Baasja

Israels onde konge

Òg kjend som: Baasa, Baasha

Det delte kongeriketKongeKrigerca. 930–886 f.Kr.

Baasja var den tredje kongen av Nordriket Israel. Han grep makten ved å drepe kong Nadab, sønn av Jeroboam, og utryddet hele Jeroboams hus. Han regjerte i 24 år fra Tirsa, men fortsatte i Jeroboams synder ved å lede Israel til avgudsdyrkelse, noe som førte til Guds dom over hans eget dynasti.

Familie

Nøkkelhendingar

Sammensverging mot Nadab

Baasja konspirerte mot kong Nadab, sønn av Jeroboam, og drepte ham ved Gibbeton mens Israel beleiret filisternes by. Deretter tok han kongemakten over Israel.

27Basja, son til Ahia, av Jissakars hus, samansvor seg mot han. Basja slo han ned ved Gibbeton, som høyrde til filistrane, medan Nadab og heile Israel beleira Gibbeton.
וַיִּקשֹׁ֨ר עָלָ֜יו בַּעְשָׁ֤א בֶן־אֲחִיָּה֙ לְבֵ֣ית יִשָּׂשכָ֔ר וַיַּכֵּ֣הוּ בַעְשָׁ֔א בְּגִבְּת֖וֹן אֲשֶׁ֣ר לַפְּלִשְׁתִּ֑ים וְנָדָב֙ וְכָל־יִשְׂרָאֵ֔ל צָרִ֖ים עַֽל־גִּבְּתֽוֹן׃ ‬
28Basja drap han i det tredje året Asa var konge i Juda, og vart konge i staden hans.
וַיְּמִתֵ֣הוּ בַעְשָׁ֔א בִּשְׁנַ֣ת שָׁלֹ֔שׁ לְאָסָ֖א מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֑ה וַיִּמְלֹ֖ךְ תַּחְתָּֽיו׃ ‬

Utryddelse av Jeroboams hus

Etter å ha grepet makten utryddet Baasja hele Jeroboams slekt, i oppfyllelse av profeten Ahias profeti om dom over Jeroboams hus.

29Då han vart konge, slo han i hel heile Jeroboams hus. Han lét ikkje att ei einaste levande sjel av Jeroboams ætt, men utrydda dei alle, etter det ordet Herren hadde tala gjennom tenaren sin Ahia frå Sjilo.
וַיְהִ֣י כְמָלְכ֗וֹ הִכָּה֙ אֶת־כָּל־בֵּ֣ית יָרָבְעָ֔ם לֹֽא־הִשְׁאִ֧יר כָּל־נְשָׁמָ֛ה לְיָרָבְעָ֖ם עַד־הִשְׁמִד֑וֹ כִּדְבַ֣ר יְהוָ֔ה אֲשֶׁ֣ר דִּבֶּ֔ר בְּיַד־עַבְדּ֖וֹ אֲחִיָּ֥ה הַשִּׁילֹנִֽי׃ ‬
30Dette skjedde på grunn av dei syndene Jeroboam hadde gjort og fått Israel til å gjera, og på grunn av den harmen han hadde vekt hos Herren, Israels Gud.
עַל־חַטֹּ֤אות יָרָבְעָם֙ אֲשֶׁ֣ר חָטָ֔א וַאֲשֶׁ֥ר הֶחֱטִ֖יא אֶת־יִשְׂרָאֵ֑ל בְּכַעְס֕וֹ אֲשֶׁ֣ר הִכְעִ֔יס אֶת־יְהוָ֖ה אֱלֹהֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ ‬

Regjering i 24 år fra Tirsa

Baasja regjerte over Israel i 24 år med Tirsa som hovedstad, men han gjorde det som var ondt i Herrens øyne og vandret på Jeroboams vei.

33I det tredje året Asa var konge i Juda, vart Basja, son til Ahia, konge over heile Israel i Tirsa. Han styrte i tjuefire år.
בִּשְׁנַ֣ת שָׁלֹ֔שׁ לְאָסָ֖א מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֑ה מָ֠לַךְ בַּעְשָׁ֨א בֶן־אֲחִיָּ֤ה עַל־כָּל־יִשְׂרָאֵל֙ בְּתִרְצָ֔ה עֶשְׂרִ֥ים וְאַרְבַּ֖ע שָׁנָֽה׃ ‬
34Han gjorde det som var vondt i Herrens auge og følgde same vegen som Jeroboam og synda hans, som han hadde fått Israel til å synda med.
וַיַּ֥עַשׂ הָרַ֖ע בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה וַיֵּ֙לֶךְ֙ בְּדֶ֣רֶךְ יָרָבְעָ֔ם וּבְ֨חַטָּאת֔וֹ אֲשֶׁ֥ר הֶחֱטִ֖יא אֶת־יִשְׂרָאֵֽל׃ ס ‬

Profeten Jehus dom over Baasja

Herren sendte profeten Jehu, sønn av Hanani, med et domsord mot Baasja fordi han fulgte Jeroboams synder og provoserte Gud til vrede. Gud profeterte at Baasjas hus skulle bli som Jeroboams hus.

1Herrens ord kom til Jehu, son til Hanani, mot Basja, og sa:
וַיְהִ֤י דְבַר־יְהוָה֙ אֶל־יֵה֣וּא בֶן־חֲנָ֔נִי עַל־בַּעְשָׁ֖א לֵאמֹֽר׃ ‬
2«Fordi eg lyfte deg opp frå støvet og sette deg til fyrste over folket mitt Israel, men du har gått på Jeroboams veg og fått folket mitt Israel til å synda, så dei har gjort meg harm med syndene sine,
יַ֗עַן אֲשֶׁ֤ר הֲרִימֹתִ֙יךָ֙ מִן־הֶ֣עָפָ֔ר וָאֶתֶּנְךָ֣ נָגִ֔יד עַ֖ל עַמִּ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וַתֵּ֣לֶךְ ׀ בְּדֶ֣רֶךְ יָרָבְעָ֗ם וַֽתַּחֲטִא֙ אֶת־עַמִּ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל לְהַכְעִיסֵ֖נִי בְּחַטֹּאתָֽם׃ ‬
3sjå, så vil eg rydda ut Basja og huset hans. Eg vil gjera huset ditt likt huset til Jeroboam, son til Nebat.
הִנְנִ֥י מַבְעִ֛יר אַחֲרֵ֥י בַעְשָׁ֖א וְאַחֲרֵ֣י בֵית֑וֹ וְנָֽתַתִּי֙ אֶת־בֵּ֣יתְךָ֔ כְּבֵ֖ית יָרָבְעָ֥ם בֶּן־נְבָֽט׃ ‬
4Den av Basjas ætt som døyr i byen, skal hundane eta, og den som døyr på marka, skal fuglane under himmelen eta.»
הַמֵּ֤ת לְבַעְשָׁא֙ בָּעִ֔יר יֹֽאכְל֖וּ הַכְּלָבִ֑ים וְהַמֵּ֥ת לוֹ֙ בַּשָּׂדֶ֔ה יֹאכְל֖וּ ע֥וֹף הַשָּׁמָֽיִם׃ ‬

Krig mot Juda og befestning av Rama

Baasja dro opp mot Juda og befestet Rama for å hindre folk fra å reise til og fra kong Asa i Juda. Dette førte til at Asa søkte hjelp fra arameerne i Damaskus.

16Det var krig mellom Asa og Basja, kongen i Israel, så lenge dei levde.
וּמִלְחָמָ֨ה הָיְתָ֜ה בֵּ֣ין אָסָ֗א וּבֵ֛ין בַּעְשָׁ֥א מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵ֖ל כָּל־יְמֵיהֶֽם׃ ‬
17Basja, kongen i Israel, drog opp mot Juda og bygde ut Rama for å hindra at nokon kunne dra ut eller inn til Asa, kongen i Juda.
וַיַּ֨עַל בַּעְשָׁ֤א מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵל֙ עַל־יְהוּדָ֔ה וַיִּ֖בֶן אֶת־הָרָמָ֑ה לְבִלְתִּ֗י תֵּ֚ת יֹצֵ֣א וָבָ֔א לְאָסָ֖א מֶ֥לֶךְ יְהוּדָֽה׃ ‬
1I det trettisekste året av Asa si regjeringstid, drog Basja, kongen av Israel, opp mot Juda. Han bygde ut Rama for å hindra at nokon kunne ferdast til eller frå Asa, kongen av Juda.
בִּשְׁנַ֨ת שְׁלֹשִׁ֤ים וָשֵׁשׁ֙ לְמַלְכ֣וּת אָסָ֔א עָלָ֞ה בַּעְשָׁ֤א מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵל֙ עַל־יְהוּדָ֔ה וַיִּ֖בֶן אֶת־הָרָמָ֑ה לְבִלְתִּ֗י תֵּ֚ת יוֹצֵ֣א וָבָ֔א לְאָסָ֖א מֶ֥לֶךְ יְהוּדָֽה׃ ‬
2Då tok Asa sølv og gull frå skattkammera i Herrens hus og i kongens hus, og sende det til Ben-Hadad, kongen av Aram, som budde i Damaskus, og sa:
וַיֹּצֵ֨א אָסָ֜א כֶּ֣סֶף וְזָהָ֗ב מֵאֹֽצְר֛וֹת בֵּ֥ית יְהוָ֖ה וּבֵ֣ית הַמֶּ֑לֶךְ וַיִּשְׁלַ֗ח אֶל־בֶּן־הֲדַד֙ מֶ֣לֶךְ אֲרָ֔ם הַיּוֹשֵׁ֥ב בְּדַרְמֶ֖שֶׂק לֵאמֹֽר׃ ‬
3«Det er ei pakt mellom meg og deg, og mellom far min og far din. Sjå, eg sender deg sølv og gull. Gå og bryt pakta di med Basja, kongen av Israel, så han må dra bort frå meg.»
בְּרִית֙ בֵּינִ֣י וּבֵינֶ֔ךָ וּבֵ֥ין אָבִ֖י וּבֵ֣ין אָבִ֑יךָ הִנֵּ֨ה שָׁלַ֤חְתִּֽי לְךָ֙ כֶּ֣סֶף וְזָהָ֔ב לֵ֞ךְ הָפֵ֣ר בְּרִֽיתְךָ֗ אֶת־בַּעְשָׁא֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל וְיַעֲלֶ֖ה מֵעָלָֽי׃ ‬

Baasjas død og Elas etterfølgelse

Baasja døde og ble begravet i Tirsa. Hans sønn Ela etterfulgte ham som konge over Israel, men også hans dynasti ble snart utslettet gjennom Simris sammensvergelse.

5Resten av Basjas gjerningar, det han gjorde og storverka hans, er det ikkje skrive i krønikeboka til kongane i Israel?
וְיֶ֨תֶר דִּבְרֵ֥י בַעְשָׁ֛א וַאֲשֶׁ֥ר עָשָׂ֖ה וּגְבֽוּרָת֑וֹ הֲלֹא־הֵ֣ם כְּתוּבִ֗ים עַל־סֵ֛פֶר דִּבְרֵ֥י הַיָּמִ֖ים לְמַלְכֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ ‬
6Basja la seg til kvile hos fedrane sine og vart gravlagd i Tirsa. Ela, son hans, vart konge etter han.
וַיִּשְׁכַּ֤ב בַּעְשָׁא֙ עִם־אֲבֹתָ֔יו וַיִּקָּבֵ֖ר בְּתִרְצָ֑ה וַיִּמְלֹ֛ךְ אֵלָ֥ה בְנ֖וֹ תַּחְתָּֽיו׃ ‬

Nemnd i Bibelen (1)