Urija (hetitten, Batsebas mann)
Den trofaste soldaten
Urija var en hetittisk kriger som tjente i kong Davids elitestyrke. Han er kjent for sin urokkelige lojalitet og integritet, selv da David forsøkte å skjule sitt eget ekteskapsbrudd med Urijas kone Batseba. Hans tragiske død, arrangert av David, ble et vendepunkt i Davids liv og regjering.
Familie
Nøkkelhendingar
En av Davids helter
Urija var regnet blant Davids trettitre mektige krigere, noe som viser hans tapperhet og posisjon i hæren.
39Uria, hetitten. I alt var det tretti og sju mann.
אֽוּרִיָּה֙ הַֽחִתִּ֔י כֹּ֖ל שְׁלֹשִׁ֥ים וְשִׁבְעָֽה׃ פ
David kaller Urija hjem fra krigen
Etter å ha begått ekteskapsbrudd med Batseba, kalte David Urija tilbake fra beleiringen av Rabba for å skjule hennes graviditet.
6Då sende David bod til Joab: «Send hetitten Uria til meg.» Og Joab sende Uria til David.
וַיִּשְׁלַ֤ח דָּוִד֙ אֶל־יוֹאָ֔ב שְׁלַ֣ח אֵלַ֔י אֶת־אֽוּרִיָּ֖ה הַחִתִּ֑י וַיִּשְׁלַ֥ח יוֹאָ֛ב אֶת־אֽוּרִיָּ֖ה אֶל־דָּוִֽד׃
7Då Uria kom til han, spurde David korleis det stod til med Joab, med hæren og med krigen.
וַיָּבֹ֥א אוּרִיָּ֖ה אֵלָ֑יו וַיִּשְׁאַ֣ל דָּוִ֗ד לִשְׁל֤וֹם יוֹאָב֙ וְלִשְׁל֣וֹם הָעָ֔ם וְלִשְׁל֖וֹם הַמִּלְחָמָֽה׃
8Uria gjekk ut frå kongspalasset, og det følgde ei gåve frå kongen etter han.
וַיֹּ֤אמֶר דָּוִד֙ לְא֣וּרִיָּ֔[t]ה רֵ֥ד לְבֵיתְךָ֖ וּרְחַ֣ץ רַגְלֶ֑יךָ וַיֵּצֵ֤א אֽוּרִיָּה֙ מִבֵּ֣ית הַמֶּ֔לֶךְ וַתֵּצֵ֥א אַחֲרָ֖יו מַשְׂאַ֥ת הַמֶּֽלֶךְ׃
Urijas integritet
Urija nektet å gå hjem til sin kone mens hans medsoldater var i krig, og viste dermed større moral enn kongen selv.
9Men Uria la seg ved inngangen til kongspalasset saman med alle tenarane til herren sin, og gjekk ikkje heim til huset sitt.
וַיִּשְׁכַּ֣ב אוּרִיָּ֗ה פֶּ֚תַח בֵּ֣ית הַמֶּ֔לֶךְ אֵ֖ת כָּל־עַבְדֵ֣י אֲדֹנָ֑יו וְלֹ֥א יָרַ֖ד אֶל־בֵּיתֽוֹ׃
10Dei fortalde David: «Uria gjekk ikkje heim til huset sitt.» Då sa David til Uria: «Du kjem jo frå ei reise. Kvifor gjekk du ikkje heim til huset ditt?»
וַיַּגִּ֤דוּ לְדָוִד֙ לֵאמֹ֔ר לֹֽא־יָרַ֥ד אוּרִיָּ֖ה אֶל־בֵּית֑וֹ וַיֹּ֨אמֶר דָּוִ֜ד אֶל־אוּרִיָּ֗ה הֲל֤וֹא מִדֶּ֙רֶךְ֙ אַתָּ֣ה בָ֔א מַדּ֖וּעַ לֹֽא־יָרַ֥דְתָּ אֶל־בֵּיתֶֽךָ׃
11Uria svara David: «Paktskista og Israel og Juda bur i telt, og herren min Joab og tenarane til herren min ligg i leir ute på marka. Skulle då eg gå heim til huset mitt for å eta og drikka og liggja med kona mi? Så sant du lever, ja så sant du lever, det gjer eg ikkje!»
וַיֹּ֨אמֶר אוּרִיָּ֜ה אֶל־דָּוִ֗ד הָ֠אָרוֹן וְיִשְׂרָאֵ֨ל וִֽיהוּדָ֜ה יֹשְׁבִ֣ים בַּסֻּכּ֗וֹת וַאדֹנִ֨י יוֹאָ֜ב וְעַבְדֵ֤י אֲדֹנִ֨י עַל־פְּנֵ֤י הַשָּׂדֶה֙ חֹנִ֔ים וַאֲנִ֞י אָב֧וֹא אֶל־בֵּיתִ֛י לֶאֱכֹ֥ל וְלִשְׁתּ֖וֹת וְלִשְׁכַּ֣ב עִם־אִשְׁתִּ֑י חַיֶּ֙ךָ֙ וְחֵ֣י נַפְשֶׁ֔ךָ אִֽם־אֶעֱשֶׂ֖ה אֶת־הַדָּבָ֥ר הַזֶּֽה׃
David forsøker å gjøre Urija full
David inviterte Urija til å spise og drikke med seg, i håp om at han ville gå hjem til sin kone, men Urija forble standhaftig.
12David sa til Uria: «Bli her i dag òg, så sender eg deg av garde i morgon.» Så vart Uria verande i Jerusalem den dagen og dagen etter.
וַיֹּ֨אמֶר דָּוִ֜ד אֶל־אוּרִיָּ֗ה שֵׁ֥ב בָּזֶּ֛ה גַּם־הַיּ֖וֹם וּמָחָ֣ר אֲשַׁלְּחֶ֑ךָּ וַיֵּ֨שֶׁב אוּרִיָּ֧ה בִירוּשָׁלַ֛͏ִם בַּיּ֥וֹם הַה֖וּא וּמִֽמָּחֳרָֽת׃
13David kalla han til seg, og han åt og drakk saman med han, og David fekk han drukken. Men om kvelden gjekk han ut og la seg på leiet sitt saman med tenarane til herren sin. Han gjekk ikkje heim til huset sitt.
וַיִּקְרָא־ל֣וֹ דָוִ֗ד וַיֹּ֧אכַל לְפָנָ֛יו וַיֵּ֖שְׁתְּ וַֽיְשַׁכְּרֵ֑הוּ וַיֵּצֵ֣א בָעֶ֗רֶב לִשְׁכַּ֤ב בְּמִשְׁכָּבוֹ֙ עִם־עַבְדֵ֣י אֲדֹנָ֔יו וְאֶל־בֵּית֖וֹ לֹ֥א יָרָֽד׃
Dødsbrevet
David sendte Urija tilbake til fronten med et brev til Joab som beordret at Urija skulle plasseres der kampen var hardest, for deretter å trekke seg tilbake.
14Om morgonen skreiv David eit brev til Joab og sende det med Uria.
וַיְהִ֣י בַבֹּ֔קֶר וַיִּכְתֹּ֥ב דָּוִ֛ד סֵ֖פֶר אֶל־יוֹאָ֑ב וַיִּשְׁלַ֖ח בְּיַ֥ד אוּרִיָּֽה׃
15I brevet skreiv han: «Still Uria fremst der kampen er hardast, og trekk dykk tilbake frå han, så han blir ramma og døyr.»
וַיִּכְתֹּ֥ב בַּסֵּ֖פֶר לֵאמֹ֑ר הָב֣וּ אֶת־אֽוּרִיָּ֗ה אֶל־מוּל֙ פְּנֵ֤י הַמִּלְחָמָה֙ הַֽחֲזָקָ֔ה וְשַׁבְתֶּ֥ם מֵאַחֲרָ֖יו וְנִכָּ֥ה וָמֵֽת׃ ס
16Medan Joab beleira byen, plasserte han Uria på den staden der han visste at det var tapre krigarar.
וַיְהִ֕י בִּשְׁמ֥וֹר יוֹאָ֖ב אֶל־הָעִ֑יר וַיִּתֵּן֙ אֶת־א֣וּרִיָּ֔ה אֶל־הַמָּקוֹם֙ אֲשֶׁ֣ר יָדַ֔ע כִּ֥י אַנְשֵׁי־חַ֖יִל שָֽׁם׃
17Mennene i byen kom ut og kjempa mot Joab. Nokre av folket, av Davids tenarar, fall. Også hetitten Uria døydde.
וַיֵּ֨צְא֜וּ אַנְשֵׁ֤י הָעִיר֙ וַיִּלָּחֲמ֣וּ אֶת־יוֹאָ֔ב וַיִּפֹּ֥ל מִן־הָעָ֖ם מֵעַבְדֵ֣י דָוִ֑ד וַיָּ֕מָת גַּ֖ם אוּרִיָּ֥ה הַחִתִּֽי׃
Urijas død og ettermæle
Urija falt i kamp som planlagt. Hans urettferdige død ble senere brukt av profeten Natan for å konfrontere David med hans synd.
9Kvifor har du forakta Herrens ord og gjort det som er vondt i mine auge? Uria, hetitten, slo du i hel med sverd, og kona hans tok du til kone for deg sjølv. Han drap du med sverdet til ammonittane.
מַדּ֜וּעַ בָּזִ֣יתָ ׀ אֶת־דְּבַ֣ר יְהוָ֗ה לַעֲשׂ֣וֹת הָרַע֮ *בעינו **בְּעֵינַי֒ אֵ֣ת אוּרִיָּ֤ה הַֽחִתִּי֙ הִכִּ֣יתָ בַחֶ֔רֶב וְאֶ֨ת־אִשְׁתּ֔וֹ לָקַ֥חְתָּ לְּךָ֖ לְאִשָּׁ֑ה וְאֹת֣וֹ הָרַ֔גְתָּ בְּחֶ֖רֶב בְּנֵ֥י עַמּֽוֹן׃
10Difor skal sverdet aldri vika frå huset ditt, fordi du har forakta meg og teke kona til Uria, hetitten, til kone for deg sjølv.
וְעַתָּ֗ה לֹא־תָס֥וּר חֶ֛רֶב מִבֵּיתְךָ֖ עַד־עוֹלָ֑ם עֵ֚קֶב כִּ֣י בְזִתָ֔נִי וַתִּקַּ֗ח אֶת־אֵ֙שֶׁת֙ אוּרִיָּ֣ה הַחִתִּ֔י לִהְי֥וֹת לְךָ֖ לְאִשָּֽׁה׃ ס