Kijjun

Stjerneguden tilbedt av Israel

Òg kjend som: Kiun, Chiun, Kaiwan, Rephan, Romfa, Raifan, Remphan, Kiyyun

Det delte kongeriket?

Kijjun (også kjent som Kewan eller Chiun) er navnet på en stjernegud som israelittene tilba under sin frafall. Guden nevnes i profeten Amos' bok som et eksempel på Israels avgudsdyrkelse, og referansen gjentas av Stefanus i Apostlenes gjerninger. Kijjun representerer den astrale avgudsdyrkelsen som førte til Guds dom over Israel.

Nøkkelhendingar

Amos' anklage mot Israels avgudsdyrkelse

Profeten Amos anklager israelittene for å ha båret med seg Kijjun, deres stjernegud, i ørkenen og gjennom sin historie som et uttrykk for vedvarende avgudsdyrkelse.

Amos 5:26 Vis i kontekst →

26De bar med dykk Sikkut, kongen dykkar, og Kijjun, avgudsbileta dykkar, stjerneguden dykkar som de laga dykk.

וּנְשָׂאתֶ֗ם אֵ֚ת סִכּ֣וּת מַלְכְּכֶ֔ם וְאֵ֖ת כִּיּ֣וּן צַלְמֵיכֶ֑ם כּוֹכַב֙ אֱלֹ֣הֵיכֶ֔ם אֲשֶׁ֥ר עֲשִׂיתֶ֖ם לָכֶֽם׃ ‬

Dommen over Israel for avgudsdyrkelse

Amos forkynner at Gud vil sende Israel i eksil fordi de har dyrket fremmede guder, inkludert Kijjun, i stedet for å søke Herren.

Amos 5:25 Vis i kontekst →

25Bar de fram slaktoffer og matoffer til meg i øydemarka i førti år, Israels hus?

הַזְּבָחִ֨ים וּמִנְחָ֜ה הִֽגַּשְׁתֶּם־לִ֧י בַמִּדְבָּ֛ר אַרְבָּעִ֥ים שָׁנָ֖ה בֵּ֥ית יִשְׂרָאֵֽל׃ ‬

Amos 5:26 Vis i kontekst →

26De bar med dykk Sikkut, kongen dykkar, og Kijjun, avgudsbileta dykkar, stjerneguden dykkar som de laga dykk.

Amos 5:27 Vis i kontekst →

27Difor fører eg dykk i fangenskap bortanfor Damaskus, seier Herren – allhærs Gud er hans namn.

וְהִגְלֵיתִ֥י אֶתְכֶ֖ם מֵהָ֣לְאָה לְדַמָּ֑שֶׂק אָמַ֛ר יְהוָ֥ה אֱלֹהֵֽי־צְבָא֖וֹת שְׁמֽוֹ׃ פ ‬

Amos' kall til omvendelse

I konteksten av fordømmelsen av Kijjun-tilbedelsen kaller Amos folket til å søke det gode og ikke det onde, slik at Herren kan være med dem.

Amos 5:14 Vis i kontekst →

14Søk det gode og ikkje det vonde, så de kan leva! Då skal Herren, allhærs Gud, vera med dykk, slik de har sagt.

דִּרְשׁוּ־ט֥וֹב וְאַל־רָ֖ע לְמַ֣עַן תִּֽחְי֑וּ וִיהִי־כֵ֞ן יְהוָ֧ה אֱלֹהֵֽי־צְבָא֛וֹת אִתְּכֶ֖ם כַּאֲשֶׁ֥ר אֲמַרְתֶּֽם׃ ‬

Amos 5:15 Vis i kontekst →

15Hat det vonde og elsk det gode, lat retten råda i porten! Kanskje vil Herren, allhærs Gud, vera nådig mot det som er att av Josef.

שִׂנְאוּ־רָע֙ וְאֶ֣הֱבוּ ט֔וֹב וְהַצִּ֥יגוּ בַשַּׁ֖עַר מִשְׁפָּ֑ט אוּלַ֗י יֽ͏ֶחֱנַ֛ן יְהוָ֥ה אֱלֹהֵֽי־צְבָא֖וֹת שְׁאֵרִ֥ית יוֹסֵֽף׃ ס ‬

Stefanus siterer Amos om Kijjun

I sin tale for Sanhedrinet siterer Stefanus profeten Amos og nevner israelittenes tilbedelse av Kijjun som bevis på folkets gjentatte frafall gjennom historien.

Apg 7:42 Vis i kontekst →

42Då vende Gud seg bort og let dei tilbe himmelhæren, slik det står skrive i profetboka: 'Bar de fram slaktoffer og gåver til meg i førti år i øydemarka, Israels hus?

ἔστρεψεν δὲ ὁ θεὸς καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς λατρεύειν τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ, καθὼς γέγραπται ἐν βίβλῳ τῶν προφητῶν· Μὴ σφάγια καὶ θυσίας προσηνέγκατέ μοι ἔτη τεσσεράκοντα ἐν τῇ ἐρήμῳ, οἶκος Ἰσραήλ;

Apg 7:43 Vis i kontekst →

43Nei, de bar med dykk teltet til Molok og stjerna til guden Refan, bileta de laga for å tilbe dei. Difor vil eg føra dykk bort, lenger enn til Babylon.'

καὶ ἀνελάβετε τὴν σκηνὴν τοῦ Μολὸχ καὶ τὸ ἄστρον τοῦ ⸀θεοῦ ⸀Ῥαιφάν, τοὺς τύπους οὓς ἐποιήσατε προσκυνεῖν αὐτοῖς. καὶ μετοικιῶ ὑμᾶς ἐπέκεινα Βαβυλῶνος.

Stefanus' gjennomgang av Israels frafallshistorie

Stefanus bruker referansen til Kijjun som del av en større gjennomgang av hvordan Israel gjentatte ganger vendte seg bort fra Gud, noe som til slutt førte til hans martyrium.

Apg 7:39 Vis i kontekst →

39Men fedrane våre ville ikkje lyda han. Dei støytte han frå seg og vende seg i hjarto sine attende til Egypt.

ᾧ οὐκ ἠθέλησαν ὑπήκοοι γενέσθαι οἱ πατέρες ἡμῶν, ἀλλὰ ἀπώσαντο καὶ ἐστράφησαν ⸂ἐν ταῖς καρδίαις⸃ αὐτῶν εἰς Αἴγυπτον,

Apg 7:40 Vis i kontekst →

40Dei sa til Aron: 'Lag gudar for oss som kan gå føre oss! For denne Moses som førte oss ut frå Egypt – vi veit ikkje kva som har hendt med han.'

εἰπόντες τῷ Ἀαρών· Ποίησον ἡμῖν θεοὺς οἳ προπορεύσονται ἡμῶν· ὁ γὰρ Μωϋσῆς οὗτος, ὃς ἐξήγαγεν ἡμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, οὐκ οἴδαμεν τί ⸀ἐγένετο αὐτῷ.

Apg 7:41 Vis i kontekst →

41I dei dagane laga dei ein kalv og bar fram offer til avguden og gledde seg over det dei hadde laga med sine eigne hender.

καὶ ἐμοσχοποίησαν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις καὶ ἀνήγαγον θυσίαν τῷ εἰδώλῳ, καὶ εὐφραίνοντο ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν.