Uria
Den trofaste hetitten
Òg kjend som: Uriah, Urija, Urias, Uria Hetitten
Uria hetitten var en av kong Davids tapre krigere og ektemannen til Batseba. Han er kjent for sin urokkelige lojalitet og integritet, selv da David forsøkte å dekke over sitt eget ekteskapsbrudd. David sørget til slutt for at Uria ble drept i kamp, en handling som ble sterkt fordømt av Gud gjennom profeten Natan.
Familie
Nøkkelhendingar
Uria i kamp mot ammonittene
Uria deltok som en lojal soldat i beleiringen av Rabba, ammonittenes hovedstad, mens kong David ble igjen i Jerusalem.
1Ved årsskiftet, på den tida då kongane dreg ut i krig, sende David ut Joab og tenarane sine saman med heile Israel. Dei herja mellom ammonittane og kringsette Rabba. Men David vart verande i Jerusalem.
וַיְהִי֩ לִתְשׁוּבַ֨ת הַשָּׁנָ֜ה לְעֵ֣ת ׀ צֵ֣את הַמַּלְאֿכִ֗ים וַיִּשְׁלַ֣ח דָּוִ֡ד אֶת־יוֹאָב֩ וְאֶת־עֲבָדָ֨יו עִמּ֜וֹ וְאֶת־כָּל־יִשְׂרָאֵ֗ל וַיַּשְׁחִ֙תוּ֙ אֶת־בְּנֵ֣י עַמּ֔וֹן וַיָּצֻ֖רוּ עַל־רַבָּ֑ה וְדָוִ֖ד יוֹשֵׁ֥ב בִּירוּשָׁלָֽ͏ִם׃ ס
David begår ekteskapsbrudd med Batseba
Mens Uria var i krig, tok David hans kone Batseba til seg og fikk henne med barn, noe som satte i gang en rekke tragiske hendelser.
2Ein kveld stod David opp frå leiet sitt og gjekk omkring på taket av kongspalasset. Frå taket fekk han auge på ei kvinne som bada, og kvinna var svært vakker.
וַיְהִ֣י ׀ לְעֵ֣ת הָעֶ֗רֶב וַיָּ֨קָם דָּוִ֜ד מֵעַ֤ל מִשְׁכָּבוֹ֙ וַיִּתְהַלֵּךְ֙ עַל־גַּ֣ג בֵּית־הַמֶּ֔לֶךְ וַיַּ֥רְא אִשָּׁ֛ה רֹחֶ֖צֶת מֵעַ֣ל הַגָּ֑ג וְהָ֣אִשָּׁ֔ה טוֹבַ֥ת מַרְאֶ֖ה מְאֹֽד׃
3David sende bod og spurde etter kvinna. Dei sa: «Er ikkje dette Batseba, dotter til Eliam, kona til hetitten Uria?»
וַיִּשְׁלַ֣ח דָּוִ֔ד וַיִּדְרֹ֖שׁ לָֽאִשָּׁ֑ה וַיֹּ֗אמֶר הֲלוֹא־זֹאת֙ בַּת־שֶׁ֣בַע בַּת־אֱלִיעָ֔ם אֵ֖שֶׁת אוּרִיָּ֥ה הַחִתִּֽי׃
4David sende bod og henta henne. Ho kom til han, og han låg med henne. Ho hadde nettopp reinsa seg etter ureinskapen sin. Så gjekk ho heim att til huset sitt.
וַיִּשְׁלַח֩ דָּוִ֨ד מַלְאָכִ֜ים וַיִּקָּחֶ֗הָ וַתָּב֤וֹא אֵלָיו֙ וַיִּשְׁכַּ֣ב עִמָּ֔[t]הּ וְהִ֥יא מִתְקַדֶּ֖שֶׁת מִטֻּמְאָתָ֑הּ וַתָּ֖שָׁב אֶל־בֵּיתָֽהּ׃
5Kvinna vart med barn. Ho sende bod til David og sa: «Eg er gravid.»
וַתַּ֖הַר הָֽאִשָּׁ֑ה וַתִּשְׁלַח֙ וַתַּגֵּ֣ד לְדָוִ֔ד וַתֹּ֖אמֶר הָרָ֥ה אָנֹֽכִי׃
Uria nekter å gå hjem
David kalte Uria tilbake fra fronten og oppfordret ham til å gå hjem til sin kone, men Uria nektet å nyte hjemmets bekvemmeligheter mens hans medsoldater lå i felten. Dette viste hans dype lojalitet og integritet.
6Då sende David bod til Joab: «Send hetitten Uria til meg.» Og Joab sende Uria til David.
וַיִּשְׁלַ֤ח דָּוִד֙ אֶל־יוֹאָ֔ב שְׁלַ֣ח אֵלַ֔י אֶת־אֽוּרִיָּ֖ה הַחִתִּ֑י וַיִּשְׁלַ֥ח יוֹאָ֛ב אֶת־אֽוּרִיָּ֖ה אֶל־דָּוִֽד׃
7Då Uria kom til han, spurde David korleis det stod til med Joab, med hæren og med krigen.
וַיָּבֹ֥א אוּרִיָּ֖ה אֵלָ֑יו וַיִּשְׁאַ֣ל דָּוִ֗ד לִשְׁל֤וֹם יוֹאָב֙ וְלִשְׁל֣וֹם הָעָ֔ם וְלִשְׁל֖וֹם הַמִּלְחָמָֽה׃
8Uria gjekk ut frå kongspalasset, og det følgde ei gåve frå kongen etter han.
וַיֹּ֤אמֶר דָּוִד֙ לְא֣וּרִיָּ֔[t]ה רֵ֥ד לְבֵיתְךָ֖ וּרְחַ֣ץ רַגְלֶ֑יךָ וַיֵּצֵ֤א אֽוּרִיָּה֙ מִבֵּ֣ית הַמֶּ֔לֶךְ וַתֵּצֵ֥א אַחֲרָ֖יו מַשְׂאַ֥ת הַמֶּֽלֶךְ׃
9Men Uria la seg ved inngangen til kongspalasset saman med alle tenarane til herren sin, og gjekk ikkje heim til huset sitt.
וַיִּשְׁכַּ֣ב אוּרִיָּ֗ה פֶּ֚תַח בֵּ֣ית הַמֶּ֔לֶךְ אֵ֖ת כָּל־עַבְדֵ֣י אֲדֹנָ֑יו וְלֹ֥א יָרַ֖ד אֶל־בֵּיתֽוֹ׃
10Dei fortalde David: «Uria gjekk ikkje heim til huset sitt.» Då sa David til Uria: «Du kjem jo frå ei reise. Kvifor gjekk du ikkje heim til huset ditt?»
וַיַּגִּ֤דוּ לְדָוִד֙ לֵאמֹ֔ר לֹֽא־יָרַ֥ד אוּרִיָּ֖ה אֶל־בֵּית֑וֹ וַיֹּ֨אמֶר דָּוִ֜ד אֶל־אוּרִיָּ֗ה הֲל֤וֹא מִדֶּ֙רֶךְ֙ אַתָּ֣ה בָ֔א מַדּ֖וּעַ לֹֽא־יָרַ֥דְתָּ אֶל־בֵּיתֶֽךָ׃
11Uria svara David: «Paktskista og Israel og Juda bur i telt, og herren min Joab og tenarane til herren min ligg i leir ute på marka. Skulle då eg gå heim til huset mitt for å eta og drikka og liggja med kona mi? Så sant du lever, ja så sant du lever, det gjer eg ikkje!»
וַיֹּ֨אמֶר אוּרִיָּ֜ה אֶל־דָּוִ֗ד הָ֠אָרוֹן וְיִשְׂרָאֵ֨ל וִֽיהוּדָ֜ה יֹשְׁבִ֣ים בַּסֻּכּ֗וֹת וַאדֹנִ֨י יוֹאָ֜ב וְעַבְדֵ֤י אֲדֹנִ֨י עַל־פְּנֵ֤י הַשָּׂדֶה֙ חֹנִ֔ים וַאֲנִ֞י אָב֧וֹא אֶל־בֵּיתִ֛י לֶאֱכֹ֥ל וְלִשְׁתּ֖וֹת וְלִשְׁכַּ֣ב עִם־אִשְׁתִּ֑י חַיֶּ֙ךָ֙ וְחֵ֣י נַפְשֶׁ֔ךָ אִֽם־אֶעֱשֶׂ֖ה אֶת־הַדָּבָ֥ר הַזֶּֽה׃
12David sa til Uria: «Bli her i dag òg, så sender eg deg av garde i morgon.» Så vart Uria verande i Jerusalem den dagen og dagen etter.
וַיֹּ֨אמֶר דָּוִ֜ד אֶל־אוּרִיָּ֗ה שֵׁ֥ב בָּזֶּ֛ה גַּם־הַיּ֖וֹם וּמָחָ֣ר אֲשַׁלְּחֶ֑ךָּ וַיֵּ֨שֶׁב אוּרִיָּ֧ה בִירוּשָׁלַ֛͏ִם בַּיּ֥וֹם הַה֖וּא וּמִֽמָּחֳרָֽת׃
13David kalla han til seg, og han åt og drakk saman med han, og David fekk han drukken. Men om kvelden gjekk han ut og la seg på leiet sitt saman med tenarane til herren sin. Han gjekk ikkje heim til huset sitt.
וַיִּקְרָא־ל֣וֹ דָוִ֗ד וַיֹּ֧אכַל לְפָנָ֛יו וַיֵּ֖שְׁתְּ וַֽיְשַׁכְּרֵ֑הוּ וַיֵּצֵ֣א בָעֶ֗רֶב לִשְׁכַּ֤ב בְּמִשְׁכָּבוֹ֙ עִם־עַבְדֵ֣י אֲדֹנָ֔יו וְאֶל־בֵּית֖וֹ לֹ֥א יָרָֽד׃
Davids dødsplan for Uria
Da David ikke klarte å skjule ekteskapsbruddet, sendte han Uria tilbake til fronten med et forseglet brev til hærføreren Joab, med ordre om å plassere Uria der kampen var hardest og så trekke seg tilbake fra ham.
14Om morgonen skreiv David eit brev til Joab og sende det med Uria.
וַיְהִ֣י בַבֹּ֔קֶר וַיִּכְתֹּ֥ב דָּוִ֛ד סֵ֖פֶר אֶל־יוֹאָ֑ב וַיִּשְׁלַ֖ח בְּיַ֥ד אוּרִיָּֽה׃
15I brevet skreiv han: «Still Uria fremst der kampen er hardast, og trekk dykk tilbake frå han, så han blir ramma og døyr.»
וַיִּכְתֹּ֥ב בַּסֵּ֖פֶר לֵאמֹ֑ר הָב֣וּ אֶת־אֽוּרִיָּ֗ה אֶל־מוּל֙ פְּנֵ֤י הַמִּלְחָמָה֙ הַֽחֲזָקָ֔ה וְשַׁבְתֶּ֥ם מֵאַחֲרָ֖יו וְנִכָּ֥ה וָמֵֽת׃ ס
16Medan Joab beleira byen, plasserte han Uria på den staden der han visste at det var tapre krigarar.
וַיְהִ֕י בִּשְׁמ֥וֹר יוֹאָ֖ב אֶל־הָעִ֑יר וַיִּתֵּן֙ אֶת־א֣וּרִיָּ֔ה אֶל־הַמָּקוֹם֙ אֲשֶׁ֣ר יָדַ֔ע כִּ֥י אַנְשֵׁי־חַ֖יִל שָֽׁם׃
17Mennene i byen kom ut og kjempa mot Joab. Nokre av folket, av Davids tenarar, fall. Også hetitten Uria døydde.
וַיֵּ֨צְא֜וּ אַנְשֵׁ֤י הָעִיר֙ וַיִּלָּחֲמ֣וּ אֶת־יוֹאָ֔ב וַיִּפֹּ֥ל מִן־הָעָ֖ם מֵעַבְדֵ֣י דָוִ֑ד וַיָּ֕מָת גַּ֖ם אוּרִיָּ֥ה הַחִתִּֽי׃
Urias død i kamp
Joab fulgte Davids instruksjoner, og Uria falt i kamp utenfor Rabbas murer. David tok deretter Batseba til kone.
17Mennene i byen kom ut og kjempa mot Joab. Nokre av folket, av Davids tenarar, fall. Også hetitten Uria døydde.
וַיֵּ֨צְא֜וּ אַנְשֵׁ֤י הָעִיר֙ וַיִּלָּחֲמ֣וּ אֶת־יוֹאָ֔ב וַיִּפֹּ֥ל מִן־הָעָ֖ם מֵעַבְדֵ֣י דָוִ֑ד וַיָּ֕מָת גַּ֖ם אוּרִיָּ֥ה הַחִתִּֽי׃
24Då skaut bogeskytrarane på tenarane dine frå muren, og nokre av kongens tenarar døydde. Også tenaren din, hetitten Uria, er død.»
*ויראו **וַיֹּר֨וּ *המוראים **הַמּוֹרִ֤ים אֶל־עֲבָדֶ֙ךָ֙ מֵעַ֣ל הַחוֹמָ֔ה וַיָּמ֖וּתוּ מֵעַבְדֵ֣י הַמֶּ֑לֶךְ וְגַ֗ם עַבְדְּךָ֛ אוּרִיָּ֥ה הַחִתִּ֖י מֵֽת׃ ס
25David sa til bodbringaren: «Slik skal du seia til Joab: 'Lat ikkje dette gjera deg motlaus, for sverdet fortærer snart den eine, snart den andre. Hald fram med åtaket på byen og riv han ned.' Oppmuntra han!»
וַיֹּ֨אמֶר דָּוִ֜ד אֶל־הַמַּלְאָ֗ךְ כֹּֽה־תֹאמַ֤ר אֶל־יוֹאָב֙ אַל־יֵרַ֤ע בְּעֵינֶ֙יךָ֙ אֶת־הַדָּבָ֣ר הַזֶּ֔ה כִּֽי־כָזֹ֥ה וְכָזֶ֖ה תֹּאכַ֣ל הֶחָ֑רֶב הַחֲזֵ֨ק מִלְחַמְתְּךָ֧ אֶל־הָעִ֛יר וְהָרְסָ֖הּ וְחַזְּקֵֽהוּ׃
26Då kona til Uria høyrde at mannen hennar, Uria, var død, sørgde ho over han.
וַתִּשְׁמַע֙ אֵ֣שֶׁת אֽוּרִיָּ֔ה כִּי־מֵ֖ת אוּרִיָּ֣ה אִישָׁ֑הּ וַתִּסְפֹּ֖ד עַל־בַּעְלָֽהּ׃
27Då sørgjetida var over, sende David bod og henta henne heim til seg. Ho vart kona hans og fødde han ein son. Men det David hadde gjort, var vondt i Herrens auge.
וַיַּעֲבֹ֣ר הָאֵ֗בֶל וַיִּשְׁלַ֨ח דָּוִ֜ד וַיַּאַסְפָ֤הּ אֶל־בֵּיתוֹ֙ וַתְּהִי־ל֣וֹ לְאִשָּׁ֔ה וַתֵּ֥לֶד ל֖וֹ בֵּ֑ן וַיֵּ֧רַע הַדָּבָ֛ר אֲשֶׁר־עָשָׂ֥ה דָוִ֖ד בְּעֵינֵ֥י יְהוָֽה׃ פ
Natans dom og Urias arv
Profeten Natan konfronterte David med hans synd mot Uria, og Gud dømte David strengt for mordet. Uria nevnes også i Jesu ættetavle i Matteus, der Batseba omtales som «Urias hustru».
9Kvifor har du forakta Herrens ord og gjort det som er vondt i mine auge? Uria, hetitten, slo du i hel med sverd, og kona hans tok du til kone for deg sjølv. Han drap du med sverdet til ammonittane.
מַדּ֜וּעַ בָּזִ֣יתָ ׀ אֶת־דְּבַ֣ר יְהוָ֗ה לַעֲשׂ֣וֹת הָרַע֮ *בעינו **בְּעֵינַי֒ אֵ֣ת אוּרִיָּ֤ה הַֽחִתִּי֙ הִכִּ֣יתָ בַחֶ֔רֶב וְאֶ֨ת־אִשְׁתּ֔וֹ לָקַ֥חְתָּ לְּךָ֖ לְאִשָּׁ֑ה וְאֹת֣וֹ הָרַ֔גְתָּ בְּחֶ֖רֶב בְּנֵ֥י עַמּֽוֹן׃
10Difor skal sverdet aldri vika frå huset ditt, fordi du har forakta meg og teke kona til Uria, hetitten, til kone for deg sjølv.
וְעַתָּ֗ה לֹא־תָס֥וּר חֶ֛רֶב מִבֵּיתְךָ֖ עַד־עוֹלָ֑ם עֵ֚קֶב כִּ֣י בְזִתָ֔נִי וַתִּקַּ֗ח אֶת־אֵ֙שֶׁת֙ אוּרִיָּ֣ה הַחִתִּ֔י לִהְי֥וֹת לְךָ֖ לְאִשָּֽׁה׃ ס
6Isai fekk David, kongen. David fekk Salomo med kona til Uria.
Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν Δαυὶδ τὸν βασιλέα. Δαυὶδ ⸀δὲ ἐγέννησεν τὸν Σολομῶνα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου,
Nemnd i Bibelen (35)
2. Samuel 11:32. Samuel 11:62. Samuel 11:72. Samuel 11:82. Samuel 11:92. Samuel 11:102. Samuel 11:112. Samuel 11:122. Samuel 11:132. Samuel 11:142. Samuel 11:152. Samuel 11:162. Samuel 11:172. Samuel 11:212. Samuel 11:242. Samuel 11:262. Samuel 12:92. Samuel 12:102. Samuel 12:152. Samuel 23:391. Kongebok 15:52. Kongebok 16:102. Kongebok 16:112. Kongebok 16:152. Kongebok 16:161. Krønikebok 11:41Esra 8:33Nehemja 3:4Nehemja 3:21Nehemja 8:4Jesaja 8:2Jeremia 26:20Jeremia 26:21Jeremia 26:23Matteus 1:6