Nattverden
Nattverden ble innstiftet av Jesus kvelden før han døde. Brødet og vinen minner oss om hans kropp og blod, gitt for oss. Den er et fellesskapsmåltid som forener oss med Kristus og med hverandre, og forkynner hans død inntil han kommer.
Innstiftelsen
Jesus innstiftet nattverden under det siste måltidet med disiplene.
26Medan dei åt, tok Jesus eit brød, velsigna det, braut det og gav det til læresveinane og sa: «Ta og et! Dette er lekamen min.»
Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν λαβὼν ὁ Ἰησοῦς ⸀ἄρτον καὶ ⸀εὐλογήσας ἔκλασεν καὶ ⸂δοὺς τοῖς μαθηταῖς⸃ εἶπεν· Λάβετε φάγετε, τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου.
27Og han tok ein kalk, takka, gav dei og sa: «Drikk alle av han!
καὶ ⸀λαβὼν ποτήριον καὶ εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες,
28For dette er mitt blod, paktsblodet, som vert utrent for mange til forlating for synder.
τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ αἷμά ⸀μου ⸀τῆς διαθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυννόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν·
29Eg seier dykk: Frå no av skal eg ikkje drikka av denne frukta av vintreet før den dagen eg drikk ho ny med dykk i riket til Far min.»
λέγω δὲ ⸀ὑμῖν, οὐ μὴ πίω ἀπʼ ἄρτι ἐκ τούτου τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω μεθʼ ὑμῶν καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρός μου.
19Så tok han eit brød, takka, braut det og gav dei og sa: «Dette er lekamen min, som vert gjeven for dykk. Gjer dette til minne om meg.»
καὶ λαβὼν ἄρτον εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου ⸂[τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.
20Like eins tok han begeret etter måltidet og sa: «Dette begeret er den nye pakta i blodet mitt, som vert aust ut for dykk.»
⸄καὶ τὸ ποτήριον ὡσαύτως⸅ μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐν τῷ αἵματί μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυννόμενον]⸃.
Gjør dette til minne
Jesus ba oss fortsette å feire nattverden til hans minne.
19Så tok han eit brød, takka, braut det og gav dei og sa: «Dette er lekamen min, som vert gjeven for dykk. Gjer dette til minne om meg.»
καὶ λαβὼν ἄρτον εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου ⸂[τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.
23For eg har teke imot frå Herren det som eg òg har gjeve vidare til dykk: At Herren Jesus, i den natta han vart sviken, tok eit brød,
Ἐγὼ γὰρ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ κυρίου, ὃ καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ κύριος Ἰησοῦς ἐν τῇ νυκτὶ ᾗ ⸀παρεδίδετο ἔλαβεν ἄρτον
24takka, braut det og sa: «Dette er kroppen min, som er for dykk. Gjer dette til minne om meg.»
καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ⸀εἶπεν· Τοῦτό μού ἐστιν τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ⸀ὑμῶν· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.
25Like eins tok han begeret etter måltidet og sa: «Dette begeret er den nye pakta i blodet mitt. Gjer dette, kvar gong de drikk av det, til minne om meg.»
ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι· τοῦτο ποιεῖτε, ὁσάκις ⸀ἐὰν πίνητε, εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.
26For kvar gong de et dette brødet og drikk av begeret, forkynner de Herrens død til han kjem.
ὁσάκις γὰρ ⸀ἐὰν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον καὶ τὸ ⸀ποτήριον πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ κυρίου καταγγέλλετε, ἄχρι ⸀οὗ ἔλθῃ.
Fellesskap med Kristus
Nattverden er delaktighet i Kristi kropp og blod.
16Velsigningsbegeret som vi velsignar, er det ikkje fellesskap med Kristi blod? Brødet som vi bryt, er det ikkje fellesskap med Kristi lekam?
τὸ ποτήριον τῆς εὐλογίας ὃ εὐλογοῦμεν, οὐχὶ κοινωνία ⸂ἐστὶν τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ⸃; τὸν ἄρτον ὃν κλῶμεν, οὐχὶ κοινωνία τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ ἐστιν;
17Fordi det er eitt brød, er vi éin lekam, enda vi er mange. For vi har alle del i det eine brødet.
ὅτι εἷς ἄρτος, ἓν σῶμα οἱ πολλοί ἐσμεν, οἱ γὰρ πάντες ἐκ τοῦ ἑνὸς ἄρτου μετέχομεν.
53Jesus sa til dei: «Sanneleg, sanneleg seier eg dykk: Dersom de ikkje et kroppen til Menneskesonen og drikk blodet hans, har de ikkje liv i dykk.
εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς.
54Den som et kroppen min og drikk blodet mitt, har evig liv, og eg skal reisa han opp på den siste dagen.
ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.
56Den som et kroppen min og drikk blodet mitt, blir verande i meg, og eg i han.
ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ.
Verdig deltakelse
Vi skal prøve oss selv før vi deltar i nattverden.
27Den som difor et brødet eller drikk Herrens beger på uverdig vis, gjer seg skuldig i Herrens kropp og blod.
Ὥστε ὃς ἂν ἐσθίῃ τὸν ⸀ἄρτον ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ κυρίου ⸀ἀναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ κυρίου.
28Lat kvart menneske prøva seg sjølv, og så eta av brødet og drikka av begeret.
δοκιμαζέτω δὲ ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω·
29For den som et og drikk utan å akta på kroppen, et og drikk dom over seg sjølv.
ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ ⸀πίνων κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει μὴ διακρίνων τὸ ⸀σῶμα.
31Men om vi dømde oss sjølve, ville vi ikkje bli dømde.
εἰ ⸀δὲ ἑαυτοὺς διεκρίνομεν, οὐκ ἂν ἐκρινόμεθα·
Den nye pakt
Kalken representerer den nye pakt i Jesu blod.
20Like eins tok han begeret etter måltidet og sa: «Dette begeret er den nye pakta i blodet mitt, som vert aust ut for dykk.»
⸄καὶ τὸ ποτήριον ὡσαύτως⸅ μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐν τῷ αἵματί μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυννόμενον]⸃.
14kor mykje meir skal ikkje då Kristi blod – han som ved ein evig Ande bar seg sjølv fram som eit lytelaust offer for Gud – reinsa samvitet vårt frå døde gjerningar så vi kan tena den levande Gud!
πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ πνεύματος αἰωνίου ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ⸀ἡμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν θεῷ ζῶντι.
15Difor er han mellommann for ei ny pakt, så dei som er kalla, skal få den evige arven som er lova. Dette kunne skje fordi ein død har funne stad som frikjøper dei frå lovbrota under den første pakta.
Καὶ διὰ τοῦτο διαθήκης καινῆς μεσίτης ἐστίν, ὅπως θανάτου γενομένου εἰς ἀπολύτρωσιν τῶν ἐπὶ τῇ πρώτῃ διαθήκῃ παραβάσεων τὴν ἐπαγγελίαν λάβωσιν οἱ κεκλημένοι τῆς αἰωνίου κληρονομίας.