Noah

Den rettferdige i sin tid

SkapingaPatriarkca. 2900-1950 f.Kr.

Noah var en rettferdig mann som fant nåde hos Gud i en tid av ondskap. Han bygde arken etter Guds befaling og reddet sin familie og dyrene fra syndfloden. Gud opprettet en pakt med ham symbolisert ved regnbuen.

Familie

Nøkkelhendingar

Fant nåde hos Gud

Noah var rettferdig og ulastelig blant sine samtidige, og han vandret med Gud.

8Men Noah fann nåde for Herrens auge.
וְנֹ֕חַ מָ֥צָא חֵ֖ן בְּעֵינֵ֥י יְהוָֽה׃ פ ‬
9Dette er soga om Noah: Noah var ein rettferdig mann, ulastande mellom folket i si tid. Noah vandra med Gud.
אֵ֚לֶּה תּוֹלְדֹ֣ת נֹ֔חַ נֹ֗חַ אִ֥ישׁ צַדִּ֛יק תָּמִ֥ים הָיָ֖ה בְּדֹֽרֹתָ֑יו אֶת־הֽ͏ָאֱלֹהִ֖ים הִֽתְהַלֶּךְ־נֹֽחַ׃ ‬

Befalingen om å bygge arken

Gud ba Noah bygge en ark for å redde sin familie og dyrene fra flommen.

13Då sa Gud til Noah: «Enden for alt kjøt er komen for mitt andlet, for jorda er full av vald på grunn av dei. Sjå, eg vil øydeleggja dei saman med jorda.
וַיֹּ֨אמֶר אֱלֹהִ֜ים לְנֹ֗חַ קֵ֤ץ כָּל־בָּשָׂר֙ בָּ֣א לְפָנַ֔י כִּֽי־מָלְאָ֥ה הָאָ֛רֶץ חָמָ֖ס מִפְּנֵיהֶ֑ם וְהִנְנִ֥י מַשְׁחִיתָ֖ם אֶת־הָאָֽרֶץ׃ ‬
14Bygg deg ei ark av sypresstre. Du skal laga rom i arka og tjærebreia henne innvendig og utvendig.
עֲשֵׂ֤ה לְךָ֙ תֵּבַ֣ת עֲצֵי־גֹ֔פֶר קִנִּ֖ים תּֽ͏ַעֲשֶׂ֣ה אֶת־הַתֵּבָ֑ה וְכָֽפַרְתָּ֥ אֹתָ֛הּ מִבַּ֥יִת וּמִח֖וּץ בַּכֹּֽפֶר׃ ‬
17Og eg, sjå, eg sender storflaumen med vatn over jorda for å øydeleggja alt kjøt som har livsande under himmelen. Alt som er på jorda, skal døy.
וַאֲנִ֗י הִנְנִי֩ מֵבִ֨יא אֶת־הַמַּבּ֥וּל מַ֙יִם֙ עַל־הָאָ֔רֶץ לְשַׁחֵ֣ת כָּל־בָּשָׂ֗ר אֲשֶׁר־בּוֹ֙ ר֣וּחַ חַיִּ֔ים מִתַּ֖חַת הַשָּׁמָ֑יִם כֹּ֥ל אֲשֶׁר־בָּאָ֖רֶץ יִגְוָֽע׃ ‬
18Men med deg vil eg oppretta mi pakt. Du skal gå inn i arka, du og sønene dine, kona di og svigerdøtrene dine saman med deg.
וַהֲקִמֹתִ֥י אֶת־בְּרִיתִ֖י אִתָּ֑ךְ וּבָאתָ֙ אֶל־הַתֵּבָ֔ה אַתָּ֕ה וּבָנֶ֛יךָ וְאִשְׁתְּךָ֥ וּנְשֵֽׁי־בָנֶ֖יךָ אִתָּֽךְ׃ ‬
19Av alt levande, av alt kjøt, skal du føra to av kvart slag inn i arka for å halda dei i live saman med deg. Det skal vera hann og ho.
וּמִכָּל־הָ֠חַי מִֽכָּל־בָּשָׂ֞ר שְׁנַ֧יִם מִכֹּ֛ל תָּבִ֥יא אֶל־הַתֵּבָ֖ה לְהַחֲיֹ֣ת אִתָּ֑ךְ זָכָ֥ר וּנְקֵבָ֖ה יִֽהְיֽוּ׃ ‬
22Noah gjorde alt slik Gud hadde bode han. Slik gjorde han.
וַיַּ֖עַשׂ נֹ֑חַ כְּ֠כֹל אֲשֶׁ֨ר צִוָּ֥ה אֹת֛וֹ אֱלֹהִ֖ים כֵּ֥ן עָשָֽׂה׃ ס ‬

Syndfloden

Flommen kom over jorden og ødela alt liv utenfor arken.

11I det sekshundreårste leveåret til Noah, den syttande dagen i den andre månaden, den dagen braut alle kjeldene i det store djupet fram, og himmelslusene opna seg.
בִּשְׁנַ֨ת שֵׁשׁ־מֵא֤וֹת שָׁנָה֙ לְחַיֵּי־נֹ֔חַ בַּחֹ֙דֶשׁ֙ הַשֵּׁנִ֔י בְּשִׁבְעָֽה־עָשָׂ֥ר י֖וֹם לַחֹ֑דֶשׁ בַּיּ֣וֹם הַזֶּ֗ה נִבְקְעוּ֙ כָּֽל־מַעְיְנֹת֙ תְּה֣וֹם רַבָּ֔ה וַאֲרֻבֹּ֥ת הַשָּׁמַ֖יִם נִפְתָּֽחוּ׃ ‬
12Regnet auste ned over jorda i førti dagar og førti netter.
וֽ͏ַיְהִ֥י הַגֶּ֖שֶׁם עַל־הָאָ֑רֶץ אַרְבָּעִ֣ים י֔וֹם וְאַרְבָּעִ֖ים לָֽיְלָה׃ ‬
17Storflaumen varte i førti dagar over jorda. Vatnet auka og lyfte arka, så ho flaut høgt over jorda.
וֽ͏ַיְהִ֧י הַמַּבּ֛וּל אַרְבָּעִ֥ים י֖וֹם עַל־הָאָ֑רֶץ וַיִּרְבּ֣וּ הַמַּ֗יִם וַיִּשְׂאוּ֙ אֶת־הַתֵּבָ֔ה וַתָּ֖רָם מֵעַ֥ל הָאָֽרֶץ׃ ‬
23Slik vart alt som fanst på jordoverflata utrydda, frå menneske til fe, kryp og fuglar under himmelen. Dei vart utsletta frå jorda. Berre Noah og dei som var med han i arka, vart att.
וַיִּ֜מַח אֶֽת־כָּל־הַיְק֣וּם ׀ אֲשֶׁ֣ר ׀ עַל־פְּנֵ֣י הֽ͏ָאֲדָמָ֗ה מֵאָדָ֤ם עַד־בְּהֵמָה֙ עַד־רֶ֙מֶשׂ֙ וְעַד־ע֣וֹף הַשָּׁמַ֔יִם וַיִּמָּח֖וּ מִן־הָאָ֑רֶץ וַיִשָּׁ֧אֶר אַךְ־נֹ֛חַ וֽ͏ַאֲשֶׁ֥ר אִתּ֖וֹ בַּתֵּבָֽה׃ ‬

Ut av arken

Noah og hans familie gikk ut av arken etter at vannet hadde trukket seg tilbake.

13I det seks hundre og første året til Noah, den første dagen i den første månaden, hadde vatnet tørka bort frå jorda. Noah tok av dekselet på arka og såg ut, og sjå, jordoverflata var tørr.
וֽ͏ַ֠יְהִי בְּאַחַ֨ת וְשֵׁשׁ־מֵא֜וֹת שָׁנָ֗ה בּֽ͏ָרִאשׁוֹן֙ בְּאֶחָ֣ד לַחֹ֔דֶשׁ חָֽרְב֥וּ הַמַּ֖יִם מֵעַ֣ל הָאָ֑רֶץ וַיָּ֤סַר נֹ֙חַ֙ אֶת־מִכְסֵ֣ה הַתֵּבָ֔ה וַיַּ֕רְא וְהִנֵּ֥ה חֽ͏ָרְב֖וּ פְּנֵ֥י הֽ͏ָאֲדָמָֽה׃ ‬
15Då tala Gud til Noah og sa:
וַיְדַבֵּ֥ר אֱלֹהִ֖ים אֶל־נֹ֥חַ לֵאמֹֽר׃ ‬
16«Gå ut av arka, du og kona di, sønene dine og konene deira med deg.
צֵ֖א מִן־הַתֵּבָ֑ה אַתָּ֕ה וְאִשְׁתְּךָ֛ וּבָנֶ֥יךָ וּנְשֵֽׁי־בָנֶ֖יךָ אִתָּֽךְ׃ ‬
18Så gjekk Noah ut, og sønene hans og kona hans og svigerdøtrene hans med han.
וַיֵּ֖צֵא־נֹ֑חַ וּבָנָ֛יו וְאִשְׁתּ֥וֹ וּנְשֵֽׁי־בָנָ֖יו אִתּֽוֹ׃ ‬
20Noah bygde eit altar for Herren og tok av alle dei reine dyra og alle dei reine fuglane og ofra brennoffer på altaret.
וַיִּ֥בֶן נֹ֛חַ מִזְבֵּ֖חַ לֽ͏ַיהוָ֑ה וַיִּקַּ֞ח מִכֹּ֣ל ׀ הַבְּהֵמָ֣ה הַטְּהוֹרָ֗ה וּמִכֹּל֙ הָע֣וֹף הַטָּהֹ֔ר וַיַּ֥עַל עֹלֹ֖ת בַּמִּזְבֵּֽחַ׃ ‬

Regnbuepakten

Gud opprettet en pakt med Noah og lovet å aldri ødelegge jorden med flom igjen.

8Gud sa til Noah og sønene hans:
וַיֹּ֤אמֶר אֱלֹהִים֙ אֶל־נֹ֔חַ וְאֶל־בָּנָ֥יו אִתּ֖וֹ לֵאמֹֽר׃ ‬
9«Sjå, eg opprettar mi pakt med dykk og etterkomarane dykkar,
וַאֲנִ֕י הִנְנִ֥י מֵקִ֛ים אֶת־בְּרִיתִ֖י אִתְּכֶ֑ם וְאֶֽת־זַרְעֲכֶ֖ם אֽ͏ַחֲרֵיכֶֽם׃ ‬
11Eg opprettar mi pakt med dykk: Aldri meir skal alt kjøt bli utryda av vatnet frå ei storflaum, og aldri meir skal det koma ei storflaum som øydelegg jorda.»
וַהֲקִמֹתִ֤י אֶת־בְּרִיתִי֙ אִתְּכֶ֔ם וְלֹֽא־יִכָּרֵ֧ת כָּל־בָּשָׂ֛ר ע֖וֹד מִמֵּ֣י הַמַּבּ֑וּל וְלֹֽא־יִהְיֶ֥ה ע֛וֹד מַבּ֖וּל לְשַׁחֵ֥ת הָאָֽרֶץ׃ ‬
12Og Gud sa: «Dette er teiknet på pakta eg set mellom meg og dykk og kvar levande skapning som er hos dykk, for alle ætter i all æve:
וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים זֹ֤את אֽוֹת־הַבְּרִית֙ אֲשֶׁר־אֲנִ֣י נֹתֵ֗ן בֵּינִי֙ וּבֵ֣ינֵיכֶ֔ם וּבֵ֛ין כָּל־נֶ֥פֶשׁ חַיָּ֖ה אֲשֶׁ֣ר אִתְּכֶ֑ם לְדֹרֹ֖ת עוֹלָֽם׃ ‬
13Bogen min har eg sett i skya, og han skal vera teikn på pakta mellom meg og jorda.
אֶת־קַשְׁתִּ֕י נָתַ֖תִּי בֶּֽעָנָ֑ן וְהָֽיְתָה֙ לְא֣וֹת בְּרִ֔ית בֵּינִ֖י וּבֵ֥ין הָאָֽרֶץ׃ ‬
15då vil eg minnast pakta mi mellom meg og dykk og kvar levande skapning av alt kjøt. Aldri meir skal vatnet bli til ei storflaum som øydelegg alt kjøt.
וְזָכַרְתִּ֣י אֶת־בְּרִיתִ֗י אֲשֶׁ֤ר בֵּינִי֙ וּבֵ֣ינֵיכֶ֔ם וּבֵ֛ין כָּל־נֶ֥פֶשׁ חַיָּ֖ה בְּכָל־בָּשָׂ֑ר וְלֹֽא־יִֽהְיֶ֨ה ע֤וֹד הַמַּ֙יִם֙ לְמַבּ֔וּל לְשַׁחֵ֖ת כָּל־בָּשָֽׂר׃ ‬
16Når bogen er i skya, vil eg sjå han og minnast den evige pakta mellom Gud og kvar levande skapning av alt kjøt som er på jorda.»
וְהָיְתָ֥ה הַקֶּ֖שֶׁת בֶּֽעָנָ֑ן וּרְאִיתִ֗יהָ לִזְכֹּר֙ בְּרִ֣ית עוֹלָ֔ם בֵּ֣ין אֱלֹהִ֔ים וּבֵין֙ כָּל־נֶ֣פֶשׁ חַיָּ֔ה בְּכָל־בָּשָׂ֖ר אֲשֶׁ֥ר עַל־הָאָֽרֶץ׃ ‬
17Gud sa til Noah: «Dette er teiknet på pakta eg har oppretta mellom meg og alt kjøt som er på jorda.»
וַיֹּ֥אמֶר אֱלֹהִ֖ים אֶל־נֹ֑חַ זֹ֤את אֽוֹת־הַבְּרִית֙ אֲשֶׁ֣ר הֲקִמֹ֔תִי בֵּינִ֕י וּבֵ֥ין כָּל־בָּשָׂ֖ר אֲשֶׁ֥ר עַל־הָאָֽרֶץ׃ פ ‬

Nemnd i Bibelen (41)