Sisja
Kanaaneisk hærfører
Sisja var hærføreren til den kanaaneiske kongen Jabin av Hasor. Han undertrykte israelittene i tjue år med sine ni hundre jernvogner, men ble beseiret av Barak og Debora. Han ble til slutt drept av Jael, som slo en teltplugg gjennom tinningen hans mens han sov.
Nøkkelhendingar
Undertrykkelse av Israel
Sisja, hærføreren til kong Jabin av Hasor, undertrykte israelittene i tjue år med sine ni hundre jernvogner.
2Då selde Herren dei til Jabin, kongen i Kanaan, som styrte i Hasor. Hærføraren hans heitte Sisera, og han budde i Harosjet-Haggojim.
וַיִּמְכְּרֵ֣ם יְהוָ֗ה בְּיַד֙ יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־כְּנַ֔עַן אֲשֶׁ֥ר מָלַ֖ךְ בְּחָצ֑וֹר וְשַׂר־צְבָאוֹ֙ סִֽיסְרָ֔א וְה֥וּא יוֹשֵׁ֖ב בַּחֲרֹ֥שֶׁת הַגּוֹיִֽם׃
3Israelittane ropa til Herren, for Sisera hadde ni hundre jernvogner og hadde undertrykt israelittane med hard hand i tjue år.
וַיִּצְעֲק֥וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל אֶל־יְהוָ֑ה כִּ֠י תְּשַׁ֨ע מֵא֤וֹת רֶֽכֶב־בַּרְזֶל֙ ל֔וֹ וְ֠הוּא לָחַ֞ץ אֶת־בְּנֵ֧י יִשְׂרָאֵ֛ל בְּחָזְקָ֖ה עֶשְׂרִ֥ים שָׁנָֽה׃ ס
Deboras profeti om Sisjas fall
Profetinnen Debora fortalte Barak at Herren ville overgi Sisja i hans hånd, men at æren for seieren ville tilfalle en kvinne.
6Ho sende bod etter Barak, son til Abinoam, frå Kedesj i Naftali og sa til han: «Har ikkje Herren, Israels Gud, gjeve deg denne påboden: Gå og dra opp til Tabor-fjellet og ta med deg ti tusen mann frå Naftali og Sebulon.
וַתִּשְׁלַ֗ח וַתִּקְרָא֙ לְבָרָ֣ק בֶּן־אֲבִינֹ֔עַם מִקֶּ֖דֶשׁ נַפְתָּלִ֑י וַתֹּ֨אמֶר אֵלָ֜יו הֲלֹ֥א צִוָּ֣ה ׀ יְהוָ֣ה אֱלֹהֵֽי־יִשְׂרָאֵ֗ל לֵ֤ךְ וּמָֽשַׁכְתָּ֙ בְּהַ֣ר תָּב֔וֹר וְלָקַחְתָּ֣ עִמְּךָ֗ עֲשֶׂ֤רֶת אֲלָפִים֙ אִ֔ישׁ מִבְּנֵ֥י נַפְתָּלִ֖י וּמִבְּנֵ֥י זְבֻלֽוּן׃
7Eg skal lokka Sisera, hærføraren til Jabin, til deg ved Kisjon-bekken med vognene og hæren hans, og eg skal gje han i di hand.»
וּמָשַׁכְתִּ֨י אֵלֶ֜יךָ אֶל־נַ֣חַל קִישׁ֗וֹן אֶת־סִֽיסְרָא֙ שַׂר־צְבָ֣א יָבִ֔ין וְאֶת־רִכְבּ֖וֹ וְאֶת־הֲמוֹנ֑וֹ וּנְתַתִּ֖יהוּ בְּיָדֶֽךָ׃
9Ho svara: «Ja, eg skal gå med deg. Men då får du ikkje æra for den vegen du går, for Herren skal selja Sisera til ei kvinne.» Så reiste Debora seg og gjekk med Barak til Kedesj.
וַתֹּ֜אמֶר הָלֹ֧ךְ אֵלֵ֣ךְ עִמָּ֗ךְ אֶ֚פֶס כִּי֩ לֹ֨א תִֽהְיֶ֜ה תִּֽפְאַרְתְּךָ֗ עַל־הַדֶּ֙רֶךְ֙ אֲשֶׁ֣ר אַתָּ֣ה הוֹלֵ֔ךְ כִּ֣י בְֽיַד־אִשָּׁ֔ה יִמְכֹּ֥ר יְהוָ֖ה אֶת־סִֽיסְרָ֑א וַתָּ֧קָם דְּבוֹרָ֛ה וַתֵּ֥לֶך עִם־בָּרָ֖ק קֶֽדְשָׁה׃
Nederlaget ved Kisjon-elven
Herren forvirret Sisja og hele hans hær foran Barak. Sisjas styrker ble fullstendig beseiret ved Kisjon-elven.
14Då sa Debora til Barak: «Opp! For dette er dagen då Herren gjev Sisera i di hand. Har ikkje Herren gått ut framfor deg?» Så gjekk Barak ned frå Tabor-fjellet med ti tusen mann etter seg.
וַתֹּאמֶר֩ דְּבֹרָ֨ה אֶל־בָּרָ֜ק ק֗וּם כִּ֣י זֶ֤ה הַיּוֹם֙ אֲשֶׁר֩ נָתַ֨ן יְהוָ֤ה אֶת־סִֽיסְרָא֙ בְּיָדֶ֔ךָ הֲלֹ֥א יְהוָ֖ה יָצָ֣א לְפָנֶ֑יךָ וַיֵּ֤רֶד בָּרָק֙ מֵהַ֣ר תָּב֔וֹר וַעֲשֶׂ֧רֶת אֲלָפִ֛ים אִ֖ישׁ אַחֲרָֽיו׃
15Herren skapte forvirring hos Sisera og alle vognene og heile hæren for sverdsegg framfor Barak. Sisera steig ned frå vogna si og flykta til fots.
וַיָּ֣הָם יְ֠הוָה אֶת־סִֽיסְרָ֨א וְאֶת־כָּל־הָרֶ֧כֶב וְאֶת־כָּל־הַֽמַּחֲנֶ֛ה לְפִי־חֶ֖רֶב לִפְנֵ֣י בָרָ֑ק וַיֵּ֧רֶד סִֽיסְרָ֛א מֵעַ֥ל הַמֶּרְכָּבָ֖ה וַיָּ֥נָס בְּרַגְלָֽיו׃
16Barak forfølgde vognene og hæren heilt til Harosjet-Haggojim. Heile hæren til Sisera fall for sverd, ikkje ein einaste vart att.
וּבָרָ֗ק רָדַ֞ף אַחֲרֵ֤י הָרֶ֙כֶב֙ וְאַחֲרֵ֣י הַֽמַּחֲנֶ֔ה עַ֖ד חֲרֹ֣שֶׁת הַגּוֹיִ֑ם וַיִּפֹּ֞ל כָּל־מַחֲנֵ֤ה סִֽיסְרָא֙ לְפִי־חֶ֔רֶב לֹ֥א נִשְׁאַ֖ר עַד־אֶחָֽד׃
Sisjas flukt til fots
Etter nederlaget forlot Sisja sin stridsvogn og flyktet til fots til Jaels telt, Hebers kenitten sin hustru.
15Herren skapte forvirring hos Sisera og alle vognene og heile hæren for sverdsegg framfor Barak. Sisera steig ned frå vogna si og flykta til fots.
וַיָּ֣הָם יְ֠הוָה אֶת־סִֽיסְרָ֨א וְאֶת־כָּל־הָרֶ֧כֶב וְאֶת־כָּל־הַֽמַּחֲנֶ֛ה לְפִי־חֶ֖רֶב לִפְנֵ֣י בָרָ֑ק וַיֵּ֧רֶד סִֽיסְרָ֛א מֵעַ֥ל הַמֶּרְכָּבָ֖ה וַיָּ֥נָס בְּרַגְלָֽיו׃
17Men Sisera hadde flykta til fots til teltet til Jael, kona til kenitten Heber, for det var fred mellom Jabin, kongen i Hasor, og huset til kenitten Heber.
וְסִֽיסְרָא֙ נָ֣ס בְּרַגְלָ֔יו אֶל־אֹ֣הֶל יָעֵ֔ל אֵ֖שֶּׁת חֶ֣בֶר הַקֵּינִ֑י כִּ֣י שָׁל֗וֹם בֵּ֚ין יָבִ֣ין מֶֽלֶךְ־חָצ֔וֹר וּבֵ֕ין בֵּ֖ית חֶ֥בֶר הַקֵּינִֽי׃
Drept av Jael
Jael tok imot Sisja i sitt telt, ga ham melk å drikke og dekket ham til. Da han sov, slo hun en teltplugg gjennom tinningen hans og drepte ham.
18Jael gjekk ut for å møta Sisera og sa til han: «Kom inn, herre, kom inn til meg! Ver ikkje redd.» Han gjekk inn i teltet til henne, og ho dekte han til med eit teppe.
וַתֵּצֵ֣א יָעֵל֮ לִקְרַ֣את סִֽיסְרָא֒ וַתֹּ֣אמֶר אֵלָ֗יו סוּרָ֧ה אֲדֹנִ֛י סוּרָ֥ה אֵלַ֖י אַל־תִּירָ֑א וַיָּ֤סַר אֵלֶ֙יהָ֙ הָאֹ֔הֱלָה וַתְּכַסֵּ֖הוּ בַּשְּׂמִיכָֽה׃
19Han sa til henne: «Gjev meg litt vatn å drikka, for eg er tyrst.» Ho opna ein skinnsekk med mjølk og gav han å drikka. Så dekte ho han til att.
וַיֹּ֧אמֶר אֵלֶ֛יהָ הַשְׁקִינִי־נָ֥א מְעַט־מַ֖יִם כִּ֣י צָמֵ֑אתִי וַתִּפְתַּ֞ח אֶת־נֹ֧אוד הֶחָלָ֛ב וַתַּשְׁקֵ֖הוּ וַתְּכַסֵּֽהוּ׃
20Han sa til henne: «Stå ved teltopninga. Om nokon kjem og spør om det er nokon her, skal du svara nei.»
וַיֹּ֣אמֶר אֵלֶ֔יהָ עֲמֹ֖ד פֶּ֣תַח הָאֹ֑הֶל וְהָיָה֩ אִם־אִ֨ישׁ יָב֜וֹא וּשְׁאֵלֵ֗ךְ וְאָמַ֛ר הֲיֵֽשׁ־פֹּ֥ה אִ֖ישׁ וְאָמַ֥רְתְּ אָֽיִן׃
21Men Jael, kona til Heber, tok ein teltplugg og ein hammar i handa. Ho gjekk stilt bort til han og slo pluggen gjennom tinningen hans og ned i jorda. Han hadde sovna djupt av utmatting, og han døydde.
וַתִּקַּ֣ח יָעֵ֣ל אֵֽשֶׁת־חֶ֠בֶר אֶת־יְתַ֨ד הָאֹ֜הֶל וַתָּ֧שֶׂם אֶת־הַמַּקֶּ֣בֶת בְּיָדָ֗הּ וַתָּב֤וֹא אֵלָיו֙ בַּלָּ֔אט וַתִּתְקַ֤ע אֶת־הַיָּתֵד֙ בְּרַקָּת֔וֹ וַתִּצְנַ֖ח בָּאָ֑רֶץ וְהֽוּא־נִרְדָּ֥ם וַיָּ֖עַף וַיָּמֹֽת׃
Beseiringen feiret i Deboras sang
Debora og Barak sang en lovsang til Herren der Sisjas nederlag og Jaels dåd ble feiret som Guds seier over Israels fiender.
24Velsigna framfor kvinner vere Jael, kona til kenitten Heber! Velsigna vere ho framfor kvinner i telt!
תְּבֹרַךְ֙ מִנָּשִׁ֔ים יָעֵ֕ל אֵ֖שֶׁת חֶ֣בֶר הַקֵּינִ֑י מִנָּשִׁ֥ים בָּאֹ֖הֶל תְּבֹרָֽךְ׃
25Vatn bad han om, mjølk gav ho han. I ei fin skål bar ho fram rømme.
מַ֥יִם שָׁאַ֖ל חָלָ֣ב נָתָ֑נָה בְּסֵ֥פֶל אַדִּירִ֖ים הִקְרִ֥יבָה חֶמְאָֽה׃
26Handa rette ho ut mot teltpluggen, høgrehanda mot arbeidshammaren. Ho slo Sisera, knuste hovudet hans, slo sund og gjennombora tinningen hans.
יָדָהּ֙ לַיָּתֵ֣ד תִּשְׁלַ֔חְנָה וִֽימִינָ֖הּ לְהַלְמ֣וּת עֲמֵלִ֑ים וְהָלְמָ֤ה סִֽיסְרָא֙ מָחֲקָ֣ה רֹאשׁ֔וֹ וּמָחֲצָ֥ה וְחָלְפָ֖ה רַקָּתֽוֹ׃
27Mellom føtene hennar seig han saman, fall og låg der. Mellom føtene hennar seig han saman og fall. Der han seig saman, der fall han, øydelagd.
בֵּ֣ין רַגְלֶ֔יהָ כָּרַ֥ע נָפַ֖ל שָׁכָ֑ב בֵּ֤ין רַגְלֶ֙יהָ֙ כָּרַ֣ע נָפָ֔ל בַּאֲשֶׁ֣ר כָּרַ֔ע שָׁ֖ם נָפַ֥ל שָׁדֽוּד׃
28Gjennom vindauget såg ho ut og klaga, mor til Sisera, gjennom gitteret: Kvifor dryger vogna hans med å koma? Kvifor seinkar stega til vognene hans?
בְּעַד֩ הַחַלּ֨וֹן נִשְׁקְפָ֧ה וַתְּיַבֵּ֛ב אֵ֥ם סִֽיסְרָ֖א בְּעַ֣ד הֽ͏ָאֶשְׁנָ֑ב מַדּ֗וּעַ בֹּשֵׁ֤שׁ רִכְבּוֹ֙ לָב֔וֹא מַדּ֣וּעַ אֶֽחֱר֔וּ פַּעֲמֵ֖י מַרְכְּבוֹתָֽיו׃
30Finn dei ikkje bytte og deler det ut? Ei jente eller to til kvar krigar, fargerike klede som bytte til Sisera, fargerike broderte klede, eit fargerikt brodert plagg eller to til halsen min som bytte?
הֲלֹ֨א יִמְצְא֜וּ יְחַלְּק֣וּ שָׁלָ֗ל רַ֤חַם רַחֲמָתַ֙יִם֙ לְרֹ֣אשׁ גֶּ֔בֶר שְׁלַ֤ל צְבָעִים֙ לְסִ֣יסְרָ֔א שְׁלַ֥ל צְבָעִ֖ים רִקְמָ֑ה צֶ֥בַע רִקְמָתַ֖יִם לְצַוְּארֵ֥י שָׁלָֽל׃
31Slik skal alle fiendane dine gå til grunne, Herre! Men dei som elskar han, skal vera som sola når ho stig opp i si kraft. Og landet hadde ro i førti år.
כֵּ֠ן יֹאבְד֤וּ כָל־אוֹיְבֶ֙יךָ֙ יְהוָ֔ה וְאֹ֣הֲבָ֔יו כְּצֵ֥את הַשֶּׁ֖מֶשׁ בִּגְבֻרָת֑וֹ וַתִּשְׁקֹ֥ט הָאָ֖רֶץ אַרְבָּעִ֥ים שָׁנָֽה׃ פ