FLOGVIT
.bible

1. KongebokKapittel 17

+ UndertekstGrunntekst← ForrigeNeste →
Vis Elias miraklerProfeten som utfordret Ba'al (1 Kong 17-19)

Elia er en av GTs mest dramatiske profeter. På tre kapitler utfordrer han kong Akab og Ba'al-dyrkelsen, opplever Guds omsorg i ørkenen, og møter Gud på Horeb-fjellet. Kapitlene viser Guds makt over naturen og avgudene.

1

Elia forkynner tørke

Elia fra Tisjbe sa til Akab: «Så sant Herren lever... det skal ikke komme dugg eller regn i disse årene uten på mitt ord.» (17:1)

v.1
2

Ravnene mater Elia

Ved bekken Kerit ble Elia matet av ravner - brød og kjøtt morgen og kveld. Han drakk av bekken. (17:2-7)

v.2, 3, 4, 5, 6
3

Enken i Sarepta

Enken hadde bare en håndfull mel og litt olje. Men melet tok ikke slutt og oljen ble ikke borte, etter Herrens ord gjennom Elia. (17:8-16)

v.8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16
4

Enkens sønn vekkes opp

Gutten døde, men Elia la seg over ham tre ganger og ropte til Herren. Gutten fikk livet tilbake. (17:17-24)

v.17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24
5

Oppgjøret på Karmel

Elia utfordret 450 Ba'al-profeter: «Den gud som svarer med ild, han er Gud.» Ild falt fra himmelen og fortærte Elias offer. Folket falt ned: «Herren, han er Gud!» (18:20-40)

v.
6

Regnet kommer

Etter tre og et halvt år bad Elia om regn. En sky som en hånd steg opp fra havet, og himmelen ble svart av skyer. (18:41-46)

v.
7

Flukt til Horeb

Jesabel truet Elia på livet. Han flyktet til ørkenen og bad om å få dø. En engel serverte ham mat, og han gikk 40 dager til Horeb. (19:1-8)

v.
8

Gud taler i stillheten

På Horeb kom storm, jordskjelv og ild - men Herren var ikke i dem. Så kom en stille, svak susning. Der talte Gud til Elia. (19:9-18)

v.
Elia frå Tisjbe, ein av dei som hadde busett seg i Gilead, sa til Akab: «Så sant Herren lever, Israels Gud, som eg står framfor – det skal ikkje koma dogg eller regn desse åra utan at eg seier det.»
וַיֹּאמֶר֩ אֵלִיָּ֨הוּ הַתִּשְׁבִּ֜י מִתֹּשָׁבֵ֣י גִלְעָד֮ אֶל־אַחְאָב֒ חַי־יְהוָ֞ה אֱלֹהֵ֤י יִשְׂרָאֵל֙ אֲשֶׁ֣ר עָמַ֣דְתִּי לְפָנָ֔יו אִם־יִהְיֶ֛ה הַשָּׁנִ֥ים הָאֵ֖לֶּה טַ֣ל וּמָטָ֑ר כִּ֖י אִם־לְפִ֥י דְבָרִֽי׃ ס ‬
Då kom Herrens ord til han:
וַיְהִ֥י דְבַר־יְהוָ֖ה אֵלָ֥יו לֵאמֹֽר׃ ‬
«Gå bort herifrå og ta vegen austover. Gøym deg ved bekken Kerit, austanfor Jordan.
לֵ֣ךְ מִזֶּ֔ה וּפָנִ֥יתָ לְּךָ֖ קֵ֑דְמָה וְנִסְתַּרְתָּ֙ בְּנַ֣חַל כְּרִ֔ית אֲשֶׁ֖ר עַל־פְּנֵ֥י הַיַּרְדֵּֽן׃ ‬
Du skal drikka av bekken, og eg har bode ravnane å syta for mat til deg der.»
וְהָיָ֖ה מֵהַנַּ֣חַל תִּשְׁתֶּ֑ה וְאֶת־הָעֹרְבִ֣ים צִוִּ֔יתִי לְכַלְכֶּלְךָ֖ שָֽׁם׃ ‬
Han gjekk av stad og gjorde som Herren hadde sagt. Han drog bort og busette seg ved bekken Kerit, austanfor Jordan.
וַיֵּ֥לֶךְ וַיַּ֖עַשׂ כִּדְבַ֣ר יְהוָ֑ה וַיֵּ֗לֶךְ וַיֵּ֙שֶׁב֙ בְּנַ֣חַל כְּרִ֔ית אֲשֶׁ֖ר עַל־פְּנֵ֥י הַיַּרְדֵּֽן׃ ‬
Ravnane kom til han med brød og kjøt om morgonen, og brød og kjøt om kvelden. Og han drakk av bekken.
וְהָעֹרְבִ֗ים מְבִיאִ֨ים ל֜וֹ לֶ֤חֶם וּבָשָׂר֙ בַּבֹּ֔קֶר וְלֶ֥חֶם וּבָשָׂ֖ר בָּעָ֑רֶב וּמִן־הַנַּ֖חַל יִשְׁתֶּֽה׃ ‬
Men etter ei tid tørka bekken ut, for det kom ikkje regn i landet.
וַיְהִ֛י מִקֵּ֥ץ יָמִ֖ים וַיִּיבַ֣שׁ הַנָּ֑חַל כִּ֛י לֹֽא־הָיָ֥ה גֶ֖שֶׁם בָּאָֽרֶץ׃ ס ‬
Då kom Herrens ord til han:
וַיְהִ֥י דְבַר־יְהוָ֖ה אֵלָ֥יו לֵאמֹֽר׃ ‬
«Stå opp og gå til Sarepta, som høyrer til Sidon, og bu der. Eg har bode ei enkje der å syta for mat til deg.»
ק֣וּם לֵ֤ךְ צָרְפַ֙תָה֙ אֲשֶׁ֣ר לְצִיד֔וֹן וְיָשַׁבְתָּ֖ שָׁ֑ם הִנֵּ֨ה צִוִּ֥יתִי שָׁ֛ם אִשָּׁ֥ה אַלְמָנָ֖ה לְכַלְכְּלֶֽךָ׃ ‬
Han stod opp og gjekk til Sarepta. Då han kom til byporten, fekk han sjå ei enkje som sanka ved. Han ropa til henne og sa: «Hent litt vatn til meg i ei skål, så eg kan drikka.»
וַיָּ֣קָם ׀ וַיֵּ֣לֶךְ צָרְפַ֗תָה וַיָּבֹא֙ אֶל־פֶּ֣תַח הָעִ֔יר וְהִנֵּֽה־שָׁ֛ם אִשָּׁ֥ה אַלְמָנָ֖ה מְקֹשֶׁ֣שֶׁת עֵצִ֑ים וַיִּקְרָ֤א אֵלֶ֙יהָ֙ וַיֹּאמַ֔ר קְחִי־נָ֨א לִ֧י מְעַט־מַ֛יִם בַּכְּלִ֖י וְאֶשְׁתֶּֽה׃ ‬
Då ho gjekk for å henta det, ropa han etter henne og sa: «Ta med eit stykke brød til meg òg!»
וַתֵּ֖לֶךְ לָקַ֑חַת וַיִּקְרָ֤א אֵלֶ֙יהָ֙ וַיֹּאמַ֔ר לִֽקְחִי־נָ֥א לִ֛י פַּת־לֶ֖חֶם בְּיָדֵֽךְ׃ ‬
Ho svara: «Så sant Herren din Gud lever, eg har ikkje ein brødkake, berre ein neve mjøl i krukka og litt olje i kruset. No sankar eg eit par vedpinnar, så eg kan gå heim og laga mat til meg og son min. Når vi har ete det, må vi døy.»
וַתֹּ֗אמֶר חַי־יְהוָ֤ה אֱלֹהֶ֙יךָ֙ אִם־יֶשׁ־לִ֣י מָע֔וֹג כִּ֣י אִם־מְלֹ֤א כַף־קֶ֙מַח֙ בַּכַּ֔ד וּמְעַט־שֶׁ֖מֶן בַּצַּפָּ֑חַת וְהִנְנִ֨י מְקֹשֶׁ֜שֶׁת שְׁנַ֣יִם עֵצִ֗ים וּבָ֙אתִי֙ וַעֲשִׂיתִ֙יהוּ֙ לִ֣י וְלִבְנִ֔י וַאֲכַלְנֻ֖הוּ וָמָֽתְנוּ׃ ‬
Men Elia sa til henne: «Ver ikkje redd! Gå heim og gjer som du har sagt. Men bak først eit lite brød til meg av det du har, og kom ut med det til meg. Sidan kan du laga mat til deg sjølv og son din.
וַיֹּ֨אמֶר אֵלֶ֤יהָ אֵלִיָּ֙הוּ֙ אַל־תִּ֣ירְאִ֔י בֹּ֖אִי עֲשִׂ֣י כִדְבָרֵ֑ךְ אַ֣ךְ עֲשִׂי־לִֽ‪[t]‬י־מִ֠שָּׁם עֻגָ֨ה קְטַנָּ֤ה בָרִאשֹׁנָה֙ וְהוֹצֵ֣אתְ לִ֔י וְלָ֣ךְ וְלִבְנֵ֔ךְ תַּעֲשִׂ֖י בָּאַחֲרֹנָֽה׃ ס ‬
For så seier Herren, Israels Gud: Mjølkrukka skal ikkje bli tom, og oljekruset skal ikkje minka, før den dagen Herren sender regn over jorda.»
כִּ֣י כֹה֩ אָמַ֨ר יְהוָ֜ה אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֗ל כַּ֤ד הַקֶּ֙מַח֙ לֹ֣א תִכְלָ֔ה וְצַפַּ֥חַת הַשֶּׁ֖מֶן לֹ֣א תֶחְסָ֑ר עַ֠ד י֧וֹם *תתן־**תֵּת־יְהוָ֛ה גֶּ֖שֶׁם עַל־פְּנֵ֥י הָאֲדָמָֽה׃ ‬
Ho gjekk og gjorde som Elia hadde sagt. Og både ho og han og heile huslyden hennar hadde mat i lang tid.
וַתֵּ֥לֶךְ וַתַּעֲשֶׂ֖ה כִּדְבַ֣ר אֵלִיָּ֑הוּ וַתֹּ֧אכַל *הוא־*והיא **הִֽיא־**וָה֛וּא וּבֵיתָ֖הּ יָמִֽים׃ ‬
Mjølkrukka vart ikkje tom, og oljekruset minka ikkje, slik som Herren hadde sagt gjennom Elia.
כַּ֤ד הַקֶּ֙מַח֙ לֹ֣א כָלָ֔תָה וְצַפַּ֥חַת הַשֶּׁ֖מֶן לֹ֣א חָסֵ֑ר כִּדְבַ֤ר יְהוָ֔ה אֲשֶׁ֥ר דִּבֶּ֖ר בְּיַ֥ד אֵלִיָּֽהוּ׃ פ ‬
Ei tid etter hende det at son til kvinna som eigde huset, vart sjuk. Sjukdomen vart så alvorleg at det ikkje var meir livsande i han.
וַיְהִ֗י אַחַר֙ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה חָלָ֕ה בֶּן־הָאִשָּׁ֖ה בַּעֲלַ֣ת הַבָּ֑יִת וַיְהִ֤י חָלְיוֹ֙ חָזָ֣ק מְאֹ֔ד עַ֛ד אֲשֶׁ֥ר לֹא־נֽוֹתְרָה־בּ֖וֹ נְשָׁמָֽה׃ ‬
Då sa ho til Elia: «Kva har eg med deg å gjera, du Guds mann? Har du kome til meg for å minna meg om synda mi og ta livet av son min?»
וַתֹּ֙אמֶר֙ אֶל־אֵ֣לִיָּ֔הוּ מַה־לִּ֥י וָלָ֖ךְ אִ֣ישׁ הָאֱלֹהִ֑ים בָּ֧אתָ אֵלַ֛י לְהַזְכִּ֥יר אֶת־עֲוֺנִ֖י וּלְהָמִ֥ית אֶת־בְּנִֽי׃ ‬
Han sa til henne: «Gjev meg son din!» Så tok han guten frå fanget hennar, bar han opp på loftet der han budde, og la han på senga si.
וַיֹּ֥אמֶר אֵלֶ֖יהָ תְּנִֽי־לִ֣י אֶת־בְּנֵ֑ךְ וַיִּקָּחֵ֣הוּ מֵחֵיקָ֗הּ וַֽיַּעֲלֵ֙הוּ֙ אֶל־הָעֲלִיָּ֗ה אֲשֶׁר־הוּא֙ יֹשֵׁ֣ב שָׁ֔ם וַיַּשְׁכִּבֵ֖הוּ עַל־מִטָּתֽוֹ׃ ‬
Og han ropa til Herren og sa: «Herre, min Gud, har du verkeleg late ulukke koma over enkja eg bur hos, så son hennar døyr?»
וַיִּקְרָ֥א אֶל־יְהוָ֖ה וַיֹּאמַ֑ר יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֔י הֲ֠גַם עַל־הָאַלְמָנָ֞ה אֲשֶׁר־אֲנִ֨י מִתְגּוֹרֵ֥ר עִמָּ֛הּ הֲרֵע֖וֹתָ לְהָמִ֥ית אֶת־בְּנָֽהּ׃ ‬
Så strekte han seg ut over barnet tre gonger og ropa til Herren: «Herre, min Gud, lat livet koma tilbake til dette barnet!»
וַיִּתְמֹדֵ֤ד עַל־הַיֶּ֙לֶד֙ שָׁלֹ֣שׁ פְּעָמִ֔ים וַיִּקְרָ֥א אֶל־יְהוָ֖ה וַיֹּאמַ֑ר יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֔י תָּ֥שָׁב נָ֛א נֶֽפֶשׁ־הַיֶּ֥לֶד הַזֶּ֖ה עַל־קִרְבּֽוֹ׃ ‬
Herren høyrde bøna til Elia, og livet kom tilbake til barnet, så det livna opp att.
וַיִּשְׁמַ֥ע יְהוָ֖ה בְּק֣וֹל אֵלִיָּ֑הוּ וַתָּ֧שָׁב נֶֽפֶשׁ־הַיֶּ֛לֶד עַל־קִרְבּ֖וֹ וַיֶּֽחִי׃ ‬
Elia tok guten og bar han ned frå loftet og inn i huset. Han gav han til mor hans og sa: «Sjå, son din lever!»
וַיִּקַּ֨ח אֵלִיָּ֜הוּ אֶת־הַיֶּ֗לֶד וַיֹּרִדֵ֤הוּ מִן־הָעֲלִיָּה֙ הַבַּ֔יְתָה וַֽיִּתְּנֵ֖הוּ לְאִמּ֑וֹ וַיֹּ֙אמֶר֙ אֵ֣לִיָּ֔הוּ רְאִ‪[t]‬י חַ֖י בְּנֵֽךְ׃ ‬
Då sa kvinna til Elia: «No veit eg at du er ein Guds mann, og at Herrens ord i munnen din er sanning.»
וַתֹּ֤אמֶר הָֽאִשָּׁה֙ אֶל־אֵ֣לִיָּ֔הוּ עַתָּה֙ זֶ֣ה יָדַ֔עְתִּי כִּ֛י אִ֥ישׁ אֱלֹהִ֖ים אָ֑תָּה וּדְבַר־יְהוָ֥ה בְּפִ֖יךָ אֱמֶֽת׃ פ ‬
←→