Na'ama (Sofars hjemby Na'ama, ikke en person men et stedsnavn knyttet til Jobs venn Sofar)
Stedsnavn knyttet til Sofar na'amatiten
Na'ama er ikke en bibelsk person, men et stedsnavn som brukes til å identifisere Sofar, en av Jobs tre venner, som kalles «na'amatiten» (fra Na'ama). Stedet Na'ama er sannsynligvis en by i det nordvestlige Arabia eller i Edom-området. Sofar fra Na'ama er kjent for sine taler i Jobs bok, der han argumenterer for at Jobs lidelse skyldes synd.
Nøkkelhendingar
Sofar na'amatiten introduseres
Sofar fra Na'ama nevnes som en av Jobs tre venner som kom for å trøste ham i hans lidelse.
11Då dei tre venene til Job høyrde om all denne ulukka som hadde kome over han, kom dei kvar frå sin stad: Elifas frå Teman, Bildad frå Sjuah og Sofar frå Naama. Dei avtalte seg imellom å koma for å syrgja med han og trøysta han.
וַֽיִּשְׁמְע֞וּ שְׁלֹ֣שֶׁת ׀ רֵעֵ֣י אִיּ֗וֹב אֵ֣ת כָּל־הָרָעָ֣ה הַזֹּאת֮ הַבָּ֣אָה עָלָיו֒ וַיָּבֹ֙אוּ֙ אִ֣ישׁ מִמְּקֹמ֔וֹ אֱלִיפַ֤ז הַתֵּימָנִי֙ וּבִלְדַּ֣ד הַשּׁוּחִ֔י וְצוֹפַ֖ר הַנַּֽעֲמָתִ֑י וַיִּוָּעֲד֣וּ יַחְדָּ֔ו לָב֥וֹא לָנֽוּד־ל֖וֹ וּֽלְנַחֲמֽוֹ׃
Sofars første tale
Sofar na'amatiten holder sin første tale der han irettesetter Job og hevder at Gud straffer ham for skjult synd.
1Då tok Sofar frå Na'ama til orde og sa:
וַ֭יַּעַן צֹפַ֥ר הַֽנַּעֲמָתִ֗י וַיֹּאמַֽר׃
2Skal ein ordflom bli utan svar? Skal ein mann med mange ord reknast som rettferdig?
הֲרֹ֣ב דְּ֭בָרִים לֹ֣א יֵעָנֶ֑ה וְאִם־אִ֖ישׁ שְׂפָתַ֣יִם יִצְדָּֽק׃
3Skal pratet ditt få folk til å teia? Skal du spotta utan at nokon set deg på plass?
בַּ֭דֶּיךָ מְתִ֣ים יַחֲרִ֑ישׁו וַ֝תִּלְעַ֗ג וְאֵ֣ין מַכְלִֽם׃
4Du seier: «Læra mi er rein, og eg er utan skuld i dine auge.»
וַ֭תֹּאמֶר זַ֣ךְ לִקְחִ֑י וּ֝בַ֗ר הָיִ֥יתִי בְעֵינֶֽיךָ׃
5Å, om berre Gud ville tala og opna leppene sine mot deg!
וְֽאוּלָ֗ם מִֽי־יִתֵּ֣ן אֱל֣וֹהַּ דַּבֵּ֑ר וְיִפְתַּ֖ח שְׂפָתָ֣יו עִמָּֽךְ׃
6Då ville han visa deg løyndomane i visdomen, for den er dobbelt i innsikt. Så vit at Gud gløymer noko av skulda di.
וְיַגֶּד־לְךָ֨ ׀ תַּֽעֲלֻמ֣וֹת חָכְמָה֮ כִּֽי־כִפְלַ֢יִם לְֽת֫וּשִׁיָּ֥ה וְדַ֡ע כִּֽי־יַשֶּׁ֥ה לְךָ֥ אֱ֝ל֗וֹהַ מֵעֲוֺנֶֽךָ׃
Sofar oppfordrer Job til omvendelse
Sofar fra Na'ama oppfordrer Job til å vende seg til Gud med rent hjerte, og lover at det vil føre til gjenopprettelse.
13Om du vender hjarta ditt rett og strekkjer hendene dine ut mot han,
אִם־אַ֭תָּ֗ה הֲכִינ֣וֹתָ לִבֶּ֑ךָ וּפָרַשְׂתָּ֖ אֵלָ֣יו כַּפֶּֽךָ׃
14om det er urett i handa di, så driv det bort, og lat ikkje vondskap bu i telta dine.
אִם־אָ֣וֶן בְּ֭יָדְךָ הַרְחִיקֵ֑הוּ וְאַל־תַּשְׁכֵּ֖ן בְּאֹהָלֶ֣יךָ עַוְלָֽה׃
15Då kan du lyfte andletet utan skam, du skal stå stødig og ikkje frykta.
כִּי־אָ֤ז ׀ תִּשָּׂ֣א פָנֶ֣יךָ מִמּ֑וּם וְהָיִ֥יתָ מֻ֝צָ֗ק וְלֹ֣א תִירָֽא׃
16Då skal du gløyma møda di, som vatn som har runne bort skal du minnast henne.
כִּי־אַ֭תָּה עָמָ֣ל תִּשְׁכָּ֑ח כְּמַ֖יִם עָבְר֣וּ תִזְכֹּֽר׃
17Livet ditt skal reisa seg klarare enn middagssola, og sjølv mørkret skal bli som morgonlys.
וּֽ֭מִצָּהֳרַיִם יָק֣וּם חָ֑לֶד תָּ֝עֻ֗פָה כַּבֹּ֥קֶר תִּהְיֶֽה׃
Sofars andre tale
I sin andre tale beskriver Sofar na'amatiten den ugudelige personens skjebne og hevder at deres velstand er kortvarig.
1Då tok Sofar frå Na'ama til orde og sa:
וַ֭יַּעַן צֹפַ֥ר הַנַּֽעֲמָתִ֗י וַיֹּאמַֽר׃
2Difor driv tankane mine meg til å svara, og difor er det uro i meg.
לָ֭כֵן שְׂעִפַּ֣י יְשִׁיב֑וּנִי וּ֝בַעֲב֗וּר ח֣וּשִׁי בִֽי׃
3Eg høyrer irettesetjing som vanærar meg, og ånda mi svarar meg ut frå mi innsikt.
מוּסַ֣ר כְּלִמָּתִ֣י אֶשְׁמָ֑ע וְ֝ר֗וּחַ מִֽבִּינָתִ֥י יַעֲנֵֽנִי׃
4Veit du ikkje dette frå eldgammal tid, frå mennesket vart sett på jorda?
הֲזֹ֣את יָ֭דַעְתָּ מִנִּי־עַ֑ד מִנִּ֤י שִׂ֖ים אָדָ֣ם עֲלֵי־אָֽרֶץ׃
5At jubelen til dei gudlause er kortvarig, og gleda til den gudsfornektande varer berre eit augeblink.
כִּ֤י רִנְנַ֣ת רְ֭שָׁעִים מִקָּר֑וֹב וְשִׂמְחַ֖ת חָנֵ֣ף עֲדֵי־רָֽגַע׃
6Sjølv om stordomen hans når opp til himmelen, og hovudet hans rører ved skyene,
אִם־יַעֲלֶ֣ה לַשָּׁמַ֣יִם שִׂיא֑וֹ וְ֝רֹאשׁ֗וֹ לָעָ֥ב יַגִּֽיעַ׃
7skal han gå til grunne for alltid som sin eigen avføring. Dei som såg han, skal seia: Kvar er han?
כְּֽ֭גֶלֲלוֹ לָנֶ֣צַח יֹאבֵ֑ד רֹ֝אָ֗יו יֹאמְר֥וּ אַיּֽוֹ׃
8Som ein draum flyg han bort og blir ikkje funnen, han blir jaga vekk som eit syn om natta.
כַּחֲל֣וֹם יָ֭עוּף וְלֹ֣א יִמְצָא֑וּהוּ וְ֝יֻדַּ֗ד כְּחֶזְי֥וֹן לָֽיְלָה׃
9Auget som såg han, skal ikkje sjå han meir, og staden hans skal ikkje lenger skoda han.
עַ֣יִן שְׁ֭זָפַתּוּ וְלֹ֣א תוֹסִ֑יף וְלֹא־ע֝֗וֹד תְּשׁוּרֶ֥נּוּ מְקוֹמֽוֹ׃
Gud irettesetter Jobs venner
Gud taler til Elifas og inkluderer Sofar fra Na'ama blant de tre vennene som ikke har talt rett om Ham, og ber dem ofre brennoffer.
7Etter at Herren hadde sagt desse orda til Job, sa Herren til Elifas frå Teman: «Vreiden min har loga opp mot deg og dei to venene dine, for de har ikkje tala rett om meg, slik tenaren min Job har gjort.
וַיְהִ֗י אַחַ֨ר דִּבֶּ֧ר יְהוָ֛ה אֶת־הַדְּבָרִ֥ים הָאֵ֖לֶּה אֶל־אִיּ֑וֹב וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֶל־אֱלִיפַ֣ז הַתֵּֽימָנִ֗י חָרָ֨ה אַפִּ֤י בְךָ֙ וּבִשְׁנֵ֣י רֵעֶ֔יךָ כִּ֠י לֹ֣א דִבַּרְתֶּ֥ם אֵלַ֛י נְכוֹנָ֖ה כְּעַבְדִּ֥י אִיּֽוֹב׃
8Ta no med dykk sju oksar og sju vêrar og gå til tenaren min Job. Ber fram brennoffer for dykk sjølve, og tenaren min Job skal be for dykk. For berre om eg tek omsyn til han, vil eg ikkje gjera skam på dykk. For de har ikkje tala rett om meg, slik tenaren min Job har gjort.»
וְעַתָּ֡ה קְחֽוּ־לָכֶ֣ם שִׁבְעָֽה־פָרִים֩ וְשִׁבְעָ֨ה אֵילִ֜ים וּלְכ֣וּ ׀ אֶל־עַבְדִּ֣י אִיּ֗וֹב וְהַעֲלִיתֶ֤ם עוֹלָה֙ בּֽ͏ַעַדְכֶ֔ם וְאִיּ֣וֹב עַבְדִּ֔י יִתְפַּלֵּ֖ל עֲלֵיכֶ֑ם כִּ֧י אִם־פָּנָ֣יו אֶשָּׂ֗א לְבִלְתִּ֞י עֲשׂ֤וֹת עִמָּכֶם֙ נְבָלָ֔ה כִּ֠י לֹ֣א דִבַּרְתֶּ֥ם אֵלַ֛י נְכוֹנָ֖ה כְּעַבְדִּ֥י אִיּֽוֹב׃
9Så gjekk Elifas frå Teman, Bildad frå Sjuah og Sofar frå Naama og gjorde som Herren hadde sagt til dei. Og Herren såg til Job med velvilje.
וַיֵּלְכוּ֩ אֱלִיפַ֨ז הַתֵּֽימָנִ֜י וּבִלְדַּ֣ד הַשּׁוּחִ֗י צֹפַר֙ הַנַּ֣עֲמָתִ֔י וַֽיַּעֲשׂ֔וּ כַּאֲשֶׁ֛ר דִּבֶּ֥ר אֲלֵיהֶ֖ם יְהוָ֑ה וַיִּשָּׂ֥א יְהוָ֖ה אֶת־פְּנֵ֥י אִיּֽוֹב׃