyftast opp,
καὶ καθὼς Μωϋσῆς ὕψωσεν τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου,
15så kvar den som trur på han, skal ha evig liv.
ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων ⸂ἐν αὐτῷ⸃ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον.
16For så høgt elska Gud verda at han gav den einborne Sonen sin, så kvar den som trur på han, ikkje skal gå fortapt, men ha evig liv.
Οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον ὥστε τὸν ⸀υἱὸν τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται ἀλλὰ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον.
17For Gud sende ikkje Son sin til verda for å dømma verda, men for at verda skulle bli frelst ved han.
οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν ⸀υἱὸν εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλʼ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος διʼ αὐτοῦ.
18Den som trur på han, blir ikkje dømd. Men den som ikkje trur, er alt dømd, fordi han ikkje har trutt på namnet åt den einborne Sonen til Gud.
ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν οὐ κρίνεται· ὁ ⸀δὲ μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται, ὅτι μὴ πεπίστευκεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ.
Forsvarte Jesus i rådet
Nikodemus talte for rettferdighet da rådet ville gripe Jesus uten høring.
50Nikodemus, han som før hadde kome til Jesus, og som var ein av dei, sa til dei:
λέγει Νικόδημος πρὸς αὐτούς, ὁ ⸀ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν ⸀πρότερον, εἷς ὢν ἐξ αὐτῶν·
51«Dømer vel lova vår eit menneske utan at ein først høyrer på han og får vita kva han har gjort?»
Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον ἐὰν μὴ ἀκούσῃ ⸂πρῶτον παρʼ αὐτοῦ⸃ καὶ γνῷ τί ποιεῖ;
52Dei svara han: «Er du òg frå Galilea? Gransk etter, så skal du sjå at det ikkje står fram nokon profet frå Galilea.»
ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ; ἐραύνησον καὶ ἴδε ὅτι ⸂ἐκ τῆς Γαλιλαίας προφήτης⸃ οὐκ ⸀ἐγείρεται.
Hjalp med begravelsen
Nikodemus kom med kostbar myrra og aloë for å salve Jesu kropp til begravelsen.
39Nikodemus kom òg, han som første gongen hadde kome til Jesus om natta. Han hadde med seg ei blanding av myrra og aloë, om lag hundre pund.
ἦλθεν δὲ καὶ Νικόδημος, ὁ ἐλθὼν πρὸς ⸀αὐτὸν νυκτὸς τὸ πρῶτον, φέρων ⸀μίγμα σμύρνης καὶ ἀλόης ὡς λίτρας ἑκατόν.
40Dei tok Jesu kropp og sveipte han i linklede saman med krydderet, slik skikken er hos jødane når dei gravlegg.
ἔλαβον οὖν τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἔδησαν ⸀αὐτὸ ὀθονίοις μετὰ τῶν ἀρωμάτων, καθὼς ἔθος ἐστὶν τοῖς Ἰουδαίοις ἐνταφιάζειν.
42Der la dei Jesus, fordi det var førebuingsdag for jødane og grava låg nær.
ἐκεῖ οὖν διὰ τὴν παρασκευὴν τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐγγὺς ἦν τὸ μνημεῖον, ἔθηκαν τὸν Ἰησοῦν.