Oholiba
Symbolsk fremstilling av Jerusalem
Òg kjend som: Oholibah
Oholiba er et allegorisk navn brukt av profeten Esekiel for å representere Jerusalem (Juda rike). I Esekiel kapittel 23 fremstilles hun som søster til Ohola (Samaria), og begge skildres som utro kvinner som symboliserer Israels og Judas åndelige utroskap og avgudsdyrkelse. Oholiba beskrives som enda verre enn sin søster i sin troløshet mot Gud.
Familie
Nøkkelhendingar
Introduksjon av de to søstrene
Esekiel introduserer Ohola og Oholiba som to søstre, døtre av samme mor, som representerer henholdsvis Samaria og Jerusalem. Begge drev hor i Egypt i sin ungdom.
1Herrens ord kom til meg:
וַיְהִ֥י דְבַר־יְהוָ֖ה אֵלַ֥י לֵאמֹֽר׃
2Menneske, det var to kvinner, døtrer av same mor.
בֶּן־אָדָ֑ם שְׁתַּ֣יִם נָשִׁ֔ים בְּנ֥וֹת אֵם־אַחַ֖ת הָיֽוּ׃
3Dei dreiv hor i Egypt, alt i ungdomen sin dreiv dei hor. Der vart brysta deira klemde, og der vart deira jomfruelege bryst kjærteikna.
וַתִּזְנֶ֣ינָה בְמִצְרַ֔יִם בִּנְעוּרֵיהֶ֖ן זָנ֑וּ שָׁ֚מָּה מֹעֲכ֣וּ שְׁדֵיהֶ֔ן וְשָׁ֣ם עִשּׂ֔וּ דַּדֵּ֖י בְּתוּלֵיהֶֽן׃
4Namna deira var: Samaria er Ohola, og Jerusalem er Oholiba.
וּשְׁמוֹתָ֗ן אָהֳלָ֤ה הַגְּדוֹלָה֙ וְאָהֳלִיבָ֣ה אֲחוֹתָ֔הּ וַתִּֽהְיֶ֣ינָה לִ֔י וַתֵּלַ֖דְנָה בָּנִ֣ים וּבָנ֑וֹת וּשְׁמוֹתָ֕ן שֹׁמְר֣וֹן אָהֳלָ֔ה וִירוּשָׁלַ֖͏ִם אָהֳלִיבָֽה׃
Oholibas utroskap med Assyria
Til tross for å ha sett sin søster Oholas skjebne, fulgte Oholiba etter i hennes synd og søkte etter assyriske elskere, noe som symboliserer Judas politiske og religiøse allianser med hedenske nasjoner.
11Syster hennar Oholiba såg dette, men ho vart endå meir forderva i si lyst enn henne, og horeriet hennar var verre enn syster si.
וַתֵּ֙רֶא֙ אֲחוֹתָ֣הּ אָהֳלִיבָ֔ה וַתַּשְׁחֵ֥ת עַגְבָתָ֖הּ מִמֶּ֑נָּה וְאֶת־תַּ֨זְנוּתֶ֔יהָ מִזְּנוּנֵ֖י אֲחוֹתָֽהּ׃
12Ho lengta etter assyrarane, statthaldarar og herskarar som var nær, kledde i prakt, ryttarar på hestar, alle saman vakre unge menn.
אֶל־בְּנֵי֩ אַשּׁ֨וּר עָגָ֜בָה פַּח֨וֹת וּסְגָנִ֤ים קְרֹבִים֙ לְבֻשֵׁ֣י מִכְל֔וֹל פָּרָשִׁ֖ים רֹכְבֵ֣י סוּסִ֑ים בַּח֥וּרֵי חֶ֖מֶד כֻּלָּֽם׃
13Eg såg at ho hadde gjort seg urein; begge gjekk same vegen.
וָאֵ֖רֶא כִּ֣י נִטְמָ֑אָה דֶּ֥רֶךְ אֶחָ֖ד לִשְׁתֵּיהֶֽן׃
Oholibas lidenskapelige søken etter Babylon
Oholiba gikk enda lenger enn sin søster og ble betatt av babylonske bilder og sendte budbærere til Kaldea, noe som symboliserer Judas fascinasjon for babylonsk kultur og avgudsdyrkelse.
14Men ho gjekk endå lenger i horeriet sitt. Ho såg menn avbilda på veggen, bilete av kaldearar rispa inn med raudfarge,
וַתּ֖וֹסֶף אֶל־תַּזְנוּתֶ֑יהָ וַתֵּ֗רֶא אַנְשֵׁי֙ מְחֻקֶּ֣ה עַל־הַקִּ֔יר צַלְמֵ֣י *כשדיים **כַשְׂדִּ֔ים חֲקֻקִ֖ים בַּשָּׁשַֽׁר׃
15med belte om hoftene, med store turbanar på hovuda, alle med utsjånad som krigarar, lik babylonarane frå Kaldea, deira fødeland.
חֲגוֹרֵ֨י אֵז֜וֹר בְּמָתְנֵיהֶ֗ם סְרוּחֵ֤י טְבוּלִים֙ בְּרָ֣אשֵׁיהֶ֔ם מַרְאֵ֥ה שָׁלִשִׁ֖ים כֻּלָּ֑ם דְּמ֤וּת בְּנֵֽי־בָבֶל֙ כַּשְׂדִּ֔ים אֶ֖רֶץ מוֹלַדְתָּֽם׃
16Straks auga hennar såg dei, lengta ho etter dei og sende bodbringarar til dei i Kaldea.
*ותעגב **וַתַּעְגְּבָ֥ה עֲלֵיהֶ֖ם לְמַרְאֵ֣ה עֵינֶ֑יהָ וַתִּשְׁלַ֧ח מַלְאָכִ֛ים אֲלֵיהֶ֖ם כַּשְׂדִּֽימָה׃
17Babylonarane kom til henne, til elskovs lege, og gjorde henne urein med horeriet sitt. Då ho hadde gjort seg urein med dei, vende ho seg bort frå dei i avsky.
וַיָּבֹ֨אוּ אֵלֶ֤יהָ בְנֵֽי־בָבֶל֙ לְמִשְׁכַּ֣ב דֹּדִ֔ים וַיְטַמְּא֥וּ אוֹתָ֖הּ בְּתַזְנוּתָ֑ם וַתִּ֨טְמָא־בָ֔ם וַתֵּ֥קַע נַפְשָׁ֖הּ מֵהֶֽם׃
Guds avsky og dom over Oholiba
Gud vendte seg bort fra Oholiba slik han hadde vendt seg bort fra Ohola. Herren erklærer sin dom over henne for hennes troløshet og moralske forfall.
18Då ho så ope dreiv horeriet sitt og avdekte sin nakenheit, vende eg meg bort frå henne i avsky, slik eg hadde vendt meg frå syster hennar.
וַתְּגַל֙ תַּזְנוּתֶ֔יהָ וַתְּגַ֖ל אֶת־עֶרְוָתָ֑הּ וַתֵּ֤קַע נַפְשִׁי֙ מֵֽעָלֶ֔יהָ כַּאֲשֶׁ֛ר נָקְעָ֥ה נַפְשִׁ֖י מֵעַ֥ל אֲחוֹתָֽהּ׃
19Men ho auka horeriet sitt endå meir og minntest ungdomsdagane sine, då ho dreiv hor i Egypt.
וַתַּרְבֶּ֖ה אֶת־תַּזְנוּתֶ֑יהָ לִזְכֹּר֙ אֶת־יְמֵ֣י נְעוּרֶ֔יהָ אֲשֶׁ֥ר זָנְתָ֖ה בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃
22Difor, Oholiba, så seier Herren Gud: Sjå, eg vekkjer opp elskarane dine mot deg, dei du vende deg bort frå i avsky, og eg fører dei mot deg frå alle kantar:
לָכֵ֣ן אָהֳלִיבָ֗ה כֹּֽה־אָמַר֮ אֲדֹנָ֣י יְהוִה֒ הִנְנִ֨י מֵעִ֤יר אֶת־מְאַהֲבַ֙יִךְ֙ עָלַ֔יִךְ אֵ֛ת אֲשֶׁר־נָקְעָ֥ה נַפְשֵׁ֖ךְ מֵהֶ֑ם וַהֲבֵאתִ֥ים עָלַ֖יִךְ מִסָּבִֽיב׃
23babylonarane og alle kaldearane, Pekod, Sjoa og Koa, og alle assyrarane med dei, vakre unge menn, statthaldarar og herskarar alle saman, krigarar og utvalde menn, alle ryttarar på hestar.
בְּנֵ֧י בָבֶ֣ל וְכָל־כַּשְׂדִּ֗ים פְּק֤וֹד וְשׁ֙וֹעַ֙ וְק֔וֹעַ כָּל־בְּנֵ֥י אַשּׁ֖וּר אוֹתָ֑ם בַּח֨וּרֵי חֶ֜מֶד פַּח֤וֹת וּסְגָנִים֙ כֻּלָּ֔ם שָֽׁלִשִׁים֙ וּקְרוּאִ֔ים רֹכְבֵ֥י סוּסִ֖ים כֻּלָּֽם׃
24Dei skal koma mot deg med våpen, vogner og hjul, og med ei mengd av folk. Med store og små skjold og hjelmar skal dei omringa deg. Eg overlet dommen til dei, og dei skal døma deg etter sine lover.
וּבָ֣אוּ עָלַ֡יִךְ הֹ֠צֶן רֶ֤כֶב וְגַלְגַּל֙ וּבִקְהַ֣ל עַמִּ֔ים צִנָּ֤ה וּמָגֵן֙ וְקוֹבַ֔ע יָשִׂ֥ימוּ עָלַ֖יִךְ סָבִ֑יב וְנָתַתִּ֤י לִפְנֵיהֶם֙ מִשְׁפָּ֔ט וּשְׁפָט֖וּךְ בְּמִשְׁפְּטֵיהֶֽם׃
Straffens beger
Oholiba skal drikke det samme begeret som sin søster Ohola drakk – et beger fylt med ødeleggelse, sorg og undergang, som symboliserer Jerusalems kommende fall for Babylons hånd.
31Du gjekk same vegen som syster di, difor gjev eg hennar staup i di hand.
בְּדֶ֥רֶךְ אֲחוֹתֵ֖ךְ הָלָ֑כְתְּ וְנָתַתִּ֥י כוֹסָ֖הּ בְּיָדֵֽךְ׃ ס
32Så seier Herren Gud: Du skal drikka syster di sitt staup, det djupe og vide. Det skal føra til latter og spott, for det rommar så mykje.
כֹּ֤ה אָמַר֙ אֲדֹנָ֣י יְהֹוִ֔ה כּ֤וֹס אֲחוֹתֵךְ֙ תִּשְׁתִּ֔י הָעֲמֻקָּ֖ה וְהָרְחָבָ֑ה תִּהְיֶ֥ה לִצְחֹ֛ק וּלְלַ֖עַג מִרְבָּ֥ה לְהָכִֽיל׃
33Du skal verta full av rus og sorg. Eit staup med redsle og øydelegging er staupet til syster di Samaria.
שִׁכָּר֥וֹן וְיָג֖וֹן תִּמָּלֵ֑אִי כּ֚וֹס שַׁמָּ֣ה וּשְׁמָמָ֔ה כּ֖וֹס אֲחוֹתֵ֥ךְ שֹׁמְרֽוֹן׃
34Du skal drikka det og tøma det, gnaga på skarva av det og riva sund dine eigne bryst. For eg har tala, seier Herren Gud.
וְשָׁתִ֨ית אוֹתָ֜הּ וּמָצִ֗ית וְאֶת־חֲרָשֶׂ֛יהָ תְּגָרֵ֖מִי וְשָׁדַ֣יִךְ תְּנַתֵּ֑קִי כִּ֚י אֲנִ֣י דִבַּ֔רְתִּי נְאֻ֖ם אֲדֹנָ֥י יְהוִֽה׃ ס
Endelig dom og advarsel
Gud erklærer den endelige dommen over begge søstrene for deres avgudsdyrkelse, blodsutgytelse og vanhelligelse av helligdommen. De skal bære straffen for sin synd slik at Israels folk skal kjenne at Herren er Gud.
45Men rettferdige menn skal døma dei slik horkvinner og kvinner som utauser blod vert dømde, for dei er horkvinner og har blod på hendene.
וַאֲנָשִׁ֣ים צַדִּיקִ֗ם הֵ֚מָּה יִשְׁפְּט֣וּ אֽוֹתְהֶ֔ם מִשְׁפַּט֙ נֹֽאֲפ֔וֹת וּמִשְׁפַּ֖ט שֹׁפְכ֣וֹת דָּ֑ם כִּ֤י נֹֽאֲפֹת֙ הֵ֔נָּה וְדָ֖ם בִּֽידֵיהֶֽן׃ ס
46For så seier Herren Gud: Kall saman ei forsamling mot dei og gje dei over til redsle og plyndring.
כִּ֛י כֹּ֥ה אָמַ֖ר אֲדֹנָ֣י יְהוִ֑ה הַעֲלֵ֤ה עֲלֵיהֶם֙ קָהָ֔ל וְנָתֹ֥ן אֶתְהֶ֖ן לְזַעֲוָ֥ה וְלָבַֽז׃
47Forsamlinga skal steina dei og hogga dei ned med sverda sine. Dei skal drepa sønene og døtrene deira og brenna opp husa deira.
וְרָגְמ֨וּ עֲלֵיהֶ֥ן אֶ֙בֶן֙ קָהָ֔ל וּבָרֵ֥א אוֹתְהֶ֖ן בְּחַרְבוֹתָ֑ם בְּנֵיהֶ֤ם וּבְנֽוֹתֵיהֶם֙ יַהֲרֹ֔גוּ וּבָתֵּיהֶ֖ן בָּאֵ֥שׁ יִשְׂרֹֽפוּ׃
48Slik gjer eg ende på utukta i landet, og alle kvinner skal ta åtvaring og ikkje gjera slik utukt som de har gjort.
וְהִשְׁבַּתִּ֥י זִמָּ֖ה מִן־הָאָ֑רֶץ וְנִֽוַּסְּרוּ֙ כָּל־הַנָּשִׁ֔ים וְלֹ֥א תַעֲשֶׂ֖ינָה כְּזִמַּתְכֶֽנָה׃
49Dei skal leggja utukta dykkar over på dykk, og de skal bera syndene de gjorde med avgudane. Då skal de kjenna at eg er Herren Gud.
וְנָתְנ֤וּ זִמַּתְכֶ֙נָה֙ עֲלֵיכֶ֔ן וַחֲטָאֵ֥י גִלּוּלֵיכֶ֖ן תִּשֶּׂ֑אינָה וִידַעְתֶּ֕ם כִּ֥י אֲנִ֖י אֲדֹנָ֥י יְהוִֽה׃ פ