Sisera
Kanaanittisk hærfører
Sisera var hærføreren til kong Jabin av Kasor og kommanderte en mektig hær med 900 jernvogner. Han undertrykte Israel i 20 år før han ble beseiret av Barak og Debora, og til slutt drept av Jael i hennes telt.
Nøkkelhendingar
Undertrykkelse av Israel
Sisera undertrykte Israels folk grusomt i 20 år med sine 900 jernvogner, noe som førte til at folket ropte til Herren om hjelp.
2Då selde Herren dei til Jabin, kongen i Kanaan, som styrte i Hasor. Hærføraren hans heitte Sisera, og han budde i Harosjet-Haggojim.
וַיִּמְכְּרֵ֣ם יְהוָ֗ה בְּיַד֙ יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־כְּנַ֔עַן אֲשֶׁ֥ר מָלַ֖ךְ בְּחָצ֑וֹר וְשַׂר־צְבָאוֹ֙ סִֽיסְרָ֔א וְה֥וּא יוֹשֵׁ֖ב בַּחֲרֹ֥שֶׁת הַגּוֹיִֽם׃
3Israelittane ropa til Herren, for Sisera hadde ni hundre jernvogner og hadde undertrykt israelittane med hard hand i tjue år.
וַיִּצְעֲק֥וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל אֶל־יְהוָ֑ה כִּ֠י תְּשַׁ֨ע מֵא֤וֹת רֶֽכֶב־בַּרְזֶל֙ ל֔וֹ וְ֠הוּא לָחַ֞ץ אֶת־בְּנֵ֧י יִשְׂרָאֵ֛ל בְּחָזְקָ֖ה עֶשְׂרִ֥ים שָׁנָֽה׃ ס
Mobilisering mot Barak
Da Sisera hørte at Barak hadde samlet 10 000 mann på Tabor-fjellet, samlet han alle sine stridsvogner og tropper ved Kisjons bekk.
12Då Sisera fekk melding om at Barak, son til Abinoam, hadde drege opp til Tabor-fjellet,
וַיַּגִּ֖דוּ לְסִֽיסְרָ֑א כִּ֥י עָלָ֛ה בָּרָ֥ק בֶּן־אֲבִינֹ֖עַם הַר־תָּבֽוֹר׃ ס
13kalla han saman alle vognene sine, ni hundre jernvogner, og alt folket han hadde med seg, frå Harosjet-Haggojim til Kisjon-bekken.
וַיַּזְעֵ֨ק סִֽיסְרָ֜א אֶת־כָּל־רִכְבּ֗וֹ תְּשַׁ֤ע מֵאוֹת֙ רֶ֣כֶב בַּרְזֶ֔ל וְאֶת[c] כָּל־הָעָ֖ם אֲשֶׁ֣ר אִתּ֑וֹ מֵחֲרֹ֥שֶׁת הַגּוֹיִ֖ם אֶל־נַ֥חַל קִישֽׁוֹן׃
Nederlaget ved Kisjons bekk
Herren skapte forvirring blant Siseras styrker, og hele hans hær falt for sverdet. Sisera selv flyktet til fots fra slagmarken.
15Herren skapte forvirring hos Sisera og alle vognene og heile hæren for sverdsegg framfor Barak. Sisera steig ned frå vogna si og flykta til fots.
וַיָּ֣הָם יְ֠הוָה אֶת־סִֽיסְרָ֨א וְאֶת־כָּל־הָרֶ֧כֶב וְאֶת־כָּל־הַֽמַּחֲנֶ֛ה לְפִי־חֶ֖רֶב לִפְנֵ֣י בָרָ֑ק וַיֵּ֧רֶד סִֽיסְרָ֛א מֵעַ֥ל הַמֶּרְכָּבָ֖ה וַיָּ֥נָס בְּרַגְלָֽיו׃
16Barak forfølgde vognene og hæren heilt til Harosjet-Haggojim. Heile hæren til Sisera fall for sverd, ikkje ein einaste vart att.
וּבָרָ֗ק רָדַ֞ף אַחֲרֵ֤י הָרֶ֙כֶב֙ וְאַחֲרֵ֣י הַֽמַּחֲנֶ֔ה עַ֖ד חֲרֹ֣שֶׁת הַגּוֹיִ֑ם וַיִּפֹּ֞ל כָּל־מַחֲנֵ֤ה סִֽיסְרָא֙ לְפִי־חֶ֔רֶב לֹ֥א נִשְׁאַ֖ר עַד־אֶחָֽד׃
Flukt til Jaels telt
Sisera flyktet til teltet til Jael, kenitten Hebers hustru, da det var fred mellom kong Jabin og kenittene. Jael inviterte ham inn og gjemte ham.
17Men Sisera hadde flykta til fots til teltet til Jael, kona til kenitten Heber, for det var fred mellom Jabin, kongen i Hasor, og huset til kenitten Heber.
וְסִֽיסְרָא֙ נָ֣ס בְּרַגְלָ֔יו אֶל־אֹ֣הֶל יָעֵ֔ל אֵ֖שֶּׁת חֶ֣בֶר הַקֵּינִ֑י כִּ֣י שָׁל֗וֹם בֵּ֚ין יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־חָצ֔וֹר וּבֵ֕ין בֵּ֖ית חֶ֥בֶר הַקֵּינִֽי׃
18Jael gjekk ut for å møta Sisera og sa til han: «Kom inn, herre, kom inn til meg! Ver ikkje redd.» Han gjekk inn i teltet til henne, og ho dekte han til med eit teppe.
וַתֵּצֵ֣א יָעֵל֮ לִקְרַ֣את סִֽיסְרָא֒ וַתֹּ֣אמֶר אֵלָ֗יו סוּרָ֧ה אֲדֹנִ֛י סוּרָ֥ה אֵלַ֖י אַל־תִּירָ֑א וַיָּ֤סַר אֵלֶ֙יהָ֙ הָאֹ֔הֱלָה וַתְּכַסֵּ֖הוּ בַּשְּׂמִיכָֽה׃
19Han sa til henne: «Gjev meg litt vatn å drikka, for eg er tyrst.» Ho opna ein skinnsekk med mjølk og gav han å drikka. Så dekte ho han til att.
וַיֹּ֧אמֶר אֵלֶ֛יהָ הַשְׁקִינִי־נָ֥א מְעַט־מַ֖יִם כִּ֣י צָמֵ֑אתִי וַתִּפְתַּ֞ח אֶת־נֹ֧אוד הֶחָלָ֛ב וַתַּשְׁקֵ֖הוּ וַתְּכַסֵּֽהוּ׃
Drept av Jael
Mens Sisera sov utmattet, tok Jael en teltplugg og slo den gjennom tinningen hans med en hammer, slik at han døde. Dette oppfylte Deboras profeti.
21Men Jael, kona til Heber, tok ein teltplugg og ein hammar i handa. Ho gjekk stilt bort til han og slo pluggen gjennom tinningen hans og ned i jorda. Han hadde sovna djupt av utmatting, og han døydde.
וַתִּקַּ֣ח יָעֵ֣ל אֵֽשֶׁת־חֶ֠בֶר אֶת־יְתַ֨ד הָאֹ֜הֶל וַתָּ֧שֶׂם אֶת־הַמַּקֶּ֣בֶת בְּיָדָ֗הּ וַתָּב֤וֹא אֵלָיו֙ בַּלָּ֔אט וַתִּתְקַ֤ע אֶת־הַיָּתֵד֙ בְּרַקָּת֔וֹ וַתִּצְנַ֖ח בָּאָ֑רֶץ וְהֽוּא־נִרְדָּ֥ם וַיָּ֖עַף וַיָּמֹֽת׃
22Då Barak kom og leita etter Sisera, gjekk Jael ut for å møta han og sa: «Kom, så skal eg visa deg mannen du leitar etter.» Han gjekk inn til henne, og der låg Sisera død med teltpluggen gjennom tinningen.
וְהִנֵּ֣ה בָרָק֮ רֹדֵ֣ף אֶת־סִֽיסְרָא֒ וַתֵּצֵ֤א יָעֵל֙ לִקְרָאת֔וֹ וַתֹּ֣אמֶר ל֔וֹ לֵ֣ךְ וְאַרְאֶ֔ךָּ אֶת־הָאִ֖ישׁ אֲשֶׁר־אַתָּ֣ה מְבַקֵּ֑שׁ וַיָּבֹ֣א אֵלֶ֔יהָ וְהִנֵּ֤ה סִֽיסְרָא֙ נֹפֵ֣ל מֵ֔ת וְהַיָּתֵ֖ד בְּרַקָּתֽוֹ׃
Besunget i Deboras sang
Siseras død og hans mors forgjeves venting på hans hjemkomst blir beskrevet i Deboras og Baraks seierssang som en triumf for Israel.
24Velsigna framfor kvinner vere Jael, kona til kenitten Heber! Velsigna vere ho framfor kvinner i telt!
תְּבֹרַךְ֙ מִנָּשִׁ֔ים יָעֵ֕ל אֵ֖שֶׁת חֶ֣בֶר הַקֵּינִ֑י מִנָּשִׁ֥ים בָּאֹ֖הֶל תְּבֹרָֽךְ׃
25Vatn bad han om, mjølk gav ho han. I ei fin skål bar ho fram rømme.
מַ֥יִם שָׁאַ֖ל חָלָ֣ב נָתָ֑נָה בְּסֵ֥פֶל אַדִּירִ֖ים הִקְרִ֥יבָה חֶמְאָֽה׃
26Handa rette ho ut mot teltpluggen, høgrehanda mot arbeidshammaren. Ho slo Sisera, knuste hovudet hans, slo sund og gjennombora tinningen hans.
יָדָהּ֙ לַיָּתֵ֣ד תִּשְׁלַ֔חְנָה וִֽימִינָ֖הּ לְהַלְמ֣וּת עֲמֵלִ֑ים וְהָלְמָ֤ה סִֽיסְרָא֙ מָחֲקָ֣ה רֹאשׁ֔וֹ וּמָחֲצָ֥ה וְחָלְפָ֖ה רַקָּתֽוֹ׃
27Mellom føtene hennar seig han saman, fall og låg der. Mellom føtene hennar seig han saman og fall. Der han seig saman, der fall han, øydelagd.
בֵּ֣ין רַגְלֶ֔יהָ כָּרַ֥ע נָפַ֖ל שָׁכָ֑ב בֵּ֤ין רַגְלֶ֙יהָ֙ כָּרַ֣ע נָפָ֔ל בַּאֲשֶׁ֣ר כָּרַ֔ע שָׁ֖ם נָפַ֥ל שָׁדֽוּד׃
28Gjennom vindauget såg ho ut og klaga, mor til Sisera, gjennom gitteret: Kvifor dryger vogna hans med å koma? Kvifor seinkar stega til vognene hans?
בְּעַד֩ הַחַלּ֨וֹן נִשְׁקְפָ֧ה וַתְּיַבֵּ֛ב אֵ֥ם סִֽיסְרָ֖א בְּעַ֣ד הֽ͏ָאֶשְׁנָ֑ב מַדּ֗וּעַ בֹּשֵׁ֤שׁ רִכְבּוֹ֙ לָב֔וֹא מַדּ֣וּעַ אֶֽחֱר֔וּ פַּעֲמֵ֖י מַרְכְּבוֹתָֽיו׃
29Dei klokaste av hovkvinnene hennar svarar, ja, ho gjentek orda for seg sjølv:
חַכְמ֥וֹת שָׂרוֹתֶ֖יהָ תַּעֲנֶ֑ינָּה אַף־הִ֕יא תָּשִׁ֥יב אֲמָרֶ֖יהָ לָֽהּ׃
30Finn dei ikkje bytte og deler det ut? Ei jente eller to til kvar krigar, fargerike klede som bytte til Sisera, fargerike broderte klede, eit fargerikt brodert plagg eller to til halsen min som bytte?
הֲלֹ֨א יִמְצְא֜וּ יְחַלְּק֣וּ שָׁלָ֗ל רַ֤חַם רַחֲמָתַ֙יִם֙ לְרֹ֣אשׁ גֶּ֔בֶר שְׁלַ֤ל צְבָעִים֙ לְסִ֣יסְרָ֔א שְׁלַ֥ל צְבָעִ֖ים רִקְמָ֑ה צֶ֥בַע רִקְמָתַ֖יִם לְצַוְּארֵ֥י שָׁלָֽל׃