Pul

Assyrisk konge som invaderte Israel

Òg kjend som: Tiglat-Pileser, Tiglat-Pileser III, Tilgat-Pilneser

Det delte kongeriketKongeKrigerca. 780–727 f.Kr.

Pul er det bibelske navnet på Tiglat-Pileser III, kongen av Assyria som invaderte Israel under kong Menakems regjeringstid. Menakhem betalte en enorm tributt på tusen talenter sølv for å sikre assyrisk støtte og beholde sin trone. Pul spilte en avgjørende rolle i den assyriske ekspansjonen som til slutt førte til Nordrikets fall.

Familie

BarnSalmanesar

Nøkkelhendingar

Invasjon av Israel

Pul (Tiglat-Pileser III) kom mot Israels land med sin hær, og kong Menakhem måtte betale ham tusen talenter sølv som tributt for å unngå ødeleggelse.

2Kong 15:19 Vis i kontekst →

19Pul, kongen av Assyria, kom mot landet. Menahem gav Pul tusen talentar sølv for at han skulle støtta han og tryggja kongemakta hans.

בָּ֣א פ֤וּל מֶֽלֶךְ־אַשּׁוּר֙ עַל־הָאָ֔רֶץ וַיִּתֵּ֤ן מְנַחֵם֙ לְפ֔וּל אֶ֖לֶף כִּכַּר־כָּ֑סֶף לִהְי֤וֹת יָדָיו֙ אִתּ֔וֹ לְהַחֲזִ֥יק הַמַּמְלָכָ֖ה בְּיָדֽוֹ׃ ‬

2Kong 15:20 Vis i kontekst →

20Menahem kravde inn sølvet frå Israel, frå alle dei velståande mennene, femti sjekel sølv frå kvar mann, for å gje det til assyrarkongen. Så snudde assyrarkongen og vart ikkje verande i landet.

וַיֹּצֵא֩ מְנַחֵ֨ם אֶת־הַכֶּ֜סֶף עַל־יִשְׂרָאֵ֗ל עַ֚ל כָּל־גִּבּוֹרֵ֣י הַחַ֔יִל לָתֵת֙ לְמֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר חֲמִשִּׁ֧ים שְׁקָלִ֛ים כֶּ֖סֶף לְאִ֣ישׁ אֶחָ֑ד וַיָּ֙שָׁב֙ מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר וְלֹא־עָ֥מַד שָׁ֖ם בָּאָֽרֶץ׃ ‬

Tributt fra Menakhem

Menakhem krevde inn sølvet fra alle de rike mennene i Israel, femti sekel sølv fra hver mann, for å betale til Assyriakongen. Deretter vendte Pul tilbake og ble ikke lenger i landet.

2Kong 15:20 Vis i kontekst →

Deportasjon av nordlige stammer

Tiglat-Pileser (Pul) erobret flere byer og områder i Israel, inkludert Ijon, Abel-Bet-Maaka, Janoah, Kedesh og Hasor, og deporterte innbyggerne til Assyria.

2Kong 15:29 Vis i kontekst →

29I Pekahs tid, då han var konge over Israel, kom Tiglat-Pileser, kongen av Assyria, og tok Ijjon, Abel-Bet-Maaka, Janoah, Kedesj, Hasor, Gilead og Galilea, heile Naftali-landet, og førte folket bort til Assyria.

בִּימֵ֞י פֶּ֣קַח מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵ֗ל בָּא֮ תִּגְלַ֣ת פִּלְאֶסֶר֮ מֶ֣לֶךְ אַשּׁוּר֒ וַיִּקַּ֣ח אֶת־עִיּ֡וֹן וְאֶת־אָבֵ֣ל בֵּֽית־מַעֲכָ֡ה וְאֶת־יָ֠נוֹחַ וְאֶת־קֶ֨דֶשׁ וְאֶת־חָצ֤וֹר וְאֶת־הַגִּלְעָד֙ וְאֶת־הַגָּלִ֔ילָה כֹּ֖ל אֶ֣רֶץ נַפְתָּלִ֑י וַיַּגְלֵ֖ם אַשּֽׁוּרָה׃ ‬

Allianse med kong Ahas av Juda

Kong Ahas av Juda søkte hjelp fra Tiglat-Pileser (Pul) mot Syria og Israel, og sendte ham gull og sølv fra tempelet og kongens skattkammer.

2Kong 16:7 Vis i kontekst →

7Ahas sende bod til Tiglat-Pileser, kongen av Assyria, og sa: «Eg er tenaren din og son din. Kom opp og frels meg frå handa til kongen av Aram og frå handa til kongen av Israel, som har reist seg mot meg.»

וַיִּשְׁלַ֨ח אָחָ֜ז מַלְאָכִ֗ים אֶל־תִּ֠גְלַת פְּלֶ֤סֶר מֶֽלֶךְ־אַשּׁוּר֙ לֵאמֹ֔ר עַבְדְּךָ֥ וּבִנְךָ֖ אָ֑נִי עֲלֵ֨ה וְהוֹשִׁעֵ֜נִי מִכַּ֣ף מֶֽלֶךְ־אֲרָ֗ם וּמִכַּף֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל הַקּוֹמִ֖ים עָלָֽי׃ ‬

2Kong 16:8 Vis i kontekst →

8Ahas tok sølvet og gullet som fanst i Herrens hus og i skattkammera i kongens hus, og sende det som tributt til kongen av Assyria.

וַיִּקַּ֨ח אָחָ֜ז אֶת־הַכֶּ֣סֶף וְאֶת־הַזָּהָ֗ב הַנִּמְצָא֙ בֵּ֣ית יְהוָ֔ה וּבְאֹֽצְר֖וֹת בֵּ֣ית הַמֶּ֑לֶךְ וַיִּשְׁלַ֥ח לְמֶֽלֶךְ־אַשּׁ֖וּר שֹֽׁחַד׃ ‬

2Kong 16:9 Vis i kontekst →

9Kongen av Assyria høyrde på han og drog opp mot Damaskus og tok byen. Han førte folket bort til Kir og drap Resin.

וַיִּשְׁמַ֤ע אֵלָיו֙ מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר וַיַּעַל֩ מֶ֨לֶךְ אַשּׁ֤וּר אֶל־דַּמֶּ֙שֶׂק֙ וַֽיִּתְפְּשֶׂ֔הָ וַיַּגְלֶ֖הָ קִ֑ירָה וְאֶת־רְצִ֖ין הֵמִֽית׃ ‬

Omtalt i Krønikebøkene

Første Krønikebok identifiserer Pul og Tiglat-Pileser som samme person, og forteller hvordan Israels Gud oppreiste den assyriske kongens ånd til å føre bort de østlige stammene i eksil.

1Krøn 5:26 Vis i kontekst →

26Så vekte Israels Gud opp ånda til Pul, kongen av Assyria, og ånda til Tiglat-Pileser, kongen av Assyria, og han førte dei bort – rubenittane, gadittane og den halve Manasse-stammen – og tok dei til Halah, Habor, Hara og Gozan-elva, der dei er til denne dag.

וַיָּעַר֩ אֱלֹהֵ֨י יִשְׂרָאֵ֜ל אֶת־ר֣וּחַ ׀ פּ֣וּל מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֗וּר וְאֶת־ר֙וּחַ֙ תִּלְּגַ֤ת פִּלְנֶ֙סֶר֙ מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר וַיַּגְלֵם֙ לָראוּבֵנִ֣י וְלַגָּדִ֔י וְלַחֲצִ֖י שֵׁ֣בֶט מְנַשֶּׁ֑ה וַ֠יְבִיאֵם לַחְלַ֨ח וְחָב֤וֹר וְהָרָא֙ וּנְהַ֣ר גּוֹזָ֔ן עַ֖ד הַיּ֥וֹם הַזֶּֽה׃ פ ‬

Nemnd i Bibelen (7)

2. Kongebok 15:19 2. Kongebok 15:29 2. Kongebok 16:7 2. Kongebok 16:10 1. Krønikebok 5:6 1. Krønikebok 5:26 2. Krønikebok 28:20