Haggai
Tempelbyggerens profet
Haggai profeterte etter hjemkomsten fra eksilet i Babylon. Hans hovedbudskap var å motivere folket til å gjenoppbygge tempelet som hadde ligget i ruiner i 16 år. Hans fire korte taler, alle fra år 520 f.Kr., førte til at arbeidet med tempelet ble gjenopptatt og fullført.
Nøkkelhendingar
Kall til å bygge tempelet
Haggai konfronterte folket med at de bygget sine egne hus mens Guds hus lå i ruiner.
2Så seier Herren over hærskarane: Dette folket seier at tida enno ikkje er komen til å byggja Herrens hus.
כֹּ֥ה אָמַ֛ר יְהוָ֥ה צְבָא֖וֹת לֵאמֹ֑ר הָעָ֤ם הַזֶּה֙ אָֽמְר֔וּ לֹ֥א עֶת־בֹּ֛א עֶת־בֵּ֥ית יְהוָ֖ה לְהִבָּנֽוֹת׃ פ
3Då kom Herrens ord gjennom profeten Haggai:
וַֽיְהִי֙ דְּבַר־יְהוָ֔ה בְּיַד־חַגַּ֥י הַנָּבִ֖יא לֵאמֹֽר׃
4Er det tid for dykk sjølve å bu i husa dykkar med panel på veggene, medan dette huset ligg i ruinar?
הַעֵ֤ת לָכֶם֙ אַתֶּ֔ם לָשֶׁ֖בֶת בְּבָתֵּיכֶ֣ם סְפוּנִ֑ים וְהַבַּ֥יִת הַזֶּ֖ה חָרֵֽב׃
5Difor seier Herren over hærskarane no: Legg merke til korleis det går med dykk!
וְעַתָּ֕ה כֹּ֥ה אָמַ֖ר יְהוָ֣ה צְבָא֑וֹת שִׂ֥ימוּ לְבַבְכֶ֖ם עַל־דַּרְכֵיכֶֽם׃
6De sår mykje, men haustar lite. De et, men blir ikkje mette. De drikk, men blir ikkje slokna. De kler dykk, men blir ikkje varme. Og den som tener løn, legg ho i ein pung med hol i.
זְרַעְתֶּ֨ם הַרְבֵּ֜ה וְהָבֵ֣א מְעָ֗ט אָכ֤וֹל וְאֵין־לְשָׂבְעָה֙ שָׁת֣וֹ וְאֵין־לְשָׁכְרָ֔ה לָב֖וֹשׁ וְאֵין־לְחֹ֣ם ל֑וֹ וְהַ֨מִּשְׂתַּכֵּ֔ר מִשְׂתַּכֵּ֖ר אֶל־צְר֥וֹר נָקֽוּב׃ פ
8Gå opp i fjellet, hent tømmer og bygg huset! Då vil eg ha glede i det og bli æra, seier Herren.
עֲל֥וּ הָהָ֛ר וַהֲבֵאתֶ֥ם עֵ֖ץ וּבְנ֣וּ הַבָּ֑יִת וְאֶרְצֶה־בּ֥וֹ *ואכבד **וְאֶכָּבְדָ֖ה אָמַ֥ר יְהוָֽה׃
Folket adlyder
Lederen Serubabel, ypperstepresten Josva og hele folket begynte å arbeide på tempelet.
12Då lydde Serubabel, son til Sjealtiel, og Josva, son til Jehosadak, øvstepresten, og heile resten av folket røysta til Herren sin Gud og til orda frå profeten Haggai, som Herren deira Gud hadde sendt. Og folket frykta Herren.
וַיִּשְׁמַ֣ע זְרֻבָּבֶ֣ל ׀ בֶּֽן־שַׁלְתִּיאֵ֡ל וִיהוֹשֻׁ֣עַ בֶּן־יְהוֹצָדָק֩ הַכֹּהֵ֨ן הַגָּד֜וֹל וְכֹ֣ל ׀ שְׁאֵרִ֣ית הָעָ֗ם בְּקוֹל֙ יְהוָ֣ה אֱלֹֽהֵיהֶ֔ם וְעַל־דִּבְרֵי֙ חַגַּ֣י הַנָּבִ֔יא כַּאֲשֶׁ֥ר שְׁלָח֖וֹ יְהוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֑ם וַיִּֽירְא֥וּ הָעָ֖ם מִפְּנֵ֥י יְהוָֽה׃
13Då sa Haggai, Herrens sendebod, med bodskap frå Herren til folket: Eg er med dykk, seier Herren.
וַ֠יֹּאמֶר חַגַּ֞י מַלְאַ֧ךְ יְהוָ֛ה בְּמַלְאֲכ֥וּת יְהוָ֖ה לָעָ֣ם לֵאמֹ֑ר אֲנִ֥י אִתְּכֶ֖ם נְאֻם־יְהוָֽה׃
14Og Herren vekte ånda til Serubabel, son til Sjealtiel, statthaldar i Juda, og ånda til Josva, son til Jehosadak, øvstepresten, og ånda til heile resten av folket. Dei kom og tok til å arbeida på huset til Herren over hærskarane, sin Gud.
וַיָּ֣עַר יְהוָ֡ה אֶת־רוּחַ֩ זְרֻבָּבֶ֨ל בֶּן־שַׁלְתִּיאֵ֜ל פַּחַ֣ת יְהוּדָ֗ה וְאֶת־ר֙וּחַ֙ יְהוֹשֻׁ֤עַ בֶּן־יְהוֹצָדָק֙ הַכֹּהֵ֣ן הַגָּד֔וֹל וְֽאֶת־ר֔וּחַ כֹּ֖ל שְׁאֵרִ֣ית הָעָ֑ם וַיָּבֹ֙אוּ֙ וַיַּעֲשׂ֣וּ מְלָאכָ֔ה בְּבֵית־יְהוָ֥ה צְבָא֖וֹת אֱלֹהֵיהֶֽם׃ פ
Det nye tempelets herlighet
Haggai profeterte at det nye tempelet skulle bli herligere enn Salomos tempel.
6For så seier Herren over hærskarane: «Endå ein gong, om ei lita stund, skal eg skaka himmelen og jorda, havet og det tørre landet.
כִּ֣י כֹ֤ה אָמַר֙ יְהוָ֣ה צְבָא֔וֹת ע֥וֹד אַחַ֖ת מְעַ֣ט הִ֑יא וַאֲנִ֗י מַרְעִישׁ֙ אֶת־הַשָּׁמַ֣יִם וְאֶת־הָאָ֔רֶץ וְאֶת־הַיָּ֖ם וְאֶת־הֶחָרָבָֽה׃
7Eg skal skaka alle folkeslaga, og det kostbare frå alle folkeslag skal koma. Eg skal fylla dette huset med herlegdom, seier Herren over hærskarane.
וְהִרְעַשְׁתִּי֙ אֶת־כָּל־הַגּוֹיִ֔ם וּבָ֖אוּ חֶמְדַּ֣ת כָּל־הַגּוֹיִ֑ם וּמִלֵּאתִ֞י אֶת־הַבַּ֤יִת הַזֶּה֙ כָּב֔וֹד אָמַ֖ר יְהוָ֥ה צְבָאֽוֹת׃
8Sølvet er mitt og gullet er mitt, seier Herren over hærskarane.
לִ֥י הַכֶּ֖סֶף וְלִ֣י הַזָּהָ֑ב נְאֻ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֽוֹת׃
9Herlegdomen til dette siste huset skal verta større enn den første, seier Herren over hærskarane. Og på denne staden skal eg gje fred, seier Herren over hærskarane.»
גָּד֣וֹל יִֽהְיֶ֡ה כְּבוֹד֩ הַבַּ֨יִת הַזֶּ֤ה הָאַֽחֲרוֹן֙ מִן־הָ֣רִאשׁ֔וֹן אָמַ֖ר יְהוָ֣ה צְבָא֑וֹת וּבַמָּק֤וֹם הַזֶּה֙ אֶתֵּ֣ן שָׁל֔וֹם נְאֻ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֽוֹת׃ פ
Løftet til Serubabel
Haggai ga et messiansk løfte om at Serubabels slekt skulle være som en signetring for Gud.
21«Sei til Serubabel, statthaldar i Juda: Eg skal skaka himmelen og jorda.
אֱמֹ֕ר אֶל־זְרֻבָּבֶ֥ל פַּֽחַת־יְהוּדָ֖ה לֵאמֹ֑ר אֲנִ֣י מַרְעִ֔ישׁ אֶת־הַשָּׁמַ֖יִם וְאֶת־הָאָֽרֶץ׃
22Eg skal velta vognene og dei som køyrer dei. Hestane og ryttarane skal styrtast, den eine for sverdet til den andre.
וְהָֽפַכְתִּי֙ כִּסֵּ֣א מַמְלָכ֔וֹת וְהִ֨שְׁמַדְתִּ֔י חֹ֖זֶק מַמְלְכ֣וֹת הַגּוֹיִ֑ם וְהָפַכְתִּ֤י מֶרְכָּבָה֙ וְרֹ֣כְבֶ֔יהָ וְיָרְד֤וּ סוּסִים֙ וְרֹ֣כְבֵיהֶ֔ם אִ֖ישׁ בְּחֶ֥רֶב אָחִֽיו׃
23På den dagen, seier Herren over hærskarane, skal eg ta deg, Serubabel, son til Sjealtiel, min tenar, seier Herren, og gjera deg som ein signetring. For deg har eg valt ut, seier Herren over hærskarane.»
בַּיּ֣וֹם הַה֣וּא נְאֻם־יְהוָ֣ה צְבָא֡וֹת אֶ֠קָּחֲךָ זְרֻבָּבֶ֨ל בֶּן־שְׁאַלְתִּיאֵ֤ל עַבְדִּי֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה וְשַׂמְתִּ֖יךָ כַּֽחוֹתָ֑ם כִּֽי־בְךָ֣ בָחַ֔רְתִּי נְאֻ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֽוֹת׃