Mefibosjét
Jonatans halte sønn
Òg kjend som: Mefibosjet, Merib-Baal, Mefi-Bosjet, Mephibosheth
Mefibosjét var sønn av Jonatan og barnebarn av kong Saul. Han ble lam i begge føttene etter et fall som barn da nyheten om Sauls og Jonatans død nådde frem. Kong David viste ham nåde for hans far Jonatans skyld og lot ham spise ved kongens bord resten av livet.
Familie
Nøkkelhendingar
Fallet som barn
Da Mefibosjét var fem år gammel, flyktet ammen hans med ham etter nyheten om Saul og Jonatans død. Hun falt med barnet, og han ble lam i begge føttene.
4Jonatan, son til Saul, hadde ein son som var lam i føtene. Han var fem år gamal då bodskapen om Saul og Jonatan kom frå Jisreel. Barnejenta hans tok han opp og flykta, men då ho skunda seg av stad, fall han og vart halt. Han heitte Mefiboset.
וְלִיהֽוֹנָתָן֙ בֶּן־שָׁא֔וּל בֵּ֖ן נְכֵ֣ה רַגְלָ֑יִם בֶּן־חָמֵ֣שׁ שָׁנִ֣ים הָיָ֡ה בְּבֹ֣א שְׁמֻעַת֩ שָׁא֨וּל וִיהֽוֹנָתָ֜ן מִֽיִּזְרְעֶ֗אל וַתִּשָּׂאֵ֤הוּ אֹֽמַנְתּוֹ֙ וַתָּנֹ֔ס וַיְהִ֞י בְּחָפְזָ֥הּ לָנ֛וּס וַיִּפֹּ֥ל וַיִּפָּסֵ֖חַ וּשְׁמ֥וֹ מְפִיבֹֽשֶׁת׃
David oppsøker Sauls etterkommere
David søkte etter noen av Sauls hus som han kunne vise godhet mot for Jonatans skyld. Tjeneren Siba fortalte ham om Mefibosjét, som bodde i Lo-Debar.
1David spurde: «Finst det enno nokon att av Sauls hus, som eg kan visa godleik mot for Jonatan si skuld?»
וַיֹּ֣אמֶר דָּוִ֔ד הֲכִ֣י יֶשׁ־ע֔וֹד אֲשֶׁ֥ר נוֹתַ֖ר לְבֵ֣ית שָׁא֑וּל וְאֶעֱשֶׂ֤ה עִמּוֹ֙ חֶ֔סֶד בַּעֲב֖וּר יְהוֹנָתָֽן׃
2No hadde Sauls hus ein tenar som heitte Siba. Dei kalla han til David, og kongen spurde han: «Er du Siba?» Han svara: «Ja, tenaren din.»
וּלְבֵ֨ית שָׁא֥וּל עֶ֙בֶד֙ וּשְׁמ֣וֹ צִיבָ֔א וַיִּקְרְאוּ־ל֖וֹ אֶל־דָּוִ֑ד וַיֹּ֨אמֶר הַמֶּ֧לֶךְ אֵלָ֛יו הַאַתָּ֥ה צִיבָ֖א וַיֹּ֥אמֶר עַבְדֶּֽךָ׃
3Kongen spurde: «Finst det ikkje enno nokon att av Sauls hus, som eg kan visa Guds godleik mot?» Siba svara kongen: «Det finst enno ein son av Jonatan, som er lam i føtene.»
וַיֹּ֣אמֶר הַמֶּ֗לֶךְ הַאֶ֨פֶס ע֥וֹד אִישׁ֙ לְבֵ֣ית שָׁא֔וּל וְאֶעֱשֶׂ֥ה עִמּ֖וֹ חֶ֣סֶד אֱלֹהִ֑ים וַיֹּ֤אמֶר צִיבָא֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ ע֛וֹד בֵּ֥ן לִיהוֹנָתָ֖ן נְכֵ֥ה רַגְלָֽיִם׃
4Kongen spurde han: «Kvar er han?» Siba svara kongen: «Han er i huset til Makir, son til Ammiel, i Lo-Debar.»
וַיֹּֽאמֶר־ל֥וֹ הַמֶּ֖לֶךְ אֵיפֹ֣ה ה֑וּא וַיֹּ֤אמֶר צִיבָא֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ הִנֵּה־ה֗וּא בֵּ֛ית מָכִ֥יר בֶּן־עַמִּיאֵ֖ל בְּל֥וֹ דְבָֽר׃
David viser nåde og gir ham plass ved kongens bord
David kalte Mefibosjét til seg, ga ham tilbake all Sauls jord, og lot ham spise ved kongens bord som en av kongens egne sønner. Siba og hans husstand ble satt til å dyrke jorden for ham.
5Då sende kong David bod og henta han frå huset til Makir, son til Ammiel, i Lo-Debar.
וַיִּשְׁלַ֖ח הַמֶּ֣לֶךְ דָּוִ֑ד וַיִּקָּחֵ֗הוּ מִבֵּ֛ית מָכִ֥יר בֶּן־עַמִּיאֵ֖ל מִלּ֥וֹ דְבָֽר׃
6Då Mefiboset, son til Jonatan, soneson til Saul, kom til David, kasta han seg ned med andletet mot jorda og bøygde seg. David sa: «Mefiboset!» Han svara: «Her er tenaren din.»
וַ֠יָּבֹא מְפִיבֹ֨שֶׁת בֶּן־יְהוֹנָתָ֤ן בֶּן־שָׁאוּל֙ אֶל־דָּוִ֔ד וַיִּפֹּ֥ל עַל־פָּנָ֖יו וַיִּשְׁתָּ֑חוּ וַיֹּ֤אמֶר דָּוִד֙ מְפִיבֹ֔שֶׁת וַיֹּ֖אמֶר הִנֵּ֥ה עַבְדֶּֽךָ׃
7David sa til han: «Ver ikkje redd! For eg vil visa deg godleik for Jonatan, far din, si skuld. Eg vil gje deg tilbake all jorda til Saul, farfar din, og du skal alltid eta ved bordet mitt.»
וַיֹּאמֶר֩ ל֨וֹ דָוִ֜ד אַל־תִּירָ֗א כִּ֣י עָשֹׂה֩ אֶעֱשֶׂ֨ה עִמְּךָ֥ חֶ֙סֶד֙ בַּֽעֲבוּר֙ יְהוֹנָתָ֣ן אָבִ֔יךָ וַהֲשִׁבֹתִ֣י לְךָ֔ אֶֽת־כָּל־שְׂדֵ֖ה שָׁא֣וּל אָבִ֑יךָ וְאַתָּ֗ה תֹּ֥אכַל לֶ֛חֶם עַל־שֻׁלְחָנִ֖י תָּמִֽיד׃
8Han bøygde seg og sa: «Kva er tenaren din, at du vender deg til ein død hund som meg?»
וַיִּשְׁתַּ֕חוּ וַיֹּ֖אמֶר מֶ֣ה עַבְדֶּ֑ךָ כִּ֣י פָנִ֔יתָ אֶל־הַכֶּ֥לֶב הַמֵּ֖ת אֲשֶׁ֥ר כָּמֽוֹנִי׃
9Så kalla kongen på Siba, tenaren til Saul, og sa til han: «Alt som høyrde til Saul og heile huset hans, har eg gjeve til sonen til herren din.»
וַיִּקְרָ֣א הַמֶּ֗לֶךְ אֶל־צִיבָ֛א נַ֥עַר שָׁא֖וּל וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֑יו כֹּל֩ אֲשֶׁ֨ר הָיָ֤ה לְשָׁאוּל֙ וּלְכָל־בֵּית֔וֹ נָתַ֖תִּי לְבֶן־אֲדֹנֶֽיךָ׃
10«Du skal dyrka jorda for han, du og sønene dine og tenarane dine, og du skal føra avlinga inn, så sonen til herren din kan ha mat å eta. Men Mefiboset, sonen til herren din, skal alltid eta ved bordet mitt.» Siba hadde femten søner og tjue tenarar.
וְעָבַ֣דְתָּ לּ֣וֹ אֶֽת־הָאֲדָמָ֡ה אַתָּה֩ וּבָנֶ֨יךָ וַעֲבָדֶ֜יךָ וְהֵבֵ֗אתָ וְהָיָ֨ה לְבֶן־אֲדֹנֶ֤יךָ לֶּ֙חֶם֙ וַאֲכָל֔וֹ וּמְפִיבֹ֙שֶׁת֙ בֶּן־אֲדֹנֶ֔יךָ יֹאכַ֥ל תָּמִ֛יד לֶ֖חֶם עַל־שֻׁלְחָנִ֑י וּלְצִיבָ֗א חֲמִשָּׁ֥ה עָשָׂ֛ר בָּנִ֖ים וְעֶשְׂרִ֥ים עֲבָדִֽים׃
11Siba sa til kongen: «Alt det herren min, kongen, byd tenaren sin, skal tenaren din gjera.» Og Mefiboset åt ved bordet mitt som ein av sønene til kongen.
וַיֹּ֤אמֶר צִיבָא֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ כְּכֹל֩ אֲשֶׁ֨ר יְצַוֶּ֜ה אֲדֹנִ֤י הַמֶּ֙לֶךְ֙ אֶת־עַבְדּ֔וֹ כֵּ֖ן יַעֲשֶׂ֣ה עַבְדֶּ֑ךָ וּמְפִיבֹ֗שֶׁת אֹכֵל֙ עַל־שֻׁלְחָנִ֔י כְּאַחַ֖ד מִבְּנֵ֥י הַמֶּֽלֶךְ׃
12Mefiboset hadde ein liten son som heitte Mika. Og alle som budde i huset til Siba, var tenarar for Mefiboset.
וְלִמְפִיבֹ֥שֶׁת בֵּן־קָטָ֖ן וּשְׁמ֣וֹ מִיכָ֑א וְכֹל֙ מוֹשַׁ֣ב בֵּית־צִיבָ֔א עֲבָדִ֖ים לִמְפִיבֹֽשֶׁת׃
13Mefiboset budde i Jerusalem, for han åt alltid ved bordet til kongen. Han var lam i begge føtene.
וּמְפִיבֹ֗שֶׁת יֹשֵׁב֙ בִּיר֣וּשָׁלִַ֔ם כִּ֣י עַל־שֻׁלְחַ֥ן הַמֶּ֛לֶךְ תָּמִ֖יד ה֣וּא אֹכֵ֑ל וְה֥וּא פִסֵּ֖חַ שְׁתֵּ֥י רַגְלָֽיו׃ פ
Sibas svik under Absaloms opprør
Under Absaloms opprør møtte Siba David med gaver og hevdet at Mefibosjét hadde blitt igjen i Jerusalem for å gjenvinne Sauls trone. David ga da Siba alt som tilhørte Mefibosjét.
1David hadde kome eit lite stykke forbi toppen då Siba, tenaren til Mefiboset, kom imot han med to esel som var sala. På dei var det to hundre brød, hundre rosinkaker, hundre sommarfrukter og ein skinnsekk med vin.
וְדָוִ֗ד עָבַ֤ר מְעַט֙ מֵֽהָרֹ֔אשׁ וְהִנֵּ֥ה צִיבָ֛א נַ֥עַר מְפִי־בֹ֖שֶׁת לִקְרָאת֑וֹ וְצֶ֨מֶד חֲמֹרִ֜ים חֲבֻשִׁ֗ים וַעֲלֵיהֶם֩ מָאתַ֨יִם לֶ֜חֶם וּמֵאָ֧ה צִמּוּקִ֛ים וּמֵ֥אָה קַ֖יִץ וְנֵ֥בֶל יָֽיִן׃
2Kongen sa til Siba: «Kva skal du med dette?»
וַיֹּ֧אמֶר הַמֶּ֛לֶךְ אֶל־צִיבָ֖א מָה־אֵ֣לֶּה לָּ֑ךְ וַיֹּ֣אמֶר צִ֠יבָא הַחֲמוֹרִ֨ים לְבֵית־הַמֶּ֜לֶךְ לִרְכֹּ֗ב *ולהלחם **וְהַלֶּ֤חֶם וְהַקַּ֙יִץ֙ לֶאֱכ֣וֹל הַנְּעָרִ֔ים וְהַיַּ֕יִן לִשְׁתּ֥וֹת הַיָּעֵ֖ף בַּמִּדְבָּֽר׃
3Då sa kongen: «Og kvar er son til herren din?» Siba svara kongen: «Han sit i Jerusalem, for han sa: I dag skal Israels hus gje meg att riket til far min.»
וַיֹּ֣אמֶר הַמֶּ֔לֶךְ וְאַיֵּ֖ה בֶּן־אֲדֹנֶ֑יךָ וַיֹּ֨אמֶר צִיבָ֜א אֶל־הַמֶּ֗לֶךְ הִנֵּה֙ יוֹשֵׁ֣ב בִּירוּשָׁלִַ֔ם כִּ֣י אָמַ֔ר הַיּ֗וֹם יָשִׁ֤יבוּ לִי֙ בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֔ל אֵ֖ת מַמְלְכ֥וּת אָבִֽי׃
4Då sa kongen til Siba: «Alt som høyrer Mefiboset til, skal no vera ditt.» Siba sa: «Eg bøyer meg! Måtte eg finna nåde for auga dine, herre min konge.»
וַיֹּ֤אמֶר הַמֶּ֙לֶךְ֙ לְצִבָ֔א הִנֵּ֣ה לְךָ֔ כֹּ֖ל אֲשֶׁ֣ר לִמְפִי־בֹ֑שֶׁת וַיֹּ֤אמֶר צִיבָא֙ הִֽשְׁתַּחֲוֵ֔יתִי אֶמְצָא־חֵ֥ן בְּעֵינֶ֖יךָ אֲדֹנִ֥י הַמֶּֽלֶךְ׃
Mefibosjéts forsvar etter Davids tilbakekomst
Da David vendte tilbake til Jerusalem, møtte Mefibosjét ham i sorg og forklarte at Siba hadde bedratt ham. Han hadde ikke stelt seg siden kongen dro. David delte eiendommen mellom Mefibosjét og Siba.
24Så sa kongen til Sjimi: «Du skal ikkje døy.» Og kongen svor på det.
וַיֹּ֧אמֶר הַמֶּ֛לֶךְ אֶל־שִׁמְעִ֖י לֹ֣א תָמ֑וּת וַיִּשָּׁ֥בַֽע ל֖וֹ הַמֶּֽלֶךְ׃ ס
25Mefiboset, son til Saul, kom også ned for å møta kongen. Han hadde korkje stelt føtene sine, trimma skjegget eller vaska kleda sine frå den dagen kongen drog bort, til den dagen han kom tilbake i fred.
וּמְפִבֹ֙שֶׁת֙ בֶּן־שָׁא֔וּל יָרַ֖ד לִקְרַ֣את הַמֶּ֑לֶךְ וְלֹא־עָשָׂ֨ה רַגְלָ֜יו וְלֹא־עָשָׂ֣ה שְׂפָמ֗וֹ וְאֶת־בְּגָדָיו֙ לֹ֣א כִבֵּ֔ס לְמִן־הַיּוֹם֙ לֶ֣כֶת הַמֶּ֔לֶךְ עַד־הַיּ֖וֹם אֲשֶׁר־בָּ֥א בְשָׁלֽוֹם׃
26Då han kom til Jerusalem for å møta kongen, sa kongen til han: «Kvifor gjekk du ikkje med meg, Mefiboset?»
וַיְהִ֛י כִּי־בָ֥א יְרוּשָׁלַ֖͏ִם לִקְרַ֣את הַמֶּ֑לֶךְ וַיֹּ֤אמֶר לוֹ֙ הַמֶּ֔לֶךְ לָ֛מָּה לֹא־הָלַ֥כְתָּ עִמִּ֖י מְפִיבֹֽשֶׁת׃
27Han svara: «Herre konge, tenaren min lurte meg. For tenaren din sa: 'Eg vil sala eselet mitt og ri på det og følgja kongen.' For tenaren din er halt.
וַיֹּאמַ֕ר אֲדֹנִ֥י הַמֶּ֖לֶךְ עַבְדִּ֣י רִמָּ֑נִי כִּֽי־אָמַ֨ר עַבְדְּךָ֜ אֶחְבְּשָׁה־לִּי֩ הַחֲמ֨וֹר וְאֶרְכַּ֤ב עָלֶ֙יהָ֙ וְאֵלֵ֣ךְ אֶת־הַמֶּ֔לֶךְ כִּ֥י פִסֵּ֖חַ עַבְדֶּֽךָ׃
28Han har baktala tenaren din for herren min kongen. Men herren min kongen er som Guds engel, så gjer det som er godt i dine auge.
וַיְרַגֵּ֣ל בְּעַבְדְּךָ֔ אֶל־אֲדֹנִ֖י הַמֶּ֑לֶךְ וַאדֹנִ֤י הַמֶּ֙לֶךְ֙ כְּמַלְאַ֣ךְ הָאֱלֹהִ֔ים וַעֲשֵׂ֥ה הַטּ֖וֹב בְּעֵינֶֽיךָ׃
29Heile fars hus fortente berre døden frå herren min kongen. Likevel sette du tenaren din mellom dei som et ved bordet ditt. Kva meir rett har eg då til å ropa til kongen?»
כִּי֩ לֹ֨א הָיָ֜ה כָּל־בֵּ֣ית אָבִ֗י כִּ֤י אִם־אַנְשֵׁי־מָ֙וֶת֙ לַאדֹנִ֣י הַמֶּ֔לֶךְ וַתָּ֙שֶׁת֙ אֶֽת־עַבְדְּךָ֔ בְּאֹכְלֵ֖י שֻׁלְחָנֶ֑ךָ וּמַה־יֶּשׁ־לִ֥י עוֹד֙ צְדָקָ֔ה וְלִזְעֹ֥ק ע֖וֹד אֶל־הַמֶּֽלֶךְ׃ פ
30Kongen sa til han: «Kvifor snakkar du meir om dette? Eg har bestemt at du og Siba skal dela jorda.»
וַיֹּ֤אמֶר לוֹ֙ הַמֶּ֔לֶךְ לָ֛מָּה תְּדַבֵּ֥ר ע֖וֹד דְּבָרֶ֑יךָ אָמַ֕רְתִּי אַתָּ֣ה וְצִיבָ֔א תַּחְלְק֖וּ אֶת־הַשָּׂדֶֽה׃
Spart fra gibeonittenes hevn
Da gibeonittene krevde utlevering av Sauls etterkommere, sparte David Mefibosjét på grunn av eden han hadde sverget til Jonatan.
7Men kongen sparte Mefiboset, son til Jonatan, son til Saul, på grunn av eiden dei hadde svore ved Herren, mellom David og Jonatan, son til Saul.
וַיַּחְמֹ֣ל הַמֶּ֔לֶךְ עַל־מְפִי־בֹ֖שֶׁת בֶּן־יְהוֹנָתָ֣ן בֶּן־שָׁא֑וּל עַל־שְׁבֻעַ֤ת יְהוָה֙ אֲשֶׁ֣ר בֵּֽינֹתָ֔ם בֵּ֣ין דָּוִ֔ד וּבֵ֖ין יְהוֹנָתָ֥ן בֶּן־שָׁאֽוּל׃