Simon garver (Peters vert i Joppe)
Den gjestfrie håndverkeren
Simon garver var en troende i Joppe som tok imot apostelen Peter i sitt hjem. Hans yrke som garver var ansett som urent blant jødene, noe som gjør det bemerkelsesverdig at Peter bodde hos ham. Fra Simons hus ved havet mottok Peter synet som åpnet veien for hedningenes innlemmelse i menigheten.
Nøkkelhendingar
Peter tar inn hos Simon
Etter å ha reist Tabita opp fra de døde i Joppe, ble Peter værende i byen og tok inn hos Simon garver.
43Han vart verande ei god stund i Jaffa, hjå ein garvar som heitte Simon.
ἐγένετο ⸀δὲ ἡμέρας ἱκανὰς ⸀μεῖναι ἐν Ἰόππῃ παρά τινι Σίμωνι βυρσεῖ.
Peters syn på husets tak
Mens Peter var i bønn på taket av Simons hus ved havet, fikk han synet om den store duken med alle slags dyr, som lærte ham at ingen mennesker er urene.
6«Han bur hos ein garvar som heiter Simon, som har huset sitt ved sjøen.»
οὗτος ξενίζεται παρά τινι Σίμωνι βυρσεῖ, ᾧ ἐστιν οἰκία παρὰ θάλασσαν.
9Dagen etter, medan dei var på veg og nærma seg byen, gjekk Peter opp på taket for å be, omkring den sjette timen.
Τῇ δὲ ἐπαύριον ὁδοιπορούντων ἐκείνων καὶ τῇ πόλει ἐγγιζόντων ἀνέβη Πέτρος ἐπὶ τὸ δῶμα προσεύξασθαι περὶ ὥραν ἕκτην.
10Han vart svolten og ville ha mat. Medan dei laga til maten, kom han i ein åndeleg transe.
ἐγένετο δὲ πρόσπεινος καὶ ἤθελεν γεύσασθαι· παρασκευαζόντων δὲ ⸀αὐτῶν ⸀ἐγένετο ἐπʼ αὐτὸν ἔκστασις,
11Han såg himmelen opna og noko som kom ned, lik ein stor linduk som vart senka ned mot jorda etter dei fire hjørna.
καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγμένον καὶ ⸀καταβαῖνον σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ⸀ἀρχαῖς καθιέμενον ἐπὶ τῆς γῆς,
12I det var alle slags firbeinte dyr, krypdyr på jorda og fuglar under himmelen.
ἐν ᾧ ὑπῆρχεν πάντα τὰ τετράποδα ⸂καὶ ἑρπετὰ τῆς γῆς καὶ⸃ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ.
13Og ei røyst sa til han: «Stå opp, Peter, slakt og et!»
καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτόν· Ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε.
14Men Peter sa: «På ingen måte, Herre! For eg har aldri ete noko vanheilagt eller ureint.»
ὁ δὲ Πέτρος εἶπεν· Μηδαμῶς, κύριε, ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον πᾶν κοινὸν ⸀καὶ ἀκάθαρτον.
15Røysta kom til han andre gongen: «Det som Gud har reinsa, skal ikkje du kalla vanheilagt.»
καὶ φωνὴ πάλιν ἐκ δευτέρου πρὸς αὐτόν· Ἃ ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν σὺ μὴ κοίνου.
16Dette hende tre gonger, og straks vart duken teken opp att til himmelen.
τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς, καὶ ⸀εὐθὺς ἀνελήμφθη τὸ σκεῦος εἰς τὸν οὐρανόν.
Kornelius' utsendinger ankommer
Mens Peter grunnet på synet, ankom menn sendt fra Kornelius til Simons hus og ba Peter følge med dem til Cæsarea.
17Medan Peter grunda på kva synet han hadde sett kunne tyda, stod brått dei mennene som Kornelius hadde sendt ved porten. Dei hadde spurt seg fram til huset til Simon.
Ὡς δὲ ἐν ἑαυτῷ διηπόρει ὁ Πέτρος τί ἂν εἴη τὸ ὅραμα ὃ εἶδεν, ⸀ἰδοὺ οἱ ἄνδρες οἱ ἀπεσταλμένοι ⸀ὑπὸ τοῦ Κορνηλίου διερωτήσαντες τὴν οἰκίαν ⸀τοῦ Σίμωνος ἐπέστησαν ἐπὶ τὸν πυλῶνα,
18Dei ropa og spurde om Simon, som vert kalla Peter, budde der.
καὶ φωνήσαντες ⸀ἐπυνθάνοντο εἰ Σίμων ὁ ἐπικαλούμενος Πέτρος ἐνθάδε ξενίζεται.
19Medan Peter tenkte på synet, sa Anden til han: «Sjå, det er nokre menn her som leitar etter deg.»
τοῦ δὲ Πέτρου διενθυμουμένου περὶ τοῦ ὁράματος εἶπεν ⸂αὐτῷ τὸ πνεῦμα⸃· Ἰδοὺ ⸀ἄνδρες ⸀ζητοῦντές σε·
20«Stå opp, gå ned og følg med dei utan å nøla, for det er eg som har sendt dei.»
ἀλλὰ ἀναστὰς κατάβηθι καὶ πορεύου σὺν αὐτοῖς μηδὲν διακρινόμενος, ⸀ὅτι ἐγὼ ἀπέσταλκα αὐτούς.
21Peter gjekk ned til mennene og sa: «Eg er den de leitar etter. Kva er grunnen til at de er her?»
καταβὰς δὲ Πέτρος πρὸς τοὺς ἄνδρας εἶπεν· Ἰδοὺ ἐγώ εἰμι ὃν ζητεῖτε· τίς ἡ αἰτία διʼ ἣν πάρεστε;
22Dei svara: «Offiseren Kornelius, ein rettferdig og gudfryktig mann som har godt rykte blant heile det jødiske folket, fekk bod frå ein heilag engel om å henta deg til huset sitt for å høyra kva du har å seia.»
οἱ δὲ εἶπαν· Κορνήλιος ἑκατοντάρχης, ἀνὴρ δίκαιος καὶ φοβούμενος τὸν θεὸν μαρτυρούμενός τε ὑπὸ ὅλου τοῦ ἔθνους τῶν Ἰουδαίων, ἐχρηματίσθη ὑπὸ ἀγγέλου ἁγίου μεταπέμψασθαί σε εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ ἀκοῦσαι ῥήματα παρὰ σοῦ.
Peter gjengir sin adresse
Da Peter fortalte historien i Jerusalem, nevnte han at han bodde hos Simon garver, hvis hus lå ved havet.
5Eg var i byen Jaffa og bad, og i ei openberring såg eg eit syn: Noko som likna eit stort linklede, halde i dei fire hjørna, kom ned frå himmelen og nådde heilt bort til meg.
Ἐγὼ ἤμην ἐν πόλει Ἰόππῃ προσευχόμενος καὶ εἶδον ἐν ἐκστάσει ὅραμα, καταβαῖνον σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς καθιεμένην ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἦλθεν ἄχρι ἐμοῦ·
6Eg stirte inn i det og såg nøye etter, og eg såg firføtte dyr frå jorda, ville dyr, krypdyr og fuglar under himmelen.
εἰς ἣν ἀτενίσας κατενόουν καὶ εἶδον τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ·