Marta
Den travle vertinnen
Marta fra Betania var søster til Maria og Lasarus. Hun var kjent for sin gjestfrihet og praktiske tjeneste. Jesus korrigerte henne kjærlig da hun var for opptatt av husarbeid, men hun viste også sterk tro da broren døde. Hennes bekjennelse «Du er Messias» er en av de klareste i evangeliene.
Familie
Nøkkelhendingar
Den travle vertinnen
Marta var opptatt med å tjene da Jesus besøkte dem, mens Maria satt og lyttet.
38Medan dei var på vegen, kom han til ein landsby. Der tok ei kvinne som heitte Marta, imot han.
⸂Ἐν δὲ⸃ τῷ πορεύεσθαι ⸀αὐτοὺς αὐτὸς εἰσῆλθεν εἰς κώμην τινά· γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο ⸀αὐτὸν.
39Ho hadde ei syster som heitte Maria. Ho sette seg ned ved føtene til Jesus og lydde på orda hans.
καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη ⸀Μαριάμ, ἣ καὶ ⸂παρακαθεσθεῖσα πρὸς⸃ τοὺς πόδας τοῦ ⸀Ἰησοῦ ἤκουεν τὸν λόγον αὐτοῦ.
40Men Marta var oppteken med alt som skulle stellast til. Ho kom bort og sa: «Herre, bryr du deg ikkje om at syster mi har late meg vera åleine om å tena? Sei til henne at ho skal hjelpa meg!»
ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονίαν· ἐπιστᾶσα δὲ εἶπεν· Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με ⸀κατέλειπεν διακονεῖν; ⸀εἰπὲ οὖν αὐτῇ ἵνα μοι συναντιλάβηται.
41Men Herren svara henne: «Marta, Marta, du gjer deg uro og strev med så mykje.
ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν αὐτῇ ὁ ⸀κύριος· Μάρθα Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ ⸀θορυβάζῃ περὶ πολλά,
42Men eitt er naudsynt. Maria har valt den gode delen, og den skal ikkje takast frå henne.»
⸂ὀλίγων δέ ἐστιν χρεία ἢ ἑνός⸃· ⸂Μαριὰμ γὰρ⸃ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ⸀αὐτῆς.
Trosbekjennelsen
Da Lasarus døde, bekjente Marta at Jesus er Messias, Guds Sønn.
20Då Marta fekk høyra at Jesus kom, gjekk ho og møtte han. Men Maria vart sitjande heime.
ἡ οὖν Μάρθα ὡς ἤκουσεν ὅτι Ἰησοῦς ἔρχεται ὑπήντησεν αὐτῷ· ⸀Μαρία δὲ ἐν τῷ οἴκῳ ἐκαθέζετο.
21Marta sa til Jesus: «Herre, hadde du vore her, hadde ikkje bror min døydd.
εἶπεν οὖν ⸀ἡ Μάρθα πρὸς ⸀τὸν Ἰησοῦν· Κύριε, εἰ ἦς ὧδε ⸂οὐκ ἂν ἀπέθανεν ὁ ἀδελφός μου⸃·
22Men også no veit eg at alt det du bed Gud om, vil Gud gje deg.»
⸀καὶ νῦν οἶδα ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν θεὸν δώσει σοι ὁ θεός.
24Marta sa til han: «Eg veit at han skal stå opp att i oppstoda på den siste dagen.»
λέγει αὐτῷ ⸀ἡ Μάρθα· Οἶδα ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇ ἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.
25Jesus sa til henne: «Eg er oppstoda og livet. Den som trur på meg, skal leva om han så døyr.
εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή· ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ κἂν ἀποθάνῃ ζήσεται,
26Og kvar den som lever og trur på meg, skal aldri i æva døy. Trur du dette?»
καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα· πιστεύεις τοῦτο;
27Ho sa til han: «Ja, Herre, eg trur at du er Messias, Guds Son, han som skal koma til verda.»
λέγει αὐτῷ· Ναί, κύριε· ἐγὼ πεπίστευκα ὅτι σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ὁ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενος.
Ved graven
Marta advarte om lukten da Jesus ba om å åpne graven, men stolte på ham.
39Jesus sa: «Ta bort steinen!» Marta, syster til den døde, sa til han: «Herre, det luktar alt, for han har lege der i fire dagar.»
λέγει ὁ Ἰησοῦς· Ἄρατε τὸν λίθον. λέγει αὐτῷ ἡ ἀδελφὴ τοῦ ⸀τετελευτηκότος Μάρθα· Κύριε, ἤδη ὄζει, τεταρταῖος γάρ ἐστιν.
40Jesus sa til henne: «Sa eg ikkje at om du trur, skal du få sjå Guds herlegdom?»
λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Οὐκ εἶπόν σοι ὅτι ἐὰν πιστεύσῃς ⸀ὄψῃ τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ;
Måltidet i Betania
Ved måltidet seks dager før påske tjente Marta igjen, mens Maria salvet Jesu føtter.
1Seks dagar før påske kom Jesus til Betania, der Lasarus budde, han som Jesus hadde reist opp frå dei døde.
Ὁ οὖν Ἰησοῦς πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ πάσχα ἦλθεν εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν ⸀Λάζαρος, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν ⸀Ἰησοῦς.
2Der heldt dei eit festmåltid for han. Marta stod for serveringa, og Lasarus var ein av dei som sat til bords saman med han.
ἐποίησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει, ὁ δὲ Λάζαρος εἷς ἦν ⸀ἐκ τῶν ἀνακειμένων σὺν αὐτῷ·