Abisjaj (Serujas sønn)

Davids tapre kriger og hærfører

Det sameinte kongeriketKrigerHærførerFeltkommandørKongelig livvaktca. 1040–970 f.Kr.

En av de mest fremtredende krigerne i kong Davids tid, var Abisjaj sønn av Seruja og nevø av David gjennom sin mor. Sammen med brødrene Joab og Asael tilhørte han den innerste kretsen av Davids militære ledere. Han utmerket seg som den fremste blant de tretti heltene etter å ha felt tre hundre fiender med spydet sitt, men nådde ikke opp til de tre øverste. Gjennom sin karriere viste Abisjaj både eksepsjonelt mot og en ustyrlig handlekraft – fra nattlig infiltrasjon av Sauls leir til å redde Davids liv mot en filisterkjempe. Ved flere avgjørende øyeblikk ønsket han å ta rettferdigheten i egne hender, men David holdt ham tilbake og pekte i stedet på Guds suverene dom. Slik belyser Abisjais livshistorie spenningen mellom menneskelig kraft og guddommelig styring, et gjennomgangstema i fortellingene om Davids kongedømme.

Familie

Nøkkelhendingar

Snek seg inn i Sauls leir

Abisjaj fulgte David ned til Sauls leir om natten og ville drepe den sovende kongen, men David forbød ham å røre Herrens salvede.

6Då tok David til orde og sa til hetitten Ahimelek og til Abisjai, son til Seruja, bror til Joab: «Kven vil gå ned med meg til Saul i leiren?» Abisjai svara: «Eg vil gå ned med deg.»
וַיַּ֨עַן דָּוִ֜ד וַיֹּ֣אמֶר ׀ אֶל־אֲחִימֶ֣לֶךְ הַחִתִּ֗י וְאֶל־אֲבִישַׁ֨י בֶּן־צְרוּיָ֜ה אֲחִ֤י יוֹאָב֙ לֵאמֹ֔ר מִֽי־יֵרֵ֥ד אִתִּ֛י אֶל־שָׁא֖וּל אֶל־הַֽמַּחֲנֶ֑ה וַיֹּ֣אמֶר אֲבִישַׁ֔י אֲנִ֖י אֵרֵ֥ד עִמָּֽךְ׃ ‬
7Så kom David og Abisjai til folket om natta. Og sjå, Saul låg og sov midt i leiren, og spydet hans stod stukke ned i jorda ved hovudet hans. Abner og folket låg rundt han.
וַיָּבֹא֩ דָוִ֨ד וַאֲבִישַׁ֥י ׀ אֶל־הָעָם֮ לַיְלָה֒ וְהִנֵּ֣ה שָׁא֗וּל שֹׁכֵ֤ב יָשֵׁן֙ בַּמַּעְגָּ֔ל וַחֲנִית֥וֹ מְעוּכָֽה־בָאָ֖רֶץ *מראשתו **מְרַאֲשֹׁתָ֑יו וְאַבְנֵ֣ר וְהָעָ֔ם שֹׁכְבִ֖ים *סביבתו **סְבִיבֹתָֽיו׃ ס ‬
8Abisjai sa til David: «I dag har Gud gjeve fienden din i di hand. Lat meg no stikka han til jorda med spydet, berre eitt støyt, så treng eg ikkje gjera det to gonger.»
וַיֹּ֤אמֶר אֲבִישַׁי֙ אֶל־דָּוִ֔ד סִגַּ֨ר אֱלֹהִ֥ים הַיּ֛וֹם אֶת־אוֹיִבְךָ֖ בְּיָדֶ֑ךָ וְעַתָּה֩ אַכֶּ֨נּוּ נָ֜א בַּחֲנִ֤ית וּבָאָ֙רֶץ֙ פַּ֣עַם אַחַ֔ת וְלֹ֥א אֶשְׁנֶ֖ה לֽוֹ׃ ‬
9Men David sa til Abisjai: «Øydelegg han ikkje! For kven kan leggja hand på den som Herren har salva, og vera utan skuld?»
וַיֹּ֧אמֶר דָּוִ֛ד אֶל־אֲבִישַׁ֖י אַל־תַּשְׁחִיתֵ֑הוּ כִּ֠י מִ֣י שָׁלַ֥ח יָד֛וֹ בִּמְשִׁ֥יחַ יְהוָ֖ה וְנִקָּֽה׃ פ ‬

Drepte 300 fiender

Abisjaj ble regnet som den mest fremtredende blant de tretti heltene fordi han svang spydet sitt mot tre hundre menn og drepte dem.

18Absjai, bror til Joab, son til Seruja, var leiaren for dei tre. Han svinga spydet sitt over tre hundre falne, og han fekk eit namn mellom dei tre.
וַאֲבִישַׁ֞י אֲחִ֣י ׀ יוֹאָ֣ב בֶּן־צְרוּיָ֗ה ה֚וּא רֹ֣אשׁ *השלשי **הַשְּׁלֹשָׁ֔ה וְהוּא֙ עוֹרֵ֣ר אֶת־חֲנִית֔וֹ עַל־שְׁלֹ֥שׁ מֵא֖וֹת חָלָ֑ל וְלוֹ־שֵׁ֖ם בַּשְּׁלֹשָֽׁה׃ ‬
19Han var den mest æra av dei tre og vart leiaren deira, men han nådde ikkje opp til dei tre.
מִן־הַשְּׁלֹשָׁה֙ הֲכִ֣י נִכְבָּ֔ד וַיְהִ֥י לָהֶ֖ם לְשָׂ֑ר וְעַד־הַשְּׁלֹשָׁ֖ה לֹא־בָֽא׃ ס ‬

Seier over edomittene

Abisjaj ledet en hær og slo atten tusen edomitter i Saltdalen, noe som sikret Davids kontroll over Edom. Seieren tilskrives ulike ledere i parallelle tekster.

12Absjai, son til Seruja, slo atten tusen edomittar i Saltdalen.
וְאַבְשַׁ֣י בֶּן־צְרוּיָ֗ה הִכָּ֤ה אֶת־אֱדוֹם֙ בְּגֵ֣יא הַמֶּ֔לַח שְׁמוֹנָ֥ה עָשָׂ֖ר אָֽלֶף׃ ‬
13David sette inn troppar i Edom, og alle edomittane vart tenarar under David. Herren gav David siger overalt der han drog.
וַיָּ֤שֶׂם בֶּֽאֱדוֹם֙ נְצִיבִ֔ים וַיִּהְי֥וּ כָל־אֱד֖וֹם עֲבָדִ֣ים לְדָוִ֑יד וַיּ֤וֹשַׁע יְהוָה֙ אֶת־דָּוִ֔יד בְּכֹ֖ל אֲשֶׁ֥ר הָלָֽךְ׃ ‬
13David vann seg eit namn då han kom attende frå å slå Edom i Saltdalen, atten tusen mann.
וַיַּ֤עַשׂ דָּוִד֙ שֵׁ֔ם בְּשֻׁב֕וֹ מֵהַכּוֹת֥וֹ אֶת־אֲרָ֖ם בְּגֵיא־מֶ֑לַח שְׁמוֹנָ֥ה עָשָׂ֖ר אָֽלֶף׃ ‬

Ville drepe Sjimi

Da Sjimi forbannet David under flukten fra Absalom, ville Abisjaj hogge hodet av ham, men David hindret ham og viste tillit til Guds dom.

9Då sa Abisjai, son til Seruja, til kongen: «Kvifor skal denne døde hunden få forbanna herren min, kongen? Lat meg gå bort og hogga hovudet av han!»
וַיֹּ֨אמֶר אֲבִישַׁ֤י בֶּן־צְרוּיָה֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ לָ֣מָּה יְקַלֵּ֞ל הַכֶּ֤לֶב הַמֵּת֙ הַזֶּ֔ה אֶת־אֲדֹנִ֖י הַמֶּ֑לֶךְ אֶעְבְּרָה־נָּ֖א וְאָסִ֥ירָה אֶת־רֹאשֽׁוֹ׃ ס ‬
10Men kongen sa: «Kva har eg med dykk å gjera, de søner av Seruja? Lat han forbanna! For Herren har sagt til han at han skal forbanna David. Kven kan då seia: Kvifor gjer du dette?»
וַיֹּ֣אמֶר הַמֶּ֔לֶךְ מַה־לִּ֥י וְלָכֶ֖ם בְּנֵ֣י צְרֻיָ֑ה *כי **כֹּ֣ה יְקַלֵּ֗ל *וכי **כִּ֤י יְהוָה֙ אָ֤מַר לוֹ֙ קַלֵּ֣ל אֶת־דָּוִ֔ד וּמִ֣י יֹאמַ֔ר מַדּ֖וּעַ עָשִׂ֥יתָה כֵּֽן׃ ס ‬
11David sa til Abisjai og til alle tenarane sine: «Sjå, min eigen son, som er komen frå mitt eige skaut, står meg etter livet. Kor mykje meir då denne benjaminitten! Lat han vera og lat han forbanna, for Herren har sagt det til han.
וַיֹּ֨אמֶר דָּוִ֤ד אֶל־אֲבִישַׁי֙ וְאֶל־כָּל־עֲבָדָ֔יו הִנֵּ֥ה בְנִ֛י אֲשֶׁר־יָצָ֥א מִמֵּעַ֖י מְבַקֵּ֣שׁ אֶת־נַפְשִׁ֑י וְאַ֨ף כִּֽי־עַתָּ֜ה בֶּן־הַיְמִינִ֗י הַנִּ֤חוּ לוֹ֙ וִֽיקַלֵּ֔ל כִּ֥י אָֽמַר־ל֖וֹ יְהוָֽה׃ ‬

Reddet David fra kjempen

Da filisterkjempen Jisjbi-Benob truet med å drepe David i kamp, kom Abisjaj ham til unnsetning og drepte filisteren. Etter dette ba Davids menn ham om ikke lenger å dra ut i kamp.

16Jisjbi-Benob, ein av etterkomarane til kjempane, hadde eit spyd som vog tre hundre sekel bronse. Han var gorda med nye våpen og sa at han ville slå David i hel.
*וישבו **וְיִשְׁבִּ֨י בְּנֹ֜ב אֲשֶׁ֣ר ׀ בִּילִידֵ֣י הָרָפָ֗ה וּמִשְׁקַ֤ל קֵינוֹ֙ שְׁלֹ֤שׁ מֵאוֹת֙ מִשְׁקַ֣ל נְחֹ֔שֶׁת וְה֖וּא חָג֣וּר חֲדָשָׁ֑ה וַיֹּ֖אמֶר לְהַכּ֥וֹת אֶת־דָּוִֽד׃ ‬
17Men Abisjai, son til Seruja, kom han til hjelp. Han slo filistaren og drap han. Då svor mennene til David og sa til han: «Du skal ikkje meir dra ut med oss i krigen, så du ikkje sløkkjer Israels lampe.»
וַיַּֽעֲזָר־לוֹ֙ אֲבִישַׁ֣י בֶּן־צְרוּיָ֔ה וַיַּ֥ךְ אֶת־הַפְּלִשְׁתִּ֖י וַיְמִיתֵ֑הוּ אָ֣ז נִשְׁבְּעוּ֩ אַנְשֵׁי־דָוִ֨ד ל֜וֹ לֵאמֹ֗ר לֹא־תֵצֵ֨א ע֤וֹד אִתָּ֙נוּ֙ לַמִּלְחָמָ֔ה וְלֹ֥א תְכַבֶּ֖ה אֶת־נֵ֥ר יִשְׂרָאֵֽל׃ פ ‬

Ledet en tredjedel av hæren mot Absalom

Under opprøret mot Absalom fikk Abisjaj kommando over en tredjedel av Davids hær, sammen med Joab og Ittai fra Gat, i det avgjørende slaget i Efraim-skogen.

2David sende ut folket: ein tredjedel under Joab, ein tredjedel under Abisjai, son til Seruja, bror til Joab, og ein tredjedel under Ittai frå Gat. Kongen sa til folket: «Eg vil òg dra ut saman med dykk.»
וַיְשַׁלַּ֨ח דָּוִ֜ד אֶת־הָעָ֗ם הַשְּׁלִשִׁ֤ית בְּיַד־יוֹאָב֙ וְ֠הַשְּׁלִשִׁית בְּיַ֨ד אֲבִישַׁ֤י בֶּן־צְרוּיָה֙ אֲחִ֣י יוֹאָ֔ב וְהַ֨שְּׁלִשִׁ֔ת בְּיַ֖ד אִתַּ֣י הַגִּתִּ֑י ס וַיֹּ֤אמֶר הַמֶּ֙לֶךְ֙ אֶל־הָעָ֔ם יָצֹ֥א אֵצֵ֛א גַּם־אֲנִ֖י עִמָּכֶֽם׃ ‬
5Kongen gav påbod til Joab, Abisjai og Ittai og sa: «Far varsamt med den unge mannen, med Absalom, for mi skuld.» Og alt folket høyrde at kongen gav alle førarane dette påbodet om Absalom.
וַיְצַ֣ו הַמֶּ֡לֶךְ אֶת־י֠וֹאָב וְאֶת־אֲבִישַׁ֤י וְאֶת־אִתַּי֙ לֵאמֹ֔ר לְאַט־לִ֖י לַנַּ֣עַר לְאַבְשָׁל֑וֹם וְכָל־הָעָ֣ם שָׁמְע֗וּ בְּצַוֺּ֥ת הַמֶּ֛לֶךְ אֶת־כָּל־הַשָּׂרִ֖ים עַל־דְּבַ֥ר אַבְשָׁלֽוֹם׃ ‬

Nemnd i Bibelen (3)