Sargon

Assyrias erobrerkonge

Òg kjend som: Sargon II

Det delte kongeriketKongeKrigerca. 765–705 f.Kr.

Sargon II var konge av Assyria og grunnlegger av Sargonid-dynastiet. Han er kjent i Bibelen for å ha fullført erobringen av Samaria og deportasjonen av Nordriket Israel i 722 f.Kr. Han er den eneste assyriske kongen med dette navnet som nevnes direkte i Bibelen, i Jesaja 20:1.

Familie

Nøkkelhendingar

Erobringen av Samaria

Sargon II fullførte beleiringen av Samaria som hans forgjenger Shalmaneser V hadde påbegynt, og deporterte Israels folk til Assyria. Dette markerte slutten på Nordriket Israel.

1I det tolvte året Ahas var konge i Juda, vart Hosea, son til Ela, konge over Israel i Samaria. Han styrte i ni år.
בִּשְׁנַת֙ שְׁתֵּ֣ים עֶשְׂרֵ֔ה לְאָחָ֖ז מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֑ה מָ֠לַךְ הוֹשֵׁ֨עַ בֶּן־אֵלָ֧ה בְשֹׁמְר֛וֹן עַל־יִשְׂרָאֵ֖ל תֵּ֥שַׁע שָׁנִֽים׃ ‬
2Han gjorde det som var vondt i HERRENS auge, men ikkje så ille som dei kongane i Israel som hadde vore før han.
וַיַּ֥עַשׂ הָרַ֖ע בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה רַ֗ק לֹ֚א כְּמַלְכֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל אֲשֶׁ֥ר הָי֖וּ לְפָנָֽיו׃ ‬
3Salmanassar, kongen i Assyria, drog opp mot han, og Hosea vart hans tenar og betalte skatt til han.
עָלָ֣יו עָלָ֔ה שַׁלְמַנְאֶ֖סֶר מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֑וּר וַֽיְהִי־ל֤וֹ הוֹשֵׁ֙עַ֙ עֶ֔בֶד וַיָּ֥שֶׁב ל֖וֹ מִנְחָֽה׃ ‬
4Men assyrarkongen oppdaga at Hosea var ein svikar, for han hadde sendt bod til So, kongen i Egypt, og han betalte ikkje skatt til assyrarkongen som før, år etter år. Difor tok assyrarkongen han til fange og sette han i fengsel.
וַיִּמְצָא֩ מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֨וּר בְּהוֹשֵׁ֜עַ קֶ֗שֶׁר אֲשֶׁ֨ר שָׁלַ֤ח מַלְאָכִים֙ אֶל־ס֣וֹא מֶֽלֶךְ־מִצְרַ֔יִם וְלֹא־הֶעֱלָ֥ה מִנְחָ֛ה לְמֶ֥לֶךְ אַשּׁ֖וּר כְּשָׁנָ֣ה בְשָׁנָ֑ה וַֽיַּעְ‪[t]‬צְרֵ֙הוּ֙ מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר וַיַּאַסְרֵ֖הוּ בֵּ֥ית כֶּֽלֶא׃ ‬
5Assyrarkongen drog opp gjennom heile landet og kom til Samaria og kringsette byen i tre år.
וַיַּ֥עַל מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֖וּר בְּכָל־הָאָ֑רֶץ וַיַּ֙עַל֙ שֹׁמְר֔וֹן וַיָּ֥צַר עָלֶ֖יהָ שָׁלֹ֥שׁ שָׁנִֽים׃ ‬
6I det niande året til Hosea tok assyrarkongen Samaria og førte israelittane bort til Assyria. Han let dei busetja seg i Halah og ved Habor ved elva Gosan, og i byane i Media.
בִּשְׁנַ֨ת הַתְּשִׁיעִ֜ית לְהוֹשֵׁ֗עַ לָכַ֤ד מֶֽלֶךְ־אַשּׁוּר֙ אֶת־שֹׁ֣מְר֔וֹן וַיֶּ֥גֶל אֶת־יִשְׂרָאֵ֖ל אַשּׁ֑וּרָה וַיֹּ֨שֶׁב אֹתָ֜ם בַּחְלַ֧ח וּבְחָב֛וֹר נְהַ֥ר גּוֹזָ֖ן וְעָרֵ֥י מָדָֽי׃ פ ‬
9I det fjerde året Hiskia var konge, som var det sjuande året Hosea, son til Ela, var konge i Israel, drog assyrarkongen Salmanassar opp mot Samaria og kringsette byen.
וַֽיְהִ֞י בַּשָּׁנָ֤ה הָֽרְבִיעִית֙ לַמֶּ֣לֶךְ חִזְקִיָּ֔הוּ הִ֚יא הַשָּׁנָ֣ה הַשְּׁבִיעִ֔ית לְהוֹשֵׁ֥עַ בֶּן־אֵלָ֖ה מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֑ל עָלָ֞ה שַׁלְמַנְאֶ֧סֶר מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֛וּר עַל־שֹׁמְר֖וֹן וַיָּ֥צַר עָלֶֽיהָ׃ ‬
10Etter tre år tok dei byen. Det var i det sjette året til Hiskia, som var det niande året til Hosea, kongen i Israel, at Samaria vart teken.
וַֽיִּלְכְּדֻ֗הָ מִקְצֵה֙ שָׁלֹ֣שׁ שָׁנִ֔ים בִּשְׁנַת־שֵׁ֖שׁ לְחִזְקִיָּ֑ה הִ֣יא שְׁנַת־תֵּ֗שַׁע לְהוֹשֵׁ֙עַ֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל נִלְכְּדָ֖ה שֹׁמְרֽוֹן׃ ‬
11Assyrarkongen førte israelittane bort til Assyria og lét dei busetja seg i Halah, ved Habor, ei elv i Gosan, og i byane i Media.
וַיֶּ֧גֶל מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֛וּר אֶת־יִשְׂרָאֵ֖ל אַשּׁ֑וּרָה וַיַּנְחֵ֞ם בַּחְלַ֧ח וּבְחָב֛וֹר נְהַ֥ר גּוֹזָ֖ן וְעָרֵ֥י מָדָֽי׃ ‬
12Dette hende fordi dei ikkje høyrde på røysta til HERREN, sin Gud, men braut pakta hans og alt det Moses, HERREN sin tenar, hadde bode dei. Dei korkje høyrde eller gjorde etter det.
עַ֣ל ׀ אֲשֶׁ֣ר לֹֽא־שָׁמְע֗וּ בְּקוֹל֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֔ם וַיַּעַבְרוּ֙ אֶת־בְּרִית֔וֹ אֵ֚ת כָּל־אֲשֶׁ֣ר צִוָּ֔ה מֹשֶׁ֖ה עֶ֣בֶד יְהוָ֑ה וְלֹ֥א שָׁמְע֖וּ וְלֹ֥א עָשֽׂוּ׃ פ ‬

Deportasjon og omflytting av folk

Sargon deporterte israelittene og bosatte fremmede folkeslag i Samaria, noe som førte til oppkomsten av samaritanerne som et blandet folk med synkretistisk religion.

24Assyrarkongen henta folk frå Babylon, Kuta, Avva, Hamat og Sefarva'im og let dei busetja seg i byane i Samaria i staden for israelittane. Dei tok Samaria i eige og busette seg i byane der.
וַיָּבֵ֣א מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֡וּר מִבָּבֶ֡ל וּ֠מִכּוּ֠תָה וּמֵעַוָּ֤א וּמֵֽחֲמָת֙ וּסְפַרְוַ֔יִם וַיֹּ֙שֶׁב֙ בְּעָרֵ֣י שֹֽׁמְר֔וֹן תַּ֖חַת בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וַיִּֽרְשׁוּ֙ אֶת־שֹׁ֣מְר֔וֹן וַיֵּֽשְׁב֖וּ בְּעָרֶֽיהָ׃ ‬
25I den første tida dei budde der, æra dei ikkje HERREN. Difor sende HERREN løver mellom dei, og løvene drap nokre av dei.
וַיְהִ֗י בִּתְחִלַּת֙ שִׁבְתָּ֣ם שָׁ֔ם לֹ֥א יָרְא֖וּ אֶת־יְהוָ֑ה וַיְשַׁלַּ֨ח יְהוָ֤ה בָּהֶם֙ אֶת־הָ֣אֲרָי֔וֹת וַיִּֽהְי֥וּ הֹרְגִ֖ים בָּהֶֽם׃ ‬
26Då sa dei til assyrarkongen: «Dei folkeslaga du har ført bort og late busetja seg i byane i Samaria, kjenner ikkje skikkane til guden i landet. Difor har han sendt løver mellom dei, og no drep løvene dei fordi dei ikkje kjenner skikkane til guden i landet.»
וַיֹּאמְר֗וּ לְמֶ֣לֶךְ אַשּׁוּר֮ לֵאמֹר֒ הַגּוֹיִ֗ם אֲשֶׁ֤ר הִגְלִ֙יתָ֙ וַתּ֙וֹשֶׁב֙ בְּעָרֵ֣י שֹׁמְר֔וֹן לֹ֣א יָֽדְע֔וּ אֶת־מִשְׁפַּ֖ט אֱלֹהֵ֣י הָאָ֑רֶץ וַיְשַׁלַּח־בָּ֣ם אֶת־הָאֲרָי֗וֹת וְהִנָּם֙ מְמִיתִ֣ים אוֹתָ֔ם כַּאֲשֶׁר֙ אֵינָ֣ם יֹדְעִ֔ים אֶת־מִשְׁפַּ֖ט אֱלֹהֵ֥י הָאָֽרֶץ׃ ‬
27Då gav assyrarkongen denne ordren: «Send ein av prestane de førte bort derifrå, tilbake. Lat han fara og busetja seg der og læra dei skikkane til guden i landet.»
וַיְצַ֨ו מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֜וּר לֵאמֹ֗ר הֹלִ֤יכוּ שָׁ֙מָּה֙ אֶחָ֤ד מֵהַכֹּֽהֲנִים֙ אֲשֶׁ֣ר הִגְלִיתֶ֣ם מִשָּׁ֔ם וְיֵלְכ֖וּ וְיֵ֣שְׁבוּ שָׁ֑ם וְיֹרֵ֕ם אֶת־מִשְׁפַּ֖ט אֱלֹהֵ֥י הָאָֽרֶץ׃ ‬
28Så kom ein av prestane som var bortført frå Samaria, og han busette seg i Betel og lærte dei korleis dei skulle æra HERREN.
וַיָּבֹ֞א אֶחָ֣ד מֵהַכֹּהֲנִ֗ים אֲשֶׁ֤ר הִגְלוּ֙ מִשֹּׁ֣מְר֔וֹן וַיֵּ֖שֶׁב בְּבֵֽית־אֵ֑ל וַֽיְהִי֙ מוֹרֶ֣ה אֹתָ֔ם אֵ֖יךְ יִֽירְא֥וּ אֶת־יְהוָֽה׃ ‬
29Men kvart folkeslag laga seg sine eigne gudar og sette dei i husa på offerhaugane som folket i Samaria hadde bygd – kvart folkeslag i dei byane der dei budde.
וַיִּהְי֣וּ עֹשִׂ֔ים גּ֥וֹי גּ֖וֹי אֱלֹהָ֑יו וַיַּנִּ֣יחוּ ׀ בְּבֵ֣ית הַבָּמ֗וֹת אֲשֶׁ֤ר עָשׂוּ֙ הַשֹּׁ֣מְרֹנִ֔ים גּ֥וֹי גּוֹי֙ בְּעָ֣רֵיהֶ֔ם אֲשֶׁ֛ר הֵ֥ם יֹשְׁבִ֖ים שָֽׁם׃ ‬

Nevnt i Jesajas profeti

Profeten Jesaja nevner Sargon direkte ved navn i forbindelse med et felttog mot den filistinske byen Asjdod, der Jesaja ble bedt om å gå som et profetisk tegn.

1I det året Tartan kom til Asjdod, utsend av Sargon, kongen av Assur, gjekk han til åtak på Asjdod og tok byen.
בִּשְׁנַ֨ת בֹּ֤א תַרְתָּן֙ אַשְׁדּ֔וֹדָה בִּשְׁלֹ֣ח אֹת֔וֹ סַֽרְג֖וֹן מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֑וּר וַיִּלָּ֥חֶם בְּאַשְׁדּ֖וֹד וַֽיִּלְכְּדָֽהּ׃ ‬
2På den tida tala Herren gjennom Jesaja, son til Amots, og sa: «Gå og ta av deg sekkestoffet frå hoftene dine, og ta sandalane av føtene dine.» Og han gjorde det og gjekk omkring naken og berrføtt.
בָּעֵ֣ת הַהִ֗יא דִּבֶּ֣ר יְהוָה֮ בְּיַ֣ד יְשַׁעְיָ֣הוּ בֶן־אָמוֹץ֮ לֵאמֹר֒ לֵ֗ךְ וּפִתַּחְתָּ֤ הַשַּׂק֙ מֵעַ֣ל מָתְנֶ֔יךָ וְנַעַלְךָ֥ תַחֲלֹ֖ץ מֵעַ֣ל רַגְלֶ֑יךָ וַיַּ֣עַשׂ כֵּ֔ן הָלֹ֖ךְ עָר֥וֹם וְיָחֵֽף׃ ס ‬
3Og Herren sa: «Slik som tenaren min Jesaja har gått naken og berrføtt i tre år, som eit teikn og varsel mot Egypt og Kusj,
וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֔ה כַּאֲשֶׁ֥ר הָלַ֛ךְ עַבְדִּ֥י יְשַׁעְיָ֖הוּ עָר֣וֹם וְיָחֵ֑ף שָׁלֹ֤שׁ שָׁנִים֙ א֣וֹת וּמוֹפֵ֔ת עַל־מִצְרַ֖יִם וְעַל־כּֽוּשׁ׃ ‬
4slik skal kongen av Assyria føra bort fangane frå Egypt og dei bortførte frå Kusj, unge og gamle, nakne og berrføtte, med blotta bak – til skam for Egypt.
כֵּ֣ן יִנְהַ֣ג מֶֽלֶךְ־אַ֠שּׁוּר אֶת־שְׁבִ֨י מִצְרַ֜יִם וְאֶת־גָּל֥וּת כּ֛וּשׁ נְעָרִ֥ים וּזְקֵנִ֖ים עָר֣וֹם וְיָחֵ֑ף וַחֲשׂוּפַ֥י שֵׁ֖ת עֶרְוַ֥ת מִצְרָֽיִם׃ ‬
5Då skal dei bli skremde og skjemmast – over Kusj, som dei sette si von til, og over Egypt, som dei var stolte av.
וְחַתּ֖וּ וָבֹ֑שׁוּ מִכּוּשׁ֙ מַבָּטָ֔ם וּמִן־מִצְרַ֖יִם תִּפְאַרְתָּֽם׃ ‬
6Og dei som bur i dette kystlandet, skal seia den dagen: «Sjå, slik gjekk det med dei vi sette vår von til, dei vi flykta til for å få hjelp og bli fria frå kongen av Assyria! Korleis skal då vi kunna koma unna?»
וְ֠אָמַר יֹשֵׁ֨ב הָאִ֣י הַזֶּה֮ בַּיּ֣וֹם הַהוּא֒ הִנֵּה־כֹ֣ה מַבָּטֵ֗נוּ אֲשֶׁר־נַ֤סְנוּ שָׁם֙ לְעֶזְרָ֔ה לְהִ֨נָּצֵ֔ל מִפְּנֵ֖י מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֑וּר וְאֵ֖יךְ נִמָּלֵ֥ט אֲנָֽחְנוּ׃ ס ‬

Assyrias utvidelse og Guds dom

Sargon var et redskap for Guds dom over Israel på grunn av deres synd og avgudsdyrkelse. Profetene tolket den assyriske invasjonen som Guds straff over et ulydig folk.

7Dette hende fordi israelittane hadde synda mot HERREN sin Gud, han som hadde ført dei opp frå Egypt, bort frå makta til farao, kongen i Egypt. Dei hadde dyrka andre gudar.
וַיְהִ֗י כִּֽי־חָטְא֤וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֙ לַיהוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֔ם הַמַּעֲלֶ֤ה אֹתָם֙ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם מִתַּ֕חַת יַ֖ד פַּרְעֹ֣ה מֶֽלֶךְ־מִצְרָ֑יִם וַיִּֽירְא֖וּ אֱלֹהִ֥ים אֲחֵרִֽים׃ ‬
8Dei levde etter skikkane til dei folkeslaga som HERREN hadde drive bort for israelittane, og etter dei skikkane som kongane i Israel hadde innført.
וַיֵּֽלְכוּ֙ בְּחֻקּ֣וֹת הַגּוֹיִ֔ם אֲשֶׁר֙ הוֹרִ֣ישׁ יְהוָ֔ה מִפְּנֵ֖י בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וּמַלְכֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל אֲשֶׁ֥ר עָשֽׂוּ׃ ‬
9Israelittane tildekte ting som ikkje var rette, mot HERREN sin Gud. Dei bygde offerhaugar i alle byane sine, frå vakttårn til festningsby.
וַיְחַפְּא֣וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֗ל דְּבָרִים֙ אֲשֶׁ֣ר לֹא־כֵ֔ן עַל־יְהוָ֖ה אֱלֹהֵיהֶ֑ם וַיִּבְנ֨וּ לָהֶ֤ם בָּמוֹת֙ בְּכָל־עָ֣רֵיהֶ֔ם מִמִּגְדַּ֥ל נוֹצְרִ֖ים עַד־עִ֥יר מִבְצָֽר׃ ‬
10Dei reiste steinstøtter og Asjera-pålar på kvar høg haug og under kvart grønt tre.
וַיַּצִּ֧בוּ לָהֶ֛ם מַצֵּב֖וֹת וַאֲשֵׁרִ֑ים עַ֚ל כָּל־גִּבְעָ֣ה גְבֹהָ֔ה וְתַ֖חַת כָּל־עֵ֥ץ רַעֲנָֽן׃ ‬
11Der brende dei røykjelse på alle offerhaugane, slik som dei folkeslaga HERREN hadde drive bort for dei. Dei gjorde vonde ting som gjorde HERREN harm.
וַיְקַטְּרוּ־שָׁם֙ בְּכָל־בָּמ֔וֹת כַּגּוֹיִ֕ם אֲשֶׁר־הֶגְלָ֥ה יְהוָ֖ה מִפְּנֵיהֶ֑ם וַֽיַּעֲשׂוּ֙ דְּבָרִ֣ים רָעִ֔ים לְהַכְעִ֖יס אֶת־יְהוָֽה׃ ‬
12Dei dyrka avgudane, endå HERREN hadde sagt til dei: «De skal ikkje gjera dette!»
וַיַּֽעַבְד֖וּ הַגִּלֻּלִ֑ים אֲשֶׁ֨ר אָמַ֤ר יְהוָה֙ לָהֶ֔ם לֹ֥א תַעֲשׂ֖וּ אֶת־הַדָּבָ֥ר הַזֶּֽה׃ ‬
13HERREN hadde åtvara Israel og Juda gjennom alle profetane, kvar einaste sjåar, og sagt: «Vend om frå dei vonde vegane dykkar! Hald boda og forskriftene mine, i samsvar med heile lova som eg gav fedrane dykkar, og som eg sende til dykk gjennom tenarane mine, profetane.»
וַיָּ֣עַד יְהוָ֡ה בְּיִשְׂרָאֵ֣ל וּבִיהוּדָ֡ה בְּיַד֩ כָּל־*נביאו **נְבִיאֵ֨י כָל־חֹזֶ֜ה לֵאמֹ֗ר שֻׁ֜֠בוּ מִדַּרְכֵיכֶ֤ם הָֽרָעִים֙ וְשִׁמְרוּ֙ מִצְוֺתַ֣י חֻקּוֹתַ֔י כְּכָ֨ל־הַתּוֹרָ֔ה אֲשֶׁ֥ר צִוִּ֖יתִי אֶת־אֲבֹֽתֵיכֶ֑ם וֽ͏ַאֲשֶׁר֙ שָׁלַ֣חְתִּי אֲלֵיכֶ֔ם בְּיַ֖ד עֲבָדַ֥י הַנְּבִיאִֽים׃ ‬
14Men dei høyrde ikkje. Dei var hardnakka som fedrane sine, som ikkje trudde på HERREN sin Gud.
וְלֹ֖א שָׁמֵ֑עוּ וַיַּקְשׁ֤וּ אֶת־עָרְפָּם֙ כְּעֹ֣רֶף אֲבוֹתָ֔ם אֲשֶׁר֙ לֹ֣א הֶאֱמִ֔ינוּ בַּֽיהוָ֖ה אֱלֹהֵיהֶֽם׃ ‬
15Dei vraka forskriftene hans og pakta han hadde gjort med fedrane deira, og åtvaringane han hadde gjeve dei. Dei følgde det som var tomt og vart sjølve tomme. Dei følgde folkeslaga rundt dei, endå HERREN hadde forbode dei å gjera som dei.
וַיִּמְאֲס֣וּ אֶת־חֻקָּ֗יו וְאֶת־בְּרִיתוֹ֙ אֲשֶׁ֣ר כָּרַ֣ת אֶת־אֲבוֹתָ֔ם וְאֵת֙ עֵֽדְוֺתָ֔יו אֲשֶׁ֥ר הֵעִ֖יד בָּ֑ם וַיֵּ֨לְכוּ אַחֲרֵ֤י הַהֶ֙בֶל֙ וַיֶּהְבָּ֔לוּ וְאַחֲרֵ֤י הַגּוֹיִם֙ אֲשֶׁ֣ר סְבִֽיבֹתָ֔ם אֲשֶׁ֨ר צִוָּ֤ה יְהוָה֙ אֹתָ֔ם לְבִלְתִּ֖י עֲשׂ֥וֹת כָּהֶֽם׃ ‬
16Dei forlét alle boda til HERREN sin Gud og laga seg to støypte kalvar. Dei laga ein Asjera-påle, tilbad heile himmelhæren og dyrka Baal.
וַיַּעַזְב֗וּ אֶת־כָּל־מִצְוֺת֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֔ם וַיַּעֲשׂ֥וּ לָהֶ֛ם מַסֵּכָ֖ה *שנים **שְׁנֵ֣י עֲגָלִ֑ים וַיַּעֲשׂ֣וּ אֲשֵׁירָ֗ה וַיִּֽשְׁתַּחֲווּ֙ לְכָל־צְבָ֣א הַשָּׁמַ֔יִם וַיַּעַבְד֖וּ אֶת־הַבָּֽעַל׃ ‬
17Dei lét sønene og døtrene sine gå gjennom elden, dreiv med spådomskunst og tolka teikn. Dei selde seg sjølve til å gjera det som var vondt i HERRENS auge og gjorde han harm.
וַֽ֠יַּעֲבִירוּ אֶת־בְּנֵיהֶ֤ם וְאֶת־בְּנֽוֹתֵיהֶם֙ בָּאֵ֔שׁ וַיִּקְסְמ֥וּ קְסָמִ֖ים וַיְנַחֵ֑שׁוּ וַיִּֽתְמַכְּר֗וּ לַעֲשׂ֥וֹת הָרַ֛ע בְּעֵינֵ֥י יְהוָ֖ה לְהַכְעִיסֽוֹ׃ ‬
18Difor vart HERREN brennande harm på Israel og støytte dei bort frå sitt åsyn. Ingen vart att utan Juda-stammen åleine.
וַיִּתְאַנַּ֨ף יְהוָ֤ה מְאֹד֙ בְּיִשְׂרָאֵ֔ל וַיְסִרֵ֖ם מֵעַ֣ל פָּנָ֑יו לֹ֣א נִשְׁאַ֔ר רַ֛ק שֵׁ֥בֶט יְהוּדָ֖ה לְבַדּֽוֹ׃ ‬

Assyrisk trussel mot Juda

Under Sargons regjeringstid fortsatte Assyria å true Juda-riket, og hans militære kampanjer i regionen skapte frykt og uro blant Judas innbyggere og deres nabofolk.

5Ve Assur, staven for min vreide! Kjeppen i handa deira er min harme.
ה֥וֹי אַשּׁ֖וּר שֵׁ֣בֶט אַפִּ֑י וּמַטֶּה־ה֥וּא בְיָדָ֖ם זַעְמִֽי׃ ‬
6Mot eit gudlaust folk sender eg han, mot det folket eg er harm på, gjev eg han påbod om å ta bytte og røva rov, og å trakka dei ned som leira i gatene.
בְּג֤וֹי חָנֵף֙ אֲשַׁלְּחֶ֔נּוּ וְעַל־עַ֥ם עֶבְרָתִ֖י אֲצַוֶּ֑נּוּ לִשְׁלֹ֤ל שָׁלָל֙ וְלָבֹ֣ז בַּ֔ז *ולשימו **וּלְשׂוּמ֥וֹ מִרְמָ֖ס כְּחֹ֥מֶר חוּצֽוֹת׃ ‬
7Men han tenkjer ikkje slik, og hjartet hans planlegg ikkje slik. For i hjartet hans er det å øydeleggja, å utrydda mange folk.
וְהוּא֙ לֹא־כֵ֣ן יְדַמֶּ֔ה וּלְבָב֖וֹ לֹא־כֵ֣ן יַחְשֹׁ֑ב כִּ֚י לְהַשְׁמִ֣יד בִּלְבָב֔וֹ וּלְהַכְרִ֥ית גּוֹיִ֖ם לֹ֥א מְעָֽט׃ ‬
8For han seier: «Er ikkje alle hovdingane mine kongar?
כִּ֖י יֹאמַ֑ר הֲלֹ֥א שָׂרַ֛י יַחְדָּ֖ו מְלָכִֽים׃ ‬
9Er ikkje Karkemisj som Kalno? Er ikkje Hamat som Arpad? Er ikkje Samaria som Damaskus?
הֲלֹ֥א כְּכַרְכְּמִ֖ישׁ כַּלְנ֑וֹ אִם־לֹ֤א כְאַרְפַּד֙ חֲמָ֔ת אִם־לֹ֥א כְדַמֶּ֖שֶׂק שֹׁמְרֽוֹן׃ ‬
10Slik handa mi nådde avgudsrika, der det var fleire utskorne bilete enn i Jerusalem og Samaria,
כַּאֲשֶׁר֙ מָצְאָ֣ה יָדִ֔י לְמַמְלְכֹ֖ת הָאֱלִ֑יל וּפְסִ֣ילֵיהֶ֔ם מִירֽוּשָׁלַ֖͏ִם וּמִשֹּׁמְרֽוֹן׃ ‬
11skal eg ikkje gjera med Jerusalem og avgudsbileta hennar som eg gjorde med Samaria og gudane hennar?»
הֲלֹ֗א כַּאֲשֶׁ֥ר עָשִׂ֛יתִי לְשֹׁמְר֖וֹן וְלֶאֱלִילֶ֑יהָ כֵּ֛ן אֶעֱשֶׂ֥ה לִירוּשָׁלַ֖͏ִם וְלַעֲצַבֶּֽיהָ׃ ס ‬
12Når Herren har fullført heile verket sitt på Sion-fjellet og i Jerusalem, skal han straffa kongen i Assur for frukta av det hovmodige hjartet hans og for stoltheita i dei høgmodige augo hans.
וְהָיָ֗ה כִּֽי־יְבַצַּ֤ע אֲדֹנָי֙ אֶת־כָּל־מֽ͏ַעֲשֵׂ֔הוּ בְּהַ֥ר צִיּ֖וֹן וּבִירוּשָׁלָ֑͏ִם אֶפְקֹ֗ד עַל־פְּרִי־גֹ֙דֶל֙ לְבַ֣ב מֶֽלֶךְ־אַשּׁ֔וּר וְעַל־תִּפְאֶ֖רֶת ר֥וּם עֵינָֽיו׃ ‬

Nemnd i Bibelen (1)