Jedida
Mor til kong Josjia
Jedida var datter av Adaja fra Boskat og mor til den rettferdige kong Josjia av Juda. Hun var gift med kong Amon. Selv om hun bare nevnes kort i Bibelen, er hennes betydning knyttet til at hun fostret opp en av Judas mest gudfryktige konger, som gjennomførte store religiøse reformer.
Familie
Nøkkelhendingar
Nevnt som Josjias mor
Jedida introduseres i Bibelen som datter av Adaja fra Boskat og mor til kong Josjia, som ble konge da han var åtte år gammel.
1Josjia var åtte år gammal då han vart konge, og han styrte trettiéin år i Jerusalem. Mor hans heitte Jedida, dotter til Adaja frå Boskat.
בֶּן־שְׁמֹנֶ֤ה שָׁנָה֙ יֹאשִׁיָּ֣הוּ בְמָלְכ֔וֹ וּשְׁלֹשִׁ֤ים וְאַחַת֙ שָׁנָ֔ה מָלַ֖ךְ בִּירוּשָׁלָ֑͏ִם וְשֵׁ֣ם אִמּ֔וֹ יְדִידָ֥ה בַת־עֲדָ֖יָה מִבָּצְקַֽת׃
2Han gjorde det som var rett i HERRENs augo og følgde i alle ting David, far sin. Han bøygde ikkje av, korkje til høgre eller venstre.
וַיַּ֥עַשׂ הַיָּשָׁ֖ר בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה וַיֵּ֗לֶךְ בְּכָל־דֶּ֙רֶךְ֙ דָּוִ֣ד אָבִ֔יו וְלֹא־סָ֖ר יָמִ֥ין וּשְׂמֹֽאול׃ פ
Ekteskap med kong Amon
Jedida var gift med kong Amon av Juda, som regjerte i bare to år før han ble drept av sine tjenere.
19Amon var tjueto år gammal då han vart konge, og han regjerte i to år i Jerusalem. Mor hans heitte Mesullemet, dotter til Harus frå Jotba.
בֶּן־עֶשְׂרִ֨ים וּשְׁתַּ֤יִם שָׁנָה֙ אָמ֣וֹן בְּמָלְכ֔וֹ וּשְׁתַּ֣יִם שָׁנִ֔ים מָלַ֖ךְ בִּירוּשָׁלָ֑͏ִם וְשֵׁ֣ם אִמּ֔וֹ מְשֻׁלֶּ֥מֶת בַּת־חָר֖וּץ מִן־יָטְבָֽה׃
20Han gjorde det som var vondt i HERREN sine auge, slik som Manasse, far hans, hadde gjort.
וַיַּ֥עַשׂ הָרַ֖ע בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה כַּאֲשֶׁ֥ר עָשָׂ֖ה מְנַשֶּׁ֥ה אָבִֽיו׃
23Tenarane til Amon svor seg saman mot han og drap kongen i huset hans.
וַיִּקְשְׁר֥וּ עַבְדֵֽי־אָמ֖וֹן עָלָ֑יו וַיָּמִ֥יתוּ אֶת־הַמֶּ֖לֶךְ בְּבֵיתֽוֹ׃
24Men folket i landet slo i hel alle dei som hadde svore seg saman mot kong Amon. Så gjorde folket i landet Josjia, son hans, til konge etter han.
וַיַּךְ֙ עַם־הָאָ֔רֶץ אֵ֥ת כָּל־הַקֹּשְׁרִ֖ים עַל־הַמֶּ֣לֶךְ אָמ֑וֹן וַיַּמְלִ֧יכוּ עַם־הָאָ֛רֶץ אֶת־יֹאשִׁיָּ֥הוּ בְנ֖וֹ תַּחְתָּֽיו׃
Josjia blir konge som barn
Etter mordet på kong Amon ble Jedidas sønn Josjia innsatt som konge av folket i landet, bare åtte år gammel, noe som tyder på at Jedida hadde en viktig rolle i hans tidlige oppdragelse.
24Men folket i landet slo i hel alle dei som hadde svore seg saman mot kong Amon. Så gjorde folket i landet Josjia, son hans, til konge etter han.
וַיַּךְ֙ עַם־הָאָ֔רֶץ אֵ֥ת כָּל־הַקֹּשְׁרִ֖ים עַל־הַמֶּ֣לֶךְ אָמ֑וֹן וַיַּמְלִ֧יכוּ עַם־הָאָ֛רֶץ אֶת־יֹאשִׁיָּ֥הוּ בְנ֖וֹ תַּחְתָּֽיו׃
26Dei gravla han i grava hans i Ussa-hagen. Josjia, son hans, vart konge etter han.
וַיִּקְבְֹּ֥[c]ר אֹת֛וֹ בִּקְבֻרָת֖וֹ בְּגַן־עֻזָּ֑א וַיִּמְלֹ֛ךְ יֹאשִׁיָּ֥הוּ בְנ֖וֹ תַּחְתָּֽיו׃ פ
Josjias rettferdige styre
Jedidas sønn Josjia vandret på Herrens veier og vek ikke av til høyre eller venstre, noe som kan vitne om morens gudfryktige innflytelse.
2Han gjorde det som var rett i HERRENs augo og følgde i alle ting David, far sin. Han bøygde ikkje av, korkje til høgre eller venstre.
וַיַּ֥עַשׂ הַיָּשָׁ֖ר בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה וַיֵּ֗לֶךְ בְּכָל־דֶּ֙רֶךְ֙ דָּוִ֣ד אָבִ֔יו וְלֹא־סָ֖ר יָמִ֥ין וּשְׂמֹֽאול׃ פ
Josjias religiøse reformer
Josjia gjennomførte omfattende religiøse reformer i Juda, inkludert restaurering av tempelet og gjeninnføring av pakten med Herren, som frukter av en gudfryktig oppdragelse.
1Kongen sende bod og samla alle dei eldste i Juda og Jerusalem til seg.
וַיִּשְׁלַ֖ח הַמֶּ֑לֶךְ וַיַּאַסְפ֣וּ אֵלָ֔יו כָּל־זִקְנֵ֥י יְהוּדָ֖ה וִירוּשָׁלָֽ͏ִם׃
2Så gjekk kongen opp til Herrens hus, og alle mennene i Juda og alle som budde i Jerusalem, var med han, både prestane og profetane og heile folket, frå den minste til den største. Han las opp for dei alle orda i paktboka som var funnen i Herrens hus.
וַיַּ֣עַל הַמֶּ֣לֶךְ בֵּית־יְהוָ֡ה וְכָל־אִ֣ישׁ יְהוּדָה֩ וְכָל־יֹשְׁבֵ֨י יְרוּשָׁלִַ֜ם אִתּ֗וֹ וְהַכֹּֽהֲנִים֙ וְהַנְּבִיאִ֔ים וְכָל־הָעָ֖ם לְמִקָּטֹ֣ן וְעַד־גָּד֑וֹל וַיִּקְרָ֣א בְאָזְנֵיהֶ֗ם אֶת־כָּל־דִּבְרֵי֙ סֵ֣פֶר הַבְּרִ֔ית הַנִּמְצָ֖א בְּבֵ֥ית יְהוָֽה׃
3Kongen stilte seg ved søyla og slutta ei pakt for Herrens andlet: å følgja Herren og halda boda hans, vitnemåla hans og forskriftene hans av heile hjarta og heile sjela, og setja i verk orda i denne pakta som var skrivne i denne boka. Og heile folket gjekk inn i pakta.
וַיַּעֲמֹ֣ד הַ֠מֶּלֶךְ עַֽל־הָ֨עַמּ֜וּד וַיִּכְרֹ֥ת אֶֽת־הַבְּרִ֣ית ׀ לִפְנֵ֣י יְהוָ֗ה לָלֶ֜כֶת אַחַ֤ר יְהוָה֙ וְלִשְׁמֹ֨ר מִצְוֺתָ֜יו וְאֶת־עֵדְוֺתָ֤יו וְאֶת־חֻקֹּתָיו֙ בְּכָל־לֵ֣ב וּבְכָל־נֶ֔פֶשׁ לְהָקִ֗ים אֶת־דִּבְרֵי֙ הַבְּרִ֣ית הַזֹּ֔את הַכְּתֻבִ֖ים עַל־הַסֵּ֣פֶר הַזֶּ֑ה וַיַּעֲמֹ֥ד כָּל־הָעָ֖ם בַּבְּרִֽית׃
4Kongen baud øvstepresten Hilkia og prestane av andre rang og dørvaktarane å føra ut or Herrens tempel alle dei gjenstandane som var laga for Ba'al, for Asjera og for heile himmelens hær. Han brende dei utanfor Jerusalem på markene ved Kedron, og støvet deira førte han til Betel.
וַיְצַ֣ו הַמֶּ֡לֶךְ אֶת־חִלְקִיָּהוּ֩ הַכֹּהֵ֨ן הַגָּד֜וֹל וְאֶת־כֹּהֲנֵ֣י הַמִּשְׁנֶה֮ וְאֶת־שֹׁמְרֵ֣י הַסַּף֒ לְהוֹצִיא֙ מֵהֵיכַ֣ל יְהוָ֔ה אֵ֣ת כָּל־הַכֵּלִ֗ים הָֽעֲשׂוּיִם֙ לַבַּ֣עַל וְלָֽאֲשֵׁרָ֔ה וּלְכֹ֖ל צְבָ֣א הַשָּׁמָ֑יִם וַֽיִּשְׂרְפֵ֞ם מִח֤וּץ לִירוּשָׁלִַ֙ם֙ בְּשַׁדְמ֣וֹת קִדְר֔וֹן וְנָשָׂ֥א אֶת־עֲפָרָ֖ם בֵּֽית־אֵֽל׃
25Før han var det ingen konge som han, som vende om til Herren av heile sitt hjarte, av heile si sjel og av all si makt, heilt etter Moselova. Og etter han stod det heller ikkje fram nokon som han.
וְכָמֹהוּ֩ לֹֽא־הָיָ֨ה לְפָנָ֜יו מֶ֗לֶךְ אֲשֶׁר־שָׁ֤ב אֶל־יְהוָה֙ בְּכָל־לְבָב֤וֹ וּבְכָל־נַפְשׁוֹ֙ וּבְכָל־מְאֹד֔וֹ כְּכֹ֖ל תּוֹרַ֣ת מֹשֶׁ֑ה וְאַחֲרָ֖יו לֹֽא־קָ֥ם כָּמֹֽהוּ׃