Sanballat (horonitten)
Fiendtlig motstander av Jerusalems gjenoppbygging
Sanballat var guvernør i Samaria og en av de fremste motstanderne av Nehemja og jødenes arbeid med å gjenoppbygge Jerusalems murer. Han brukte spot, trusler og intriger for å stoppe byggeprosjektet, og representerer den vedvarende motstanden mot Guds folks gjenreisning etter eksilet.
Nøkkelhendingar
Spotter gjenoppbyggingen
Sanballat og Tobija spottet jødenes forsøk på å gjenoppbygge muren og hånet deres svakhet og arbeidets kvalitet.
1Då Sanballat, Tobia, arabarane, ammonittane og asjdodittane høyrde at arbeidet med murane i Jerusalem gjekk framover og at rivnene tok til å tettast, vart dei brennande harme.
וַיְהִ֣י כַאֲשֶׁ֣ר שָׁמַ֣ע סַנְבַלַּ֡ט וְ֠טוֹבִיָּה וְהָעַרְבִ֨ים וְהָעַמֹּנִ֜ים וְהָאַשְׁדּוֹדִ֗ים כִּֽי־עָלְתָ֤ה אֲרוּכָה֙ לְחֹמ֣וֹת יְרוּשָׁלִַ֔ם כִּי־הֵחֵ֥לּוּ הַפְּרֻצִ֖ים לְהִסָּתֵ֑ם וַיִּ֥חַר לָהֶ֖ם מְאֹֽד׃
2Dei slo seg saman, alle i lag, for å dra ut og kjempa mot Jerusalem og skapa forviring der.
וַיִּקְשְׁר֤וּ כֻלָּם֙ יַחְדָּ֔ו לָב֖וֹא לְהִלָּחֵ֣ם בִּירוּשָׁלָ֑͏ִם וְלַעֲשׂ֥וֹת ל֖וֹ תּוֹעָֽה׃
3Då bad vi til vår Gud og sette ut vakter mot dei, både dag og natt.
וַנִּתְפַּלֵּ֖ל אֶל־אֱלֹהֵ֑ינוּ וַנַּעֲמִ֨יד מִשְׁמָ֧ר עֲלֵיהֶ֛ם יוֹמָ֥ם וָלַ֖יְלָה מִפְּנֵיהֶֽם׃
Planlegger angrep mot Jerusalem
Da muren nærmet seg ferdigstillelse, konspirerte Sanballat med andre fiender om å angripe Jerusalem og skape forvirring.
7Då stilte eg folk opp på dei lågaste stadene bak muren, på dei opne plassane. Eg stilte folket opp etter ættene sine, med sverd, spyd og bogar.
וָֽאַעֲמִ֞יד מִֽתַּחְתִּיּ֧וֹת לַמָּק֛וֹם מֵאַחֲרֵ֥י לַחוֹמָ֖ה *בצחחיים **בַּצְּחִיחִ֑ים וָֽאַעֲמִ֤יד אֶת־הָעָם֙ לְמִשְׁפָּח֔וֹת עִם־חַרְבֹתֵיהֶ֛ם רָמְחֵיהֶ֖ם וְקַשְּׁתֹתֵיהֶֽם׃
8Eg såg meg omkring og reiste meg og sa til stormennene, forstandarane og resten av folket: «Ver ikkje redde for dei! Kom i hug Herren, den store og fryktelege, og kjemp for brørne dykkar, sønene og døtrene dykkar, konene dykkar og heimane dykkar!»
וָאֵ֣רֶא וָאָק֗וּם וָאֹמַ֞ר אֶל־הַחֹרִ֤ים וְאֶל־הַסְּגָנִים֙ וְאֶל־יֶ֣תֶר הָעָ֔ם אַל־תִּֽירְא֖וּ מִפְּנֵיהֶ֑ם אֶת־אֲדֹנָ֞י הַגָּד֤וֹל וְהַנּוֹרָא֙ זְכֹ֔רוּ וְהִֽלָּחֲמ֗וּ עַל־אֲחֵיכֶם֙ בְּנֵיכֶ֣ם וּבְנֹתֵיכֶ֔ם נְשֵׁיכֶ֖ם וּבָתֵּיכֶֽם׃ פ
Forsøker å lokke Nehemja i felle
Sanballat og Gesjem sendte gjentatte ganger bud til Nehemja og inviterte ham til et møte på Ono-sletten, men Nehemja gjennomskuet deres onde hensikter.
1Då Sanballat, Tobia, arabaren Gesjem og dei andre fiendane våre fekk høyra at eg hadde bygt opp muren og at det ikkje var noko gap att i han – endå eg på den tida enno ikkje hadde sett inn dører i portane –
וַיְהִ֣י כַאֲשֶׁ֣ר נִשְׁמַ֣ע לְסַנְבַלַּ֣ט וְ֠טוֹבִיָּה וּלְגֶ֨שֶׁם הָֽעַרְבִ֜י וּלְיֶ֣תֶר אֹֽיְבֵ֗ינוּ כִּ֤י בָנִ֙יתִי֙ אֶת־הַ֣חוֹמָ֔ה וְלֹא־נ֥וֹתַר בָּ֖הּ פָּ֑רֶץ גַּ֚ם עַד־הָעֵ֣ת הַהִ֔יא דְּלָת֖וֹת לֹא־הֶעֱמַ֥דְתִּי בַשְּׁעָרִֽים׃
2«Kom, lat oss møtast i Kefirim på Ono-sletta.»
וַיִּשְׁלַ֨ח סַנְבַלַּ֤ט וְגֶ֙שֶׁם֙ אֵלַ֣י לֵאמֹ֔ר לְכָ֞ה וְנִֽוָּעֲדָ֥ה יַחְדָּ֛ו בַּכְּפִירִ֖ים בְּבִקְעַ֣ת אוֹנ֑וֹ וְהֵ֙מָּה֙ חֹֽשְׁבִ֔ים לַעֲשׂ֥וֹת לִ֖י רָעָֽה׃
3Så sende eg bod til dei og sa: «Eg held på med eit stort arbeid og kan ikkje koma ned. Kvifor skulle arbeidet stansa fordi eg forlèt det og kjem ned til dykk?»
וָאֶשְׁלְחָ֨ה עֲלֵיהֶ֤ם מַלְאָכִים֙ לֵאמֹ֔ר מְלָאכָ֤ה גְדוֹלָה֙ אֲנִ֣י עֹשֶׂ֔ה וְלֹ֥א אוּכַ֖ל לָרֶ֑דֶת לָ֣מָּה תִשְׁבַּ֤ת הַמְּלָאכָה֙ כַּאֲשֶׁ֣ר אַרְפֶּ֔הָ וְיָרַדְתִּ֖י אֲלֵיכֶֽם׃
4Fire gonger sende dei same bodskapen til meg, og kvar gong svara eg dei på same måten.
וַיִּשְׁלְח֥וּ אֵלַ֛י כַּדָּבָ֥ר הַזֶּ֖ה אַרְבַּ֣ע פְּעָמִ֑ים וָאָשִׁ֥יב אוֹתָ֖ם כַּדָּבָ֥ר הַזֶּֽה׃ ס
Sender truende brev
Sanballat sendte et åpent brev med falske anklager om at Nehemja planla opprør mot perserkongen.
5Så sende Sanballat tenaren sin til meg ein femte gong med same bodskapen, og han hadde eit ope brev i handa.
וַיִּשְׁלַח֩ אֵלַ֨י סַנְבַלַּ֜ט כַּדָּבָ֥ר הַזֶּ֛ה פַּ֥עַם חֲמִישִׁ֖ית אֶֽת־נַעֲר֑וֹ וְאִגֶּ֥רֶת פְּתוּחָ֖ה בְּיָדֽוֹ׃
6I brevet stod det: «Det går rykte mellom folka, og Gasmu seier at du og jødane planlegg opprør. Difor byggjer du muren, og du vil gjera deg sjølv til kongen deira, etter det som blir sagt.
כָּת֣וּב בָּ֗הּ בַּגּוֹיִ֤ם נִשְׁמָע֙ וְגַשְׁמ֣וּ אֹמֵ֔ר אַתָּ֤ה וְהַיְּהוּדִים֙ חֹשְׁבִ֣ים לִמְר֔וֹד עַל־כֵּ֛ן אַתָּ֥ה בוֹנֶ֖ה הַחוֹמָ֑ה וְאַתָּ֗ה הֹוֶ֤ה לָהֶם֙ לְמֶ֔לֶךְ כַּדְּבָרִ֖ים הָאֵֽלֶּה׃
7Du har òg sett inn profetar til å forkynna om deg i Jerusalem og seia: 'Det er ein konge i Juda!' No vil dette bli meldt til kongen. Kom difor, lat oss rådslå saman.»
וְגַם־נְבִיאִ֡ים הֶעֱמַ֣דְתָּ לִקְרֹא֩ עָלֶ֨יךָ בִֽירוּשָׁלִַ֜ם לֵאמֹ֗ר מֶ֚לֶךְ בִּֽיהוּדָ֔ה וְעַתָּה֙ יִשָּׁמַ֣ע לַמֶּ֔לֶךְ כַּדְּבָרִ֣ים הָאֵ֑לֶּה וְעַתָּ֣ה לְכָ֔ה וְנִֽוָּעֲצָ֖ה יַחְדָּֽו׃ ס
Muren fullføres tross motstanden
Til tross for Sanballats vedvarende motstand ble Jerusalems mur fullført på bare 52 dager, til fiendenes skam.
15Muren stod ferdig den tjuefemte dagen i månaden elul, etter femtito dagar.
וַתִּשְׁלַם֙ הַֽחוֹמָ֔ה בְּעֶשְׂרִ֥ים וַחֲמִשָּׁ֖ה לֶאֱל֑וּל לַחֲמִשִּׁ֥ים וּשְׁנַ֖יִם יֽוֹם׃ פ
16Då alle fiendane våre høyrde dette, og alle folkeslaga rundt oss såg det, vart dei svært nedslåtte. Dei forstod at dette arbeidet var gjort av vår Gud.
וַיְהִ֗י כַּאֲשֶׁ֤ר שָֽׁמְעוּ֙ כָּל־א֣וֹיְבֵ֔ינוּ וַיִּֽרְא֗וּ כָּל־הַגּוֹיִם֙ אֲשֶׁ֣ר סְבִֽיבֹתֵ֔ינוּ וַיִּפְּל֥וּ מְאֹ֖ד בְּעֵינֵיהֶ֑ם וַיֵּ֣דְע֔וּ כִּ֚י מֵאֵ֣ת אֱלֹהֵ֔ינוּ נֶעֶשְׂתָ֖ה הַמְּלָאכָ֥ה הַזֹּֽאת׃