Peter
Klippen og apostlenes leder
Òg kjend som: Simon, Simon Peter, Kefas, Simeon, Niger, Simeon som ble kalt Niger
Simon Peter var en fisker som ble kalt av Jesus til å bli menneske-fisker. Han var en av de tre nærmeste disiplene, fornektet Jesus tre ganger, men ble gjenopprettet og ble en leder i den tidlige kirke.
Familie
Nøkkelhendingar
Kallet ved Galilea-sjøen
Jesus kalte Peter til å bli menneske-fisker.
18Då han gjekk langs Galileasjøen, såg han to brør, Simon, som vert kalla Peter, og Andreas, bror hans. Dei kasta garn i sjøen, for dei var fiskarar.
Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν, ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς·
19Og han sa til dei: «Følg meg, så skal eg gjera dykk til menneskefiskarar.»
καὶ λέγει αὐτοῖς· Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων.
20Straks forlét dei garna og følgde han.
οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ.
Bekjennelsen ved Cæsarea Filippi
Peter bekjente at Jesus er Messias, den levende Guds Sønn.
15Han sa til dei: «Men de, kven seier de at eg er?»
λέγει αὐτοῖς· Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι;
16Simon Peter svara: «Du er Messias, Son til den levande Gud.»
ἀποκριθεὶς δὲ Σίμων Πέτρος εἶπεν· Σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος.
17Jesus svara han: «Sæl er du, Simon Barjona! For det er ikkje kjøt og blod som har openberra dette for deg, men Far min i himmelen.
⸂ἀποκριθεὶς δὲ⸃ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Μακάριος εἶ, Σίμων Βαριωνᾶ, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψέν σοι ἀλλʼ ὁ πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς·
18Og eg seier deg: Du er Peter, og på dette fjellet vil eg byggja mi kyrkje, og dødsrikets portar skal ikkje få makt over henne.
κἀγὼ δέ σοι λέγω ὅτι σὺ εἶ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς·
19Eg vil gje deg nyklane til himmelriket. Det du bind på jorda, skal vera bunde i himmelen, og det du løyser på jorda, skal vera løyst i himmelen.»
⸀δώσω σοι τὰς ⸀κλεῖδας τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ὃ ⸀ἐὰν δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται δεδεμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, καὶ ὃ ⸁ἐὰν λύσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς.
Forklarelsen på fjellet
Peter var vitne til Jesu forklarelse sammen med Jakob og Johannes.
1Seks dagar seinare tok Jesus med seg Peter, Jakob og Johannes, bror hans, og førte dei opp på eit høgt fjell der dei var åleine.
Καὶ μεθʼ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατʼ ἰδίαν.
2Der vart han forvandla framfor dei. Andletet hans lyste som sola, og kleda hans vart kvite som lyset.
καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ⸀ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς.
3Og sjå, Moses og Elia synte seg for dei og samtala med han.
καὶ ἰδοὺ ⸀ὤφθη αὐτοῖς Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας ⸂συλλαλοῦντες μετʼ αὐτοῦ⸃.
4Då tok Peter til orde og sa til Jesus: «Herre, det er godt for oss å vera her. Om du vil, skal eg setja opp tre hytter, ei til deg, ei til Moses og ei til Elia.»
ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν τῷ Ἰησοῦ· Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἰ θέλεις, ⸀ποιήσω ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωϋσεῖ μίαν καὶ ⸂Ἠλίᾳ μίαν⸃.
5Medan han enno tala, sjå, då overskygga ei lysande sky dei. Og sjå, ei røyst frå skya sa: «Dette er Son min, han som eg elskar, i han har eg mi glede. Høyr han!»
ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· ⸂ἀκούετε αὐτοῦ⸃.
Fornektelsen
Peter fornektet Jesus tre ganger før hanen gol.
69Peter sat ute i garden. Då kom ei tenestejente bort til han og sa: «Du var òg med Jesus frå Galilea.»
Ὁ δὲ Πέτρος ⸂ἐκάθητο ἔξω⸃ ἐν τῇ αὐλῇ· καὶ προσῆλθεν αὐτῷ μία παιδίσκη λέγουσα· Καὶ σὺ ἦσθα μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Γαλιλαίου·
70Men han nekta framfor alle og sa: «Eg skjønar ikkje kva du snakkar om.»
ὁ δὲ ἠρνήσατο ⸀ἔμπροσθεν πάντων λέγων· Οὐκ οἶδα τί λέγεις.
71Då han gjekk ut i porten, fekk ei anna jente auge på han og sa til dei som stod der: «Han var med Jesus frå Nasaret.»
ἐξελθόντα ⸀δὲ εἰς τὸν πυλῶνα εἶδεν αὐτὸν ἄλλη καὶ λέγει ⸀τοῖς ἐκεῖ· ⸀Οὗτος ἦν μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου·
72Og igjen nekta han og svor: «Eg kjenner ikkje den mannen.»
καὶ πάλιν ἠρνήσατο μετὰ ὅρκου ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον.
73Litt etter kom dei som stod der, bort til Peter og sa: «Jo visst er du ein av dei! Dialekten din avslører deg.»
μετὰ μικρὸν δὲ προσελθόντες οἱ ἑστῶτες εἶπον τῷ Πέτρῳ· Ἀληθῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ, καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου δῆλόν σε ποιεῖ·
74Då tok han til å banna og sverja: «Eg kjenner ikkje den mannen!» Og straks gol hanen.
τότε ἤρξατο καταθεματίζειν καὶ ὀμνύειν ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. καὶ ⸀εὐθέως ἀλέκτωρ ἐφώνησεν·
75Då minntest Peter det ordet Jesus hadde sagt: «Før hanen gjel, skal du fornekta meg tre gonger.» Og han gjekk ut og gret sårt.
καὶ ἐμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ ⸀ῥήματος Ἰησοῦ ⸀εἰρηκότος ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με, καὶ ἐξελθὼν ἔξω ἔκλαυσεν πικρῶς.
Gjenopprettelsen
Jesus gjenopprettet Peter ved å spørre ham tre ganger om han elsket ham.
15Då dei hadde ete, sa Jesus til Simon Peter: «Simon, son til Johannes, elskar du meg meir enn desse?» Han svara: «Ja, Herre, du veit at eg har deg kjær.» Jesus sa til han: «Fø lamma mine.»
Ὅτε οὖν ἠρίστησαν λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ ὁ Ἰησοῦς· Σίμων ⸀Ἰωάννου, ἀγαπᾷς με πλέον τούτων; λέγει αὐτῷ· Ναί, κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ· Βόσκε τὰ ἀρνία μου.
16Så sa han til han andre gongen: «Simon, son til Johannes, elskar du meg?» Han svara: «Ja, Herre, du veit at eg har deg kjær.» Jesus sa til han: «Gjet sauene mine.»
λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον· Σίμων ⸀Ἰωάννου, ἀγαπᾷς με; λέγει αὐτῷ· Ναί, κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ· Ποίμαινε τὰ πρόβατά μου.
17Så sa han tredje gongen: «Simon, son til Johannes, har du meg kjær?» Peter vart lei seg fordi Jesus spurde han tredje gongen: «Har du meg kjær?» Og han sa til han: «Herre, du veit alt, du veit at eg har deg kjær.» Jesus sa til han: «Fø sauene mine.»
λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον· Σίμων ⸀Ἰωάννου, φιλεῖς με; ἐλυπήθη ὁ Πέτρος ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρίτον· Φιλεῖς με; καὶ ⸀εἶπεν αὐτῷ· Κύριε, ⸂πάντα σὺ⸃ οἶδας, σὺ γινώσκεις ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ ⸀ὁ Ἰησοῦς· Βόσκε τὰ ⸀πρόβατά μου.
Pinsedag
Peter holdt den første kristne prekenen på pinsedag.
14Då steig Peter fram saman med dei elleve, lyfte røysta si og tala til dei: «Jødiske menn og alle de som bur i Jerusalem! Dette skal de vita, og lytt til orda mine:
Σταθεὶς δὲ ⸀ὁ Πέτρος σὺν τοῖς ἕνδεκα ἐπῆρεν τὴν φωνὴν αὐτοῦ καὶ ἀπεφθέγξατο αὐτοῖς· Ἄνδρες Ἰουδαῖοι καὶ οἱ κατοικοῦντες Ἰερουσαλὴμ ⸀πάντες, τοῦτο ὑμῖν γνωστὸν ἔστω καὶ ἐνωτίσασθε τὰ ῥήματά μου.
36Så skal heile Israels hus vita for visst at Gud har gjort han til både Herre og Kristus, denne Jesus som de krossfesta.»
ἀσφαλῶς οὖν γινωσκέτω πᾶς οἶκος Ἰσραὴλ ὅτι καὶ κύριον ⸂αὐτὸν καὶ χριστὸν⸃ ⸂ἐποίησεν ὁ θεός⸃, τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε.
37Då dei høyrde dette, stakk det dei i hjarta, og dei sa til Peter og dei andre apostlane: «Brør, kva skal vi gjera?»
Ἀκούσαντες δὲ κατενύγησαν ⸂τὴν καρδίαν⸃, εἶπόν τε πρὸς τὸν Πέτρον καὶ τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους· Τί ⸀ποιήσωμεν, ἄνδρες ἀδελφοί;
38Peter svara dei: «Vend om og lat dykk døypa, kvar ein av dykk, i Jesu Kristi namn til forlating for syndene, og de skal få Den Heilage Ande som gåve.
Πέτρος δὲ ⸂πρὸς αὐτούς· Μετανοήσατε⸃, καὶ βαπτισθήτω ἕκαστος ὑμῶν ⸀ἐπὶ τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν ⸀τῶν ἁμαρτιῶν ⸀ὑμῶν, καὶ λήμψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ ἁγίου πνεύματος·
41Dei som tok imot ordet hans, vart døypte, og den dagen vart det lagt til omkring tre tusen sjeler.
οἱ μὲν ⸀οὖν ἀποδεξάμενοι τὸν λόγον αὐτοῦ ἐβαπτίσθησαν, καὶ προσετέθησαν ⸀ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ψυχαὶ ὡσεὶ τρισχίλιαι.
Nemnd i Bibelen (190)
Matteus 4:18Matteus 8:14Matteus 10:2Matteus 14:28Matteus 14:29Matteus 15:15Matteus 16:16Matteus 16:17Matteus 16:18Matteus 16:22Matteus 16:23Matteus 17:1Matteus 17:4Matteus 17:24Matteus 17:25Matteus 18:21Matteus 19:27Matteus 26:6Matteus 26:33Matteus 26:35Matteus 26:37Matteus 26:40Matteus 26:58Matteus 26:69Matteus 26:73Matteus 26:75Matteus 27:32Markus 1:16Markus 1:29Markus 1:36Markus 3:16Markus 3:18Markus 5:37Markus 6:3Markus 8:32Markus 8:33Markus 9:2Markus 9:5Markus 10:28Markus 11:21Markus 13:3Markus 14:3Markus 14:29Markus 14:33Markus 14:37Markus 14:54Markus 14:66Markus 14:67Markus 14:70Markus 14:72Markus 15:21Markus 16:8Lukas 2:25Lukas 2:28Lukas 2:34Lukas 3:30Lukas 4:38Lukas 5:3Lukas 5:4Lukas 5:5Lukas 5:8Lukas 5:10Lukas 6:14Lukas 6:15Lukas 7:40Lukas 7:43Lukas 7:44Lukas 8:45Lukas 8:51Lukas 9:28Lukas 9:33Lukas 12:41Lukas 18:28Lukas 22:8Lukas 22:31Lukas 22:33Lukas 22:34Lukas 22:55Lukas 22:58Lukas 22:60Lukas 22:61Lukas 23:26Lukas 24:12Lukas 24:34Johannes 1:40Johannes 1:41Johannes 1:42Johannes 1:44Johannes 6:8Johannes 6:68Johannes 6:71Johannes 13:2Johannes 13:6Johannes 13:8Johannes 13:9Johannes 13:24Johannes 13:26Johannes 13:36Johannes 13:37Johannes 18:10Johannes 18:11Johannes 18:15Johannes 18:16Johannes 18:17Johannes 18:18Johannes 18:25Johannes 18:26Johannes 18:27Johannes 20:2Johannes 20:3Johannes 20:4Johannes 20:6Johannes 21:2Johannes 21:3Johannes 21:7Johannes 21:11Johannes 21:15Johannes 21:16Johannes 21:17Johannes 21:19Johannes 21:20Johannes 21:21Apostelgjerningane 1:13Apostelgjerningane 1:15Apostelgjerningane 2:14Apostelgjerningane 2:37Apostelgjerningane 2:38Apostelgjerningane 3:1Apostelgjerningane 3:3Apostelgjerningane 3:4Apostelgjerningane 3:6Apostelgjerningane 3:11Apostelgjerningane 4:8Apostelgjerningane 4:13Apostelgjerningane 4:19Apostelgjerningane 5:3Apostelgjerningane 5:15Apostelgjerningane 5:29Apostelgjerningane 8:9Apostelgjerningane 8:13Apostelgjerningane 8:14Apostelgjerningane 8:18Apostelgjerningane 8:20Apostelgjerningane 8:24Apostelgjerningane 9:32Apostelgjerningane 9:34Apostelgjerningane 9:38Apostelgjerningane 9:39Apostelgjerningane 9:40Apostelgjerningane 9:43Apostelgjerningane 10:5Apostelgjerningane 10:6Apostelgjerningane 10:9Apostelgjerningane 10:13Apostelgjerningane 10:14Apostelgjerningane 10:17Apostelgjerningane 10:18Apostelgjerningane 10:19Apostelgjerningane 10:21Apostelgjerningane 10:25Apostelgjerningane 10:26Apostelgjerningane 10:32Apostelgjerningane 10:34Apostelgjerningane 10:44Apostelgjerningane 10:45Apostelgjerningane 10:46Apostelgjerningane 11:2Apostelgjerningane 11:4Apostelgjerningane 11:7Apostelgjerningane 11:13Apostelgjerningane 12:3Apostelgjerningane 12:6Apostelgjerningane 12:9Apostelgjerningane 12:11Apostelgjerningane 12:14Apostelgjerningane 12:16Apostelgjerningane 12:18Apostelgjerningane 13:1Apostelgjerningane 15:71. Korintarane 1:121. Korintarane 3:221. Korintarane 15:5Galatarane 1:18Galatarane 2:8Galatarane 2:9Galatarane 2:11Galatarane 2:141. Peter 1:12. Peter 1:1Openberringa 7:7