Apostlenes gjerningerKapittel 14

I Ikonium gjekk dei saman inn i synagogen til jødane og tala slik at ei stor mengd av både jødar og grekarar kom til tru.
Ἐγένετο δὲ ἐν Ἰκονίῳ κατὰ τὸ αὐτὸ εἰσελθεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰουδαίων καὶ λαλῆσαι οὕτως ὥστε πιστεῦσαι Ἰουδαίων τε καὶ Ἑλλήνων πολὺ πλῆθος.
Men dei jødane som ikkje ville tru, eggja opp heidningane og forgifta sinna deira mot brørne.
οἱ δὲ ⸀ἀπειθήσαντες Ἰουδαῖοι ἐπήγειραν καὶ ἐκάκωσαν τὰς ψυχὰς τῶν ἐθνῶν κατὰ τῶν ἀδελφῶν.
Dei vart der likevel ei lang tid og tala frimodig om Herren, som vitna om sitt nådeord ved å la teikn og under skje gjennom hendene deira.
ἱκανὸν μὲν οὖν χρόνον διέτριψαν παρρησιαζόμενοι ἐπὶ τῷ κυρίῳ τῷ μαρτυροῦντι ⸀τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ, διδόντι σημεῖα καὶ τέρατα γίνεσθαι διὰ τῶν χειρῶν αὐτῶν.
Folket i byen vart delt i to. Nokre heldt med jødane, andre med apostlane.
ἐσχίσθη δὲ τὸ πλῆθος τῆς πόλεως, καὶ οἱ μὲν ἦσαν σὺν τοῖς Ἰουδαίοις οἱ δὲ σὺν τοῖς ἀποστόλοις.
Då heidningane og jødane saman med leiarane sine la planar om å mishandla og steina dei,
ὡς δὲ ἐγένετο ὁρμὴ τῶν ἐθνῶν τε καὶ Ἰουδαίων σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτῶν ὑβρίσαι καὶ λιθοβολῆσαι αὐτούς,
fekk dei vita om det og rømde til byane i Lykaonia, til Lystra og Derbe og områda rundt.
συνιδόντες κατέφυγον εἰς τὰς πόλεις τῆς Λυκαονίας Λύστραν καὶ Δέρβην καὶ τὴν περίχωρον,
Der heldt dei fram med å forkynna evangeliet.
κἀκεῖ ⸂εὐαγγελιζόμενοι ἦσαν⸃.
I Lystra sat det ein mann som ikkje kunne bruka føtene sine. Han hadde vore lam frå mors liv og hadde aldri gått.
Καί τις ἀνὴρ ⸂ἀδύνατος ἐν Λύστροις⸃ τοῖς ποσὶν ἐκάθητο, χωλὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς ⸀αὐτοῦ, ὃς οὐδέποτε ⸀περιεπάτησεν.
Han høyrde på når Paulus tala. Paulus såg fast på han og såg at han hadde tru til å bli helbreda.
οὗτος ⸀ἤκουσεν τοῦ Παύλου λαλοῦντος· ὃς ἀτενίσας αὐτῷ καὶ ἰδὼν ὅτι ⸂ἔχει πίστιν⸃ τοῦ σωθῆναι
Då sa han med høg røyst: «Reis deg opp og stå på føtene dine!» Mannen sprang opp og gjekk omkring.
εἶπεν ⸀μεγάλῃ φωνῇ· Ἀνάστηθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου ⸀ὀρθός· καὶ ⸀ἥλατο καὶ περιεπάτει.
Då folket såg kva Paulus hadde gjort, ropa dei høgt på lykaonisk: «Gudane har vorte like menneske og kome ned til oss!»
οἵ ⸀τε ὄχλοι ἰδόντες ὃ ⸀ἐποίησεν Παῦλος ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν Λυκαονιστὶ λέγοντες· Οἱ θεοὶ ὁμοιωθέντες ἀνθρώποις κατέβησαν πρὸς ἡμᾶς
Dei kalla Barnabas for Zevs og Paulus for Hermes, sidan det var han som førte ordet.
ἐκάλουν τε ⸀τὸν Βαρναβᾶν Δία, τὸν δὲ Παῦλον Ἑρμῆν, ἐπειδὴ αὐτὸς ἦν ὁ ἡγούμενος τοῦ λόγου.
Presten ved Zevs-tempelet utanfor byen førte oksar og kransar til portane og ville ofra saman med folkemengda.
ὅ ⸀τε ἱερεὺς τοῦ Διὸς τοῦ ὄντος πρὸ τῆς ⸀πόλεως ταύρους καὶ στέμματα ἐπὶ τοὺς πυλῶνας ἐνέγκας σὺν τοῖς ὄχλοις ἤθελεν θύειν.
Då apostlane Barnabas og Paulus høyrde dette, reiv dei sund kleda sine, sprang ut til folkemengda og ropa:
ἀκούσαντες δὲ οἱ ἀπόστολοι Βαρναβᾶς καὶ Παῦλος, διαρρήξαντες τὰ ἱμάτια ⸀αὐτῶν ⸀ἐξεπήδησαν εἰς τὸν ὄχλον κράζοντες
«Kvifor gjer de dette? Vi er menneske av same slag som dykk! Vi forkynner evangeliet for dykk, så de skal venda om frå desse tomme tinga til den levande Gud, han som skapte himmelen og jorda og havet og alt som er i dei.
καὶ λέγοντες· Ἄνδρες, τί ταῦτα ποιεῖτε; καὶ ἡμεῖς ὁμοιοπαθεῖς ἐσμεν ὑμῖν ἄνθρωποι, εὐαγγελιζόμενοι ὑμᾶς ἀπὸ τούτων τῶν ματαίων ἐπιστρέφειν ἐπὶ ⸀θεὸν ζῶντα ὃς ἐποίησεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς·
I tidlegare slekter lét han alle folkeslag gå sine eigne vegar.
ὃς ἐν ταῖς παρῳχημέναις γενεαῖς εἴασεν πάντα τὰ ἔθνη πορεύεσθαι ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν·
Men likevel har han ikkje late seg vera utan vitnemål, for han gjer godt mot dykk. Han gjev dykk regn frå himmelen og grøderike tider og fyller hjarta dykkar med føde og glede.»
⸀καίτοι οὐκ ἀμάρτυρον ⸀αὑτὸν ἀφῆκεν ⸀ἀγαθουργῶν, οὐρανόθεν ὑμῖν ὑετοὺς διδοὺς καὶ καιροὺς καρποφόρους, ἐμπιπλῶν τροφῆς καὶ εὐφροσύνης τὰς καρδίας ⸀ὑμῶν.
Med desse orda klarte dei så vidt å hindra folkemengda i å ofra til dei.
καὶ ταῦτα λέγοντες μόλις κατέπαυσαν τοὺς ὄχλους τοῦ μὴ θύειν αὐτοῖς.
Men det kom jødar frå Antiokia og Ikonium som overtala folkemengda. Dei steina Paulus og drog han utanfor byen, fordi dei meinte han var død.
Ἐπῆλθαν δὲ ἀπὸ Ἀντιοχείας καὶ Ἰκονίου Ἰουδαῖοι, καὶ πείσαντες τοὺς ὄχλους καὶ λιθάσαντες τὸν Παῦλον ἔσυρον ἔξω τῆς πόλεως, ⸀νομίζοντες αὐτὸν τεθνηκέναι.
Men då læresveinane samla seg rundt han, reiste han seg og gjekk inn i byen. Dagen etter drog han saman med Barnabas til Derbe.
κυκλωσάντων δὲ ⸂τῶν μαθητῶν αὐτὸν⸃ ἀναστὰς εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν. καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξῆλθεν σὺν τῷ Βαρναβᾷ εἰς Δέρβην.
Dei forkynte evangeliet i denne byen og vann mange læresveinar. Så vende dei tilbake til Lystra, Ikonium og Antiokia.
Εὐαγγελισάμενοί τε τὴν πόλιν ἐκείνην καὶ μαθητεύσαντες ἱκανοὺς ὑπέστρεψαν εἰς τὴν Λύστραν καὶ ⸀εἰς Ἰκόνιον καὶ ⸁εἰς Ἀντιόχειαν,
Dei styrkte læresveinane og oppmoda dei til å halda fast ved trua, og sa at vi må gå inn i Guds rike gjennom mange trengsler.
ἐπιστηρίζοντες τὰς ψυχὰς τῶν μαθητῶν, παρακαλοῦντες ἐμμένειν τῇ πίστει καὶ ὅτι διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.
Dei innsette eldste for dei i kvar forsamling, og med bøn og faste overgav dei dei til Herren, som dei hadde kome til tru på.
χειροτονήσαντες δὲ αὐτοῖς ⸂κατʼ ἐκκλησίαν πρεσβυτέρους⸃ προσευξάμενοι μετὰ νηστειῶν παρέθεντο αὐτοὺς τῷ κυρίῳ εἰς ὃν πεπιστεύκεισαν.
Så drog dei gjennom Pisidia og kom til Pamfylia.
καὶ διελθόντες τὴν Πισιδίαν ἦλθον εἰς ⸀τὴν Παμφυλίαν,
Dei forkynte Ordet i Perge og drog så ned til Attalia.
καὶ λαλήσαντες ἐν Πέργῃ τὸν λόγον κατέβησαν εἰς Ἀττάλειαν,
Derifrå segla dei til Antiokia, der dei ein gong var overgjevne til Guds nåde for det arbeidet dei no hadde fullført.
κἀκεῖθεν ἀπέπλευσαν εἰς Ἀντιόχειαν, ὅθεν ἦσαν παραδεδομένοι τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ εἰς τὸ ἔργον ὃ ἐπλήρωσαν.
Då dei kom fram, samla dei forsamlinga og fortalde om alt det Gud hadde gjort med dei, og at han hadde opna ei dør til trua for heidningane.
παραγενόμενοι δὲ καὶ συναγαγόντες τὴν ἐκκλησίαν ⸀ἀνήγγελλον ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς μετʼ αὐτῶν καὶ ὅτι ἤνοιξεν τοῖς ἔθνεσιν θύραν πίστεως.
Dei vart verande der ei lang tid saman med læresveinane.
διέτριβον ⸀δὲ χρόνον οὐκ ὀλίγον σὺν τοῖς μαθηταῖς.