Baladan
Far til Babylons konge Merodak-Baladan
Baladan er kjent fra Bibelen som faren til Merodak-Baladan (også kalt Berodak-Baladan), kongen av Babylon. Han nevnes i forbindelse med Merodak-Baladans utsendinger til kong Hiskia av Juda. Selv om lite er kjent om Baladan personlig, er hans sønn en viktig historisk skikkelse i forholdet mellom Babylon og Juda.
Familie
Nøkkelhendingar
Nevnt som far til Merodak-Baladan i 2. Kongebok
Baladan identifiseres som faren til Berodak-Baladan, kongen av Babylon, som sendte brev og gaver til kong Hiskia da han var syk.
12På den tida sende Berodak-Baladan, son til Baladan, kongen i Babel, brev og ei gåve til Hiskia, for han hadde høyrt at Hiskia hadde vore sjuk.
בָּעֵ֣ת הַהִ֡יא שָׁלַ֡ח בְּרֹאדַ֣ךְ בַּ֠לְאֲדָן בֶּֽן־בַּלְאֲדָ֧ן מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֛ל סְפָרִ֥ים וּמִנְחָ֖ה אֶל־חִזְקִיָּ֑הוּ כִּ֣י שָׁמַ֔ע כִּ֥י חָלָ֖ה חִזְקִיָּֽהוּ׃
Nevnt som far til Merodak-Baladan i Jesaja
Profeten Jesaja nevner Baladan som far til Merodak-Baladan, kongen av Babel, i forbindelse med den babylonske delegasjonens besøk hos Hiskia.
1På den tida sende Merodak-Baladan, son til Baladan, kongen i Babylon, brev og ei gåve til Hiskia, for han hadde høyrt at han hadde vore sjuk og var frisk att.
בָּעֵ֣ת הַהִ֡וא שָׁלַ֡ח מְרֹדַ֣ךְ בַּ֠לְאֲדָן בֶּֽן־בַּלְאֲדָ֧ן מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֛ל סְפָרִ֥ים וּמִנְחָ֖ה אֶל־חִזְקִיָּ֑הוּ וַיִּשְׁמַ֕ע כִּ֥י חָלָ֖ה וֽ͏ַיֶּחֱזָֽק׃
Merodak-Baladans utsendinger til Hiskia
Baladans sønn Merodak-Baladan sendte utsendinger med brev og gaver til Hiskia etter hans sykdom. Dette besøket fikk store konsekvenser da Hiskia viste dem alle sine skatter.
12På den tida sende Berodak-Baladan, son til Baladan, kongen i Babel, brev og ei gåve til Hiskia, for han hadde høyrt at Hiskia hadde vore sjuk.
בָּעֵ֣ת הַהִ֡יא שָׁלַ֡ח בְּרֹאדַ֣ךְ בַּ֠לְאֲדָן בֶּֽן־בַּלְאֲדָ֧ן מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֛ל סְפָרִ֥ים וּמִנְחָ֖ה אֶל־חִזְקִיָּ֑הוּ כִּ֣י שָׁמַ֔ע כִּ֥י חָלָ֖ה חִזְקִיָּֽהוּ׃
13Hiskia tok imot dei og viste dei heile skattkammeret sitt: sølvet, gullet, krydderia, den fine oljen, våpenhuset og alt som fanst i skattkammera hans. Det var ikkje noko i huset hans eller i heile riket hans som Hiskia ikkje viste dei.
וַיִּשְׁמַ֣ע עֲלֵיהֶם֮ חִזְקִיָּהוּ֒ וַיַּרְאֵ֣ם אֶת־כָּל־בֵּ֣ית נְכֹתֹ֡ה אֶת־הַכֶּסֶף֩ וְאֶת־הַזָּהָ֨ב וְאֶת־הַבְּשָׂמִ֜ים וְאֵ֣ת ׀ שֶׁ֣מֶן הַטּ֗וֹב וְאֵת֙ בֵּ֣ית כֵּלָ֔יו וְאֵ֛ת כָּל־אֲשֶׁ֥ר נִמְצָ֖א בְּאֽוֹצְרֹתָ֑יו לֹֽא־הָיָ֣ה דָבָ֗ר אֲ֠שֶׁר לֹֽא־הֶרְאָ֧ם חִזְקִיָּ֛הוּ בְּבֵית֖וֹ וּבְכָל־מֶמְשַׁלְתּֽוֹ׃
1På den tida sende Merodak-Baladan, son til Baladan, kongen i Babylon, brev og ei gåve til Hiskia, for han hadde høyrt at han hadde vore sjuk og var frisk att.
בָּעֵ֣ת הַהִ֡וא שָׁלַ֡ח מְרֹדַ֣ךְ בַּ֠לְאֲדָן בֶּֽן־בַּלְאֲדָ֧ן מֶֽלֶךְ־בָּבֶ֛ל סְפָרִ֥ים וּמִנְחָ֖ה אֶל־חִזְקִיָּ֑הוּ וַיִּשְׁמַ֕ע כִּ֥י חָלָ֖ה וֽ͏ַיֶּחֱזָֽק׃
2Hiskia vart glad for dei og viste dei krydderhuset sitt, sølvet og gullet, krydderet og den fine oljen, heile våpenlageret og alt som fanst i skattane hans. Det var ikkje noko i huset hans eller i heile riket hans som Hiskia ikkje viste dei.
וַיִּשְׂמַ֣ח עֲלֵיהֶם֮ חִזְקִיָּהוּ֒ וַיַּרְאֵ֣ם אֶת־בֵּ֣ית *נכתה **נְכֹת֡וֹ אֶת־הַכֶּסֶף֩ וְאֶת־הַזָּהָ֨ב וְאֶת־הַבְּשָׂמִ֜ים וְאֵ֣ת ׀ הַשֶּׁ֣מֶן הַטּ֗וֹב וְאֵת֙ כָּל־בֵּ֣ית כֵּלָ֔יו וְאֵ֛ת כָּל־אֲשֶׁ֥ר נִמְצָ֖א בְּאֹֽצְרֹתָ֑יו לֹֽא־הָיָ֣ה דָבָ֗ר אֲ֠שֶׁר לֹֽא־הֶרְאָ֧ם חִזְקִיָּ֛הוּ בְּבֵית֖וֹ וּבְכָל־מֶמְשַׁלְתּֽוֹ׃
Jesajas profeti om Babylons eksil
Etter Merodak-Baladans utsendingenes besøk profeterte Jesaja at alt i Hiskias palass en dag ville bli ført til Babylon, en konsekvens som er knyttet til Baladans dynastis forbindelse med Juda.
3Då kom profeten Jesaja til kong Hiskia og sa til han: «Kva sa desse mennene, og kvar kom dei frå?» Hiskia svara: «Dei kom til meg frå eit land langt borte, frå Babylon.»
וַיָּבֹא֙ יְשַׁעְיָ֣הוּ הַנָּבִ֔יא אֶל־הַמֶּ֖לֶךְ חִזְקִיָּ֑הוּ וַיֹּ֨אמֶר אֵלָ֜יו מָ֥ה אָמְר֣וּ ׀ הָאֲנָשִׁ֣ים הָאֵ֗לֶּה וּמֵאַ֙יִן֙ יָבֹ֣אוּ אֵלֶ֔יךָ וַיֹּ֙אמֶר֙ חִזְקִיָּ֔הוּ מֵאֶ֧רֶץ רְחוֹקָ֛ה בָּ֥אוּ אֵלַ֖י מִבָּבֶֽל׃
4Han spurde: «Kva har dei sett i huset ditt?» Hiskia svara: «Alt som er i huset mitt, har dei sett. Det var ikkje noko i skattane mine som eg ikkje viste dei.»
וַיֹּ֕אמֶר מָ֥ה רָא֖וּ בְּבֵיתֶ֑ךָ וַיֹּ֣אמֶר חִזְקִיָּ֗הוּ אֵ֣ת כָּל־אֲשֶׁ֤ר בְּבֵיתִי֙ רָא֔וּ לֹֽא־הָיָ֥ה דָבָ֛ר אֲשֶׁ֥ר לֹֽא־הִרְאִיתִ֖ים בְּאוֹצְרֹתָֽי׃
5Då sa Jesaja til Hiskia: «Høyr ordet frå Herren, Allhærs Gud:
וַיֹּ֥אמֶר יְשַׁעְיָ֖הוּ אֶל־חִזְקִיָּ֑הוּ שְׁמַ֖ע דְּבַר־יְהוָ֥ה צְבָאֽוֹת׃
6Sjå, det kjem dagar då alt som er i huset ditt, og alt det fedrane dine har samla fram til denne dagen, skal førast til Babylon. Ingenting skal bli att, seier Herren.
הִנֵּה֮ יָמִ֣ים בָּאִים֒ וְנִשָּׂ֣א ׀ כָּל־אֲשֶׁ֣ר בְּבֵיתֶ֗ךָ וַאֲשֶׁ֨ר אָצְר֧וּ אֲבֹתֶ֛יךָ עַד־הַיּ֥וֹם הַזֶּ֖ה בָּבֶ֑ל לֹֽא־יִוָּתֵ֥ר דָּבָ֖ר אָמַ֥ר יְהוָֽה׃
7Og nokre av etterkomarane dine, dei som kjem frå deg, dei du skal få, skal takast bort. Dei skal bli hoffmenn i slottet til kongen i Babylon.»
וּמִבָּנֶ֜יךָ אֲשֶׁ֨ר יֵצְא֧וּ מִמְּךָ֛ אֲשֶׁ֥ר תּוֹלִ֖יד יִקָּ֑חוּ וְהָיוּ֙ סָרִיסִ֔ים בְּהֵיכַ֖ל מֶ֥לֶךְ בָּבֶֽל׃