Rebekka
Isaks utvalgte
Rebekka var Isaks hustru og mor til tvillingene Jakob og Esau. Hun ble funnet ved en brønn av Abrahams tjener og viste gjestfrihet som tegn på Guds ledelse. Senere hjalp hun Jakob å få førstefødselsretten, noe som førte til konflikt i familien.
Familie
Nøkkelhendingar
Ved brønnen
Abrahams tjener ba om et tegn, og Rebekka viste sin gjestfrihet ved å gi ham og kamelene vann.
14Lat det vera slik at den unge kvinna eg seier til: 'Hell krukka di så eg kan drikka', og som svarar: 'Drikk, og eg vil òg gje kamelane dine vatn' – lat henne vera den du har valt ut for tenaren din Isak. Då vil eg vita at du har vist miskunn mot herren min.»
וְהָיָ֣ה הַֽנַּעֲרָ֗ אֲשֶׁ֨ר אֹמַ֤ר אֵלֶ֙יהָ֙ הַטִּי־נָ֤א כַדֵּךְ֙ וְאֶשְׁתֶּ֔ה וְאָמְרָ֣ה שְׁתֵ֔ה וְגַם־גְּמַלֶּ֖יךָ אַשְׁקֶ֑ה אֹתָ֤הּ הֹכַ֙חְתָּ֙ לְעַבְדְּךָ֣ לְיִצְחָ֔ק וּבָ֣הּ אֵדַ֔ע כִּי־עָשִׂ֥יתָ חֶ֖סֶד עִם־אֲדֹנִֽי׃
15Før han var ferdig med å tala, kom Rebekka ut. Ho var dotter til Betuel, son til Milka, som var kona til Nakor, bror til Abraham. Ho hadde krukka si på aksla.
וַֽיְהִי־ה֗וּא טֶרֶם֮ כִּלָּ֣ה לְדַבֵּר֒ וְהִנֵּ֧ה רִבְקָ֣ה יֹצֵ֗את אֲשֶׁ֤ר יֻלְּדָה֙ לִבְתוּאֵ֣ל בֶּן־מִלְכָּ֔ה אֵ֥שֶׁת נָח֖וֹר אֲחִ֣י אַבְרָהָ֑ם וְכַדָּ֖הּ עַל־שִׁכְמָֽהּ׃
16Den unge kvinna var svært vakker å sjå til, ei jomfru som ingen mann hadde vore nær. Ho gjekk ned til kjelda, fylte krukka si og kom opp att.
וְהַֽנַּעֲרָ֗ טֹבַ֤ת מַרְאֶה֙ מְאֹ֔ד בְּתוּלָ֕ה וְאִ֖ישׁ לֹ֣א יְדָעָ֑הּ וַתֵּ֣רֶד הָעַ֔יְנָה וַתְּמַלֵּ֥א כַדָּ֖הּ וַתָּֽעַל׃
17Tenaren sprang henne i møte og sa: «Lat meg få drikka litt vatn frå krukka di.»
וַיָּ֥רָץ הָעֶ֖בֶד לִקְרָאתָ֑הּ וַיֹּ֕אמֶר הַגְמִיאִ֥ינִי נָ֛א מְעַט־מַ֖יִם מִכַּדֵּֽךְ׃
18Ho sa: «Drikk, herre.» Og ho skunda seg og tok krukka ned i hendene sine og gav han drikka.
וַתֹּ֖אמֶר שְׁתֵ֣ה אֲדֹנִ֑י וַתְּמַהֵ֗ר וַתֹּ֧רֶד כַּדָּ֛הּ עַל־יָדָ֖הּ וַתַּשְׁקֵֽהוּ׃
19Då ho var ferdig med å gje han drikka, sa ho: «Eg vil òg ausa vatn til kamelane dine til dei har drukke nok.»
וַתְּכַ֖ל לְהַשְׁקֹת֑וֹ וַתֹּ֗אמֶר גַּ֤ם לִגְמַלֶּ֙יךָ֙ אֶשְׁאָ֔ב עַ֥ד אִם־כִּלּ֖וּ לִשְׁתֹּֽת׃
20Ho skunda seg og tømde krukka si i trauet, og sprang tilbake til brønnen for å henta meir vatn. Ho auste til alle kamelane hans.
וַתְּמַהֵ֗ר וַתְּעַ֤ר כַּדָּהּ֙ אֶל־הַשֹּׁ֔קֶת וַתָּ֥רָץ ע֛וֹד אֶֽל־הַבְּאֵ֖ר לִשְׁאֹ֑ב וַתִּשְׁאַ֖ב לְכָל־גְּמַלָּֽיו׃
Valget om å dra
Rebekka sa ja til å følge tjeneren til Isak, selv om familien ville vente. Hun sa: 'Jeg vil dra.'
57Dei sa: «Vi vil kalla på den unge kvinna og spørja henne sjølv.»
וַיֹּאמְר֖וּ נִקְרָ֣א לַֽנַּעֲרָ֑ וְנִשְׁאֲלָ֖ה אֶת־פִּֽיהָ׃
58Dei kalla på Rebekka og sa til henne: «Vil du fara med denne mannen?» Ho svara: «Ja, eg vil fara.»
וַיִּקְרְא֤וּ לְרִבְקָה֙ וַיֹּאמְר֣וּ אֵלֶ֔יהָ הֲתֵלְכִ֖י עִם־הָאִ֣ישׁ הַזֶּ֑ה וַתֹּ֖אמֶר אֵלֵֽךְ׃
61Rebekka reiste seg saman med tenestejentene sine, og dei reid på kamelane og følgde mannen. Tenaren tok med seg Rebekka og drog av stad.
וַתָּ֨קָם רִבְקָ֜ה וְנַעֲרֹתֶ֗יהָ וַתִּרְכַּ֙בְנָה֙ עַל־הַגְּמַלִּ֔ים וַתֵּלַ֖כְנָה אַחֲרֵ֣י הָאִ֑ישׁ וַיִּקַּ֥ח הָעֶ֛בֶד אֶת־רִבְקָ֖ה וַיֵּלַֽךְ׃
Møtet med Isak
Rebekka møtte Isak på marken og ble hans hustru. Isak elsket henne og fant trøst etter morens død.
63Isak gjekk ut på marka for å gå i eigne tankar då det leid mot kveld. Han såg opp og fekk auge på kamelar som kom.
וַיֵּצֵ֥א יִצְחָ֛ק לָשׂ֥וּחַ בַּשָּׂדֶ֖ה לִפְנ֣וֹת עָ֑רֶב וַיִּשָּׂ֤א עֵינָיו֙ וַיַּ֔רְא וְהִנֵּ֥ה גְמַלִּ֖ים בָּאִֽים׃
64Rebekka såg opp og fekk auge på Isak. Ho lét seg gli ned frå kamelen.
וַתִּשָּׂ֤א רִבְקָה֙ אֶת־עֵינֶ֔יהָ וַתֵּ֖רֶא אֶת־יִצְחָ֑ק וַתִּפֹּ֖ל מֵעַ֥ל הַגָּמָֽל׃
65Ho sa til tenaren: «Kven er den mannen som kjem oss i møte på marka?» Tenaren svara: «Det er herren min.» Då tok ho sløret og dekte seg til.
וַתֹּ֣אמֶר אֶל־הָעֶ֗בֶד מִֽי־הָאִ֤ישׁ הַלָּזֶה֙ הַהֹלֵ֤ךְ בַּשָּׂדֶה֙ לִקְרָאתֵ֔נוּ וַיֹּ֥אמֶר הָעֶ֖בֶד ה֣וּא אֲדֹנִ֑י וַתִּקַּ֥ח הַצָּעִ֖יף וַתִּתְכָּֽס׃
67Isak førte henne inn i teltet til Sara, mor si. Han tok Rebekka til kone, og han elska henne. Slik fann Isak trøyst etter at mor hans var død.
וַיְבִאֶ֣הָ יִצְחָ֗ק הָאֹ֙הֱלָה֙ שָׂרָ֣ה אִמּ֔וֹ וַיִּקַּ֧ח אֶת־רִבְקָ֛ה וַתְּהִי־ל֥וֹ לְאִשָּׁ֖ה וַיֶּאֱהָבֶ֑הָ וַיִּנָּחֵ֥ם יִצְחָ֖ק אַחֲרֵ֥י אִמּֽוֹ׃ פ
Tvillingenes fødsel
Etter lang barnløshet fødte Rebekka tvillinger. Gud sa at den eldste skulle tjene den yngste.
21Isak bad til Herren for kona si, for ho var barnlaus. Herren høyrde bøna hans, og Rebekka, kona hans, vart med barn.
וַיֶּעְתַּ֨ר יִצְחָ֤ק לֽ͏ַיהוָה֙ לְנֹ֣כַח אִשְׁתּ֔וֹ כִּ֥י עֲקָרָ֖ה הִ֑וא וַיֵּעָ֤תֶר לוֹ֙ יְהוָ֔ה וַתַּ֖הַר רִבְקָ֥ה אִשְׁתּֽוֹ׃
22Men borna støytte mot kvarandre i magen hennar, og ho sa: «Kvifor skjer dette med meg?» Så gjekk ho for å søkja råd hos Herren.
וַיִּתְרֹֽצֲצ֤וּ הַבָּנִים֙ בְּקִרְבָּ֔הּ וַתֹּ֣אמֶר אִם־כֵּ֔ן לָ֥מָּה זֶּ֖ה אָנֹ֑כִי וַתֵּ֖לֶךְ לִדְרֹ֥שׁ אֶת־יְהוָֽה׃
23Herren sa til henne: «To folkeslag er i magen din, to folk skal skiljast frå kvarandre alt frå livet ditt. Det eine folket skal vera sterkare enn det andre, og den eldste skal tena den yngste.»
וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה לָ֗הּ שְׁנֵ֤י *גיים **גוֹיִם֙ בְּבִטְנֵ֔ךְ וּשְׁנֵ֣י לְאֻמִּ֔ים מִמֵּעַ֖יִךְ יִפָּרֵ֑דוּ וּלְאֹם֙ מִלְאֹ֣ם יֶֽאֱמָ֔ץ וְרַ֖ב יַעֲבֹ֥ד צָעִֽיר׃
24Då tida kom for henne å føda, var det tvillingar i magen hennar.
וַיִּמְלְא֥וּ יָמֶ֖יהָ לָלֶ֑דֶת וְהִנֵּ֥ה תוֹמִ֖ם בְּבִטְנָֽהּ׃
25Den første som kom ut, var raudleg og lodden som ein hårkappe over heile kroppen. Dei kalla han Esau.
וַיֵּצֵ֤א הָרִאשׁוֹן֙ אַדְמוֹנִ֔י כֻּלּ֖וֹ כְּאַדֶּ֣רֶת שֵׂעָ֑ר וַיִּקְרְא֥וּ שְׁמ֖וֹ עֵשָֽׂו׃
26Deretter kom bror hans ut, og handa hans heldt fast i hælen til Esau. Dei kalla han Jakob. Isak var seksti år gammal då dei vart fødde.
וְאַֽחֲרֵי־כֵ֞ן יָצָ֣א אָחִ֗יו וְיָד֤וֹ אֹחֶ֙זֶת֙ בַּעֲקֵ֣ב עֵשָׂ֔ו וַיִּקְרָ֥א שְׁמ֖וֹ יַעֲקֹ֑ב וְיִצְחָ֛ק בֶּן־שִׁשִּׁ֥ים שָׁנָ֖ה בְּלֶ֥דֶת אֹתָֽם׃
Velsignelsen til Jakob
Rebekka hjalp Jakob å få farens velsignelse ved å kle ham i Esaus klær, noe som førte til at Jakob måtte flykte.
6Då sa Rebekka til Jakob, son sin: «Høyr, eg høyrde far din tala til Esau, bror din, og seia:
וְרִבְקָה֙ אָֽמְרָ֔ה אֶל־יַעֲקֹ֥ב בְּנָ֖הּ לֵאמֹ֑ר הִנֵּ֤ה שָׁמַ֙עְתִּי֙ אֶת־אָבִ֔יךָ מְדַבֵּ֛ר אֶל־עֵשָׂ֥ו אָחִ֖יךָ לֵאמֹֽר׃
8Og no, son min, høyr på meg og gjer det eg seier til deg:
וְעַתָּ֥ה בְנִ֖י שְׁמַ֣ע בְּקֹלִ֑י לַאֲשֶׁ֥ר אֲנִ֖י מְצַוָּ֥ה אֹתָֽךְ׃
9Gå til småfeet og hent meg to fine kje derifrå. Så skal eg laga dei til ein god rett for far din, slik han likar det.
לֶךְ־נָא֙ אֶל־הַצֹּ֔אן וְקַֽח־לִ֣י מִשָּׁ֗ם שְׁנֵ֛י גְּדָיֵ֥י עִזִּ֖ים טֹבִ֑ים וְאֽ͏ֶעֱשֶׂ֨ה אֹתָ֧ם מַטְעַמִּ֛ים לְאָבִ֖יךָ כַּאֲשֶׁ֥ר אָהֵֽב׃
10Så skal du bera det inn til far din og la han eta, så han kan velsigna deg før han døyr.»
וְהֵבֵאתָ֥ לְאָבִ֖יךָ וְאָכָ֑ל בַּעֲבֻ֛ר אֲשֶׁ֥ר יְבָרֶכְךָ֖ לִפְנֵ֥י מוֹתֽוֹ׃
13Mor hans sa til han: «La forbanninga koma over meg, son min! Berre høyr på meg, og gå og hent dei til meg.»
וַתֹּ֤אמֶר לוֹ֙ אִמּ֔וֹ עָלַ֥י קִלְלָתְךָ֖ בְּנִ֑י אַ֛ךְ שְׁמַ֥ע בְּקֹלִ֖י וְלֵ֥ךְ קַֽח־לִֽי׃
15Så tok Rebekka dei finaste kleda til Esau, den eldste sonen sin, som ho hadde heime hos seg, og kledde dei på Jakob, den yngste sonen.
וַתִּקַּ֣ח רִ֠בְקָה אֶת־בִּגְדֵ֨י עֵשָׂ֜ו בְּנָ֤הּ הַגָּדֹל֙ הַחֲמֻדֹ֔ת אֲשֶׁ֥ר אִתָּ֖הּ בַּבָּ֑יִת וַתַּלְבֵּ֥שׁ אֶֽת־יַעֲקֹ֖ב בְּנָ֥הּ הַקָּטָֽן׃
17Så gav ho den gode retten og brødet ho hadde laga, i hendene på Jakob, son sin.
וַתִּתֵּ֧ן אֶת־הַמַּטְעַמִּ֛ים וְאֶת־הַלֶּ֖חֶם אֲשֶׁ֣ר עָשָׂ֑תָה בְּיַ֖ד יַעֲקֹ֥ב בְּנָֽהּ׃
Nemnd i Bibelen (29)
1. Mosebok 22:231. Mosebok 24:151. Mosebok 24:291. Mosebok 24:301. Mosebok 24:451. Mosebok 24:511. Mosebok 24:531. Mosebok 24:581. Mosebok 24:591. Mosebok 24:601. Mosebok 24:611. Mosebok 24:641. Mosebok 24:671. Mosebok 25:201. Mosebok 25:211. Mosebok 25:281. Mosebok 26:81. Mosebok 26:351. Mosebok 27:51. Mosebok 27:61. Mosebok 27:111. Mosebok 27:151. Mosebok 27:421. Mosebok 27:461. Mosebok 28:51. Mosebok 29:121. Mosebok 35:81. Mosebok 49:31Romarane 9:10