Sjeba
Opprøreren mot kong David
Òg kjend som: Sheba
Sjeba, sønn av Bikri, var en benjaminitt som ledet et opprør mot kong David etter Absaloms mislykkede opprør. Han forsøkte å splitte Israel fra Juda ved å oppildne de nordlige stammene, men opprøret ble slått ned da innbyggerne i Abel-Bet-Maaka halshugget ham og kastet hodet hans over muren til Joab.
Familie
Nøkkelhendingar
Sjebas opprør mot David
Etter Absaloms fall blåste Sjeba i hornet og erklærte at Israel ikke hadde noen del i David, og oppfordret stammene til å forlate kongen.
1No var det ein vondskapsmann der, han heitte Sjeba, son til Bikri, ein mann av Benjamin-ætta. Han bles i horn og ropa: «Vi har ingen del i David, og ingen arv i Isais son! Kvar mann til telta sine, Israel!»
וְשָׁ֨ם נִקְרָ֜א אִ֣ישׁ בְּלִיַּ֗עַל וּשְׁמ֛וֹ שֶׁ֥בַע בֶּן־בִּכְרִ֖י אִ֣ישׁ יְמִינִ֑י וַיִּתְקַ֣ע בַּשֹּׁפָ֗ר וַ֠יֹּאמֶר אֵֽין־לָ֨נוּ חֵ֜לֶק בְּדָוִ֗ד וְלֹ֤א נֽ͏ַחֲלָה־לָ֙נוּ֙ בְּבֶן־יִשַׁ֔י אִ֥ישׁ לְאֹהָלָ֖יו יִשְׂרָאֵֽל׃
2Då drog alle israelittane bort frå David og følgde Sjeba, son til Bikri. Men judearane heldt seg til kongen sin frå Jordan heilt til Jerusalem.
וַיַּ֜עַל כָּל־אִ֤ישׁ יִשְׂרָאֵל֙ מֵאַחֲרֵ֣י דָוִ֔ד אַחֲרֵ֖י שֶׁ֣בַע בֶּן־בִּכְרִ֑י וְאִ֤ישׁ יְהוּדָה֙ דָּבְק֣וּ בְמַלְכָּ֔ם מִן־הַיַּרְדֵּ֖ן וְעַד־יְרוּשָׁלָֽ͏ִם׃
Israel følger Sjeba
Alle Israels menn forlot David og fulgte Sjeba, sønn av Bikri, mens Judas menn holdt fast ved sin konge fra Jordan til Jerusalem.
2Då drog alle israelittane bort frå David og følgde Sjeba, son til Bikri. Men judearane heldt seg til kongen sin frå Jordan heilt til Jerusalem.
וַיַּ֜עַל כָּל־אִ֤ישׁ יִשְׂרָאֵל֙ מֵאַחֲרֵ֣י דָוִ֔ד אַחֲרֵ֖י שֶׁ֣בַע בֶּן־בִּכְרִ֑י וְאִ֤ישׁ יְהוּדָה֙ דָּבְק֣וּ בְמַלְכָּ֔ם מִן־הַיַּרְדֵּ֖ן וְעַד־יְרוּשָׁלָֽ͏ִם׃
David sender styrker etter Sjeba
David beordret Amasa å samle Judas menn innen tre dager for å forfølge Sjeba, da han fryktet at Sjeba kunne gjøre mer skade enn Absalom.
4Kongen sa til Amasa: «Kall saman judearane til meg innan tre dagar, og ver du sjølv her då.»
וַיֹּ֤אמֶר הַמֶּ֙לֶךְ֙ אֶל־עֲמָשָׂ֔א הַזְעֶק־לִ֥י אֶת־אִישׁ־יְהוּדָ֖ה שְׁלֹ֣שֶׁת יָמִ֑ים וְאַתָּ֖ה פֹּ֥ה עֲמֹֽד׃
5Amasa gjekk for å kalla saman Juda, men han vart lenger borte enn den fristen som var sett for han.
וַיֵּ֥לֶךְ עֲמָשָׂ֖א לְהַזְעִ֣יק אֶת־יְהוּדָ֑ה *וייחר **וַיּ֕וֹחֶר מִן־הַמּוֹעֵ֖ד אֲשֶׁ֥ר יְעָדֽוֹ׃ ס
6Då sa David til Abisjai: «No kjem Sjeba, son til Bikri, til å gjera oss meir skade enn Absalom. Ta du med tenestfolka til herren din og set etter han, så han ikkje finn befesta byar og riv seg unna for auga våre.»
וַיֹּ֤אמֶר דָּוִד֙ אֶל־אֲבִישַׁ֔י עַתָּ֗ה יֵ֧רַֽע לָ֛נוּ שֶׁ֥בַע בֶּן־בִּכְרִ֖י מִן־אַבְשָׁל֑וֹם אַ֠תָּה קַ֞ח אֶת־עַבְדֵ֤י אֲדֹנֶ֙יךָ֙ וּרְדֹ֣ף אַחֲרָ֔יו פֶּן־מָ֥צָא ל֛וֹ עָרִ֥ים בְּצֻר֖וֹת וְהִצִּ֥יל עֵינֵֽנוּ׃
Joab dreper Amasa
Da Amasa var for sen, tok Joab kommandoen og drepte Amasa ved Gibeon-steinen under påskudd av å hilse på ham, før han fortsatte jakten på Sjeba.
8Då dei var ved den store steinen i Gibeon, kom Amasa imot dei. Joab hadde på seg krigskleda sine, og over dei hadde han eit belte med eit sverd i slira, festa ved hofta. Då han gjekk fram, fall sverdet ut.
הֵ֗ם עִם־הָאֶ֤בֶן הַגְּדוֹלָה֙ אֲשֶׁ֣ר בְּגִבְע֔וֹן וַעֲמָשָׂ֖א בָּ֣א לִפְנֵיהֶ֑ם וְיוֹאָ֞ב חָג֣וּר ׀ מִדּ֣וֹ לְבֻשׁ֗וּ *ועלו **וְעָלָ֞יו חֲג֥וֹר חֶ֙רֶב֙ מְצֻמֶּ֤דֶת עַל־מָתְנָיו֙ בְּתַעְרָ֔הּ וְה֥וּא יָצָ֖א וַתִּפֹּֽל׃ ס
9Joab sa til Amasa: «Går det deg godt, bror min?» Og Joab tok med høgre handa i skjegget til Amasa for å kyssa han.
וַיֹּ֤אמֶר יוֹאָב֙ לַעֲמָשָׂ֔א הֲשָׁל֥וֹם אַתָּ֖ה אָחִ֑י וַתֹּ֜חֶז יַד־יְמִ֥ין יוֹאָ֛ב בִּזְקַ֥ן עֲמָשָׂ֖א לִנְשָׁק־לֽוֹ׃
10Men Amasa var ikkje på vakt mot sverdet som Joab hadde i handa. Joab stakk han i magen så innvollane rann ut på jorda. Han trong ikkje stikka han to gonger, for han døydde. Så sette Joab og Abisjai, bror hans, etter Sjeba, son til Bikri.
וַעֲמָשָׂ֨א לֹֽא־נִשְׁמַ֜ר בַּחֶ֣רֶב ׀ אֲשֶׁ֣ר בְּיַד־יוֹאָ֗ב וַיַּכֵּהוּ֩ בָ֨הּ אֶל־הַחֹ֜מֶשׁ וַיִּשְׁפֹּ֨ךְ מֵעָ֥יו אַ֛רְצָה וְלֹא־שָׁ֥נָה ל֖וֹ וַיָּמֹ֑ת ס וְיוֹאָב֙ וַאֲבִישַׁ֣י אָחִ֔יו רָדַ֕ף אַחֲרֵ֖י שֶׁ֥בַע בֶּן־בִּכְרִֽי׃
Beleiringen av Abel-Bet-Maaka
Joab beleiret byen Abel-Bet-Maaka der Sjeba hadde søkt tilflukt, og begynte å rive ned bymuren.
14Sjeba fór gjennom alle stammane i Israel til Abel-Bet-Maaka. Og alle bikritane samla seg og følgde han dit.
וַֽיַּעֲבֹ֞ר בְּכָל־שִׁבְטֵ֣י יִשְׂרָאֵ֗ל אָבֵ֛לָה וּבֵ֥ית מַעֲכָ֖ה וְכָל־הַבֵּרִ֑ים ס *ויקלהו **וַיִּקָּ֣הֲל֔וּ וַיָּבֹ֖אוּ אַף־אַחֲרָֽיו׃
15Dei kom og kringsette han i Abel-Bet-Maaka. Dei kasta opp ein voll mot byen, og han stod mot murveggen. Og alt folket som var med Joab, arbeidde med å riva ned muren.
וַיָּבֹ֜אוּ וַיָּצֻ֣רוּ עָלָ֗יו בְּאָבֵ֙לָה֙ בֵּ֣ית הַֽמַּעֲכָ֔ה וַיִּשְׁפְּכ֤וּ סֹֽלְלָה֙ אֶל־הָעִ֔יר וַֽתַּעֲמֹ֖ד בַּחֵ֑ל וְכָל־הָעָם֙ אֲשֶׁ֣ר אֶת־יוֹאָ֔ב מַשְׁחִיתִ֖ם לְהַפִּ֥יל הַחוֹמָֽה׃
En vis kvinne avslutter opprøret
En vis kvinne i byen forhandlet med Joab og overtalte byens innbyggere til å halshugge Sjeba og kaste hodet hans over muren, noe som avsluttet opprøret.
16Då ropa ei vis kvinne frå byen: «Høyr! Høyr! Sei til Joab: Kom hit, så eg kan tala med deg!»
וַתִּקְרָ֛א אִשָּׁ֥ה חֲכָמָ֖ה מִן־הָעִ֑יר שִׁמְע֤וּ שִׁמְעוּ֙ אִמְרוּ־נָ֣א אֶל־יוֹאָ֔ב קְרַ֣ב עַד־הֵ֔נָּה וַאֲדַבְּרָ֖ה אֵלֶֽיךָ׃
17Han kom bort til henne, og kvinna spurde: «Er du Joab?» Han svara: «Ja.» Då sa ho til han: «Høyr orda til tenestkvinna di.» Han svara: «Eg høyrer.»
וַיִּקְרַ֣ב אֵלֶ֔יהָ וַתֹּ֧אמֶר הָאִשָּׁ֛ה הַאַתָּ֥ה יוֹאָ֖ב וַיֹּ֣אמֶר אָ֑נִי וַתֹּ֣אמֶר ל֗וֹ שְׁמַע֙ דִּבְרֵ֣י אֲמָתֶ֔ךָ וַיֹּ֖אמֶר שֹׁמֵ֥עַ אָנֹֽכִי׃
18Ho sa: «I gamle dagar pla dei seia: 'Lat dei først spørja i Abel!' Og slik avgjorde dei saka.
וַתֹּ֖אמֶר לֵאמֹ֑ר דַּבֵּ֨ר יְדַבְּר֤וּ בָרִֽאשֹׁנָה֙ לֵאמֹ֔ר שָׁאֹ֧ל יְשָׁאֲל֛וּ בְּאָבֵ֖ל וְכֵ֥ן הֵתַֽמּוּ׃
19Eg er ein av dei fredsame og trufaste i Israel. Du prøver å øydeleggja ein by som er ei mor i Israel. Kvifor vil du sluka Herrens arv?»
אָנֹכִ֕י שְׁלֻמֵ֖י אֱמוּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל אַתָּ֣ה מְבַקֵּ֗שׁ לְהָמִ֨ית עִ֤יר וְאֵם֙ בְּיִשְׂרָאֵ֔ל לָ֥מָּה תְבַלַּ֖ע נַחֲלַ֥ת יְהוָֽה׃ פ
20Joab svara: «Langt ifrå, langt ifrå meg å sluka eller øydeleggja!
וַיַּ֥עַן יוֹאָ֖ב וַיֹּאמַ֑ר חָלִ֤ילָה חָלִ֙ילָה֙ לִ֔י אִם־אֲבַלַּ֖ע וְאִם־אַשְׁחִֽית׃
21Slik er ikkje saka. Ein mann frå Efraim-fjella, Sjeba, son til Bikri, har lyft handa si mot kong David. Gjev han åleine til meg, så skal eg dra bort frå byen.» Kvinna sa til Joab: «Sjå, hovudet hans skal bli kasta til deg over muren.»
לֹא־כֵ֣ן הַדָּבָ֗ר כִּ֡י אִישׁ֩ מֵהַ֨ר אֶפְרַ֜יִם שֶׁ֧בַע בֶּן־בִּכְרִ֣י שְׁמ֗וֹ נָשָׂ֤א יָדוֹ֙ בַּמֶּ֣לֶךְ בְּדָוִ֔ד תְּנֽוּ־אֹת֣וֹ לְבַדּ֔וֹ וְאֵלְכָ֖ה מֵעַ֣ל הָעִ֑יר וַתֹּ֤אמֶר הָֽאִשָּׁה֙ אֶל־יוֹאָ֔ב הִנֵּ֥ה רֹאשׁ֛וֹ מֻשְׁלָ֥ךְ אֵלֶ֖יךָ בְּעַ֥ד הַחוֹמָֽה׃
22Kvinna gjekk til alt folket med visdomen sin, og dei hogg av hovudet til Sjeba, son til Bikri, og kasta det ut til Joab. Då bles han i hornet, og dei spreidde seg frå byen, kvar til sitt telt. Og Joab vende attende til kongen i Jerusalem.
וַתָּבוֹא֩ הָאִשָּׁ֨ה אֶל־כָּל־הָעָ֜ם בְּחָכְמָתָ֗הּ וַֽיִּכְרְת֞וּ אֶת־רֹ֨אשׁ שֶׁ֤בַע בֶּן־בִּכְרִי֙ וַיַּשְׁלִ֣כוּ אֶל־יוֹאָ֔ב וַיִּתְקַע֙ בַּשּׁוֹפָ֔ר וַיָּפֻ֥צוּ מֵֽעַל־הָעִ֖יר אִ֣ישׁ לְאֹהָלָ֑יו וְיוֹאָ֛ב שָׁ֥ב יְרוּשָׁלַ֖͏ִם אֶל־הַמֶּֽלֶךְ׃ ס