Sjesjbassar

Judas fyrste og tempelgjenreiser

Òg kjend som: Sheshbazzar, Sesbassar

HeimkomstenLederca. 500-tallet f.Kr.

Sjesjbassar var en fyrste av Juda som ble utnevnt av den persiske kongen Kyros til å lede den første gruppen av jødiske landflyktige tilbake til Jerusalem etter eksilet i Babylon. Han fikk ansvaret for å bringe tilbake tempelkarene som Nebukadnesar hadde plyndret, og la grunnvollen for det nye tempelet i Jerusalem. Hans rolle markerte begynnelsen på gjenoppbyggingen av det jødiske samfunnet i hjemlandet.

Nøkkelhendingar

Kyros overgir tempelkarene til Sjesjbassar

Den persiske kongen Kyros ga ordre om at gull- og sølvkarene som Nebukadnesar hadde tatt fra tempelet i Jerusalem, skulle overleveres til Sjesjbassar, fyrsten av Juda, for å bli ført tilbake.

7Kong Kyros tok òg fram dei kara som høyrde til Herrens hus, dei som Nebukadnesar hadde ført bort frå Jerusalem og sett i tempelet til guden sin.
וְהַמֶּ֣לֶךְ כּ֔וֹרֶשׁ הוֹצִ֖יא אֶת־כְּלֵ֣י בֵית־יְהוָ֑ה אֲשֶׁ֨ר הוֹצִ֤יא נְבֽוּכַדְנֶצַּר֙ מִיר֣וּשָׁלִַ֔ם וַֽיִּתְּנֵ֖ם בְּבֵ֥ית אֱלֹהָֽיו׃ ‬
8Kong Kyros av Persia let skattmeisteren Mitredat ta dei fram, og han talde dei opp for Sjeshbassar, fyrsten i Juda.
וַיּֽוֹצִיאֵ֗ם כּ֚וֹרֶשׁ מֶ֣לֶךְ פָּרַ֔ס עַל־יַ֖ד מִתְרְדָ֣ת הַגִּזְבָּ֑ר וַֽיִּסְפְּרֵם֙ לְשֵׁשְׁבַּצַּ֔ר הַנָּשִׂ֖יא לִיהוּדָֽה׃ ‬
11I alt var det fem tusen fire hundre kar av gull og sølv. Alt dette tok Sjeshbassar med seg då dei bortførte drog opp frå Babel til Jerusalem.
כָּל־כֵּלִים֙ לַזָּהָ֣ב וְלַכֶּ֔סֶף חֲמֵ֥שֶׁת אֲלָפִ֖ים וְאַרְבַּ֣ע מֵא֑וֹת הַכֹּ֞ל הֶעֱלָ֣ה שֵׁשְׁבַּצַּ֗ר עִ֚ם הֵעָל֣וֹת הַגּוֹלָ֔ה מִבָּבֶ֖ל לִירוּשָׁלָֽ͏ִם׃ פ ‬
14Og gullkara og sølvkara frå Guds hus, som Nebukadnesar tok ut or tempelet i Jerusalem og førte til tempelet i Babel, dei tok kong Kyros ut or tempelet i Babel og gav dei til ein som heitte Sesbassar, som han hadde sett til statthaldar.
וְ֠אַף מָאנַיָּ֣א דִֽי־בֵית־אֱלָהָא֮ דִּ֣י דַהֲבָ֣ה וְכַסְפָּא֒ דִּ֣י נְבוּכַדְנֶצַּ֗ר הַנְפֵּק֙ מִן־הֵֽיכְלָא֙ דִּ֣י בִֽירוּשְׁלֶ֔ם וְהֵיבֵ֣ל הִמּ֔וֹ לְהֵיכְלָ֖א דִּ֣י בָבֶ֑ל הַנְפֵּ֨ק הִמּ֜וֹ כּ֣וֹרֶשׁ מַלְכָּ֗א מִן־הֵֽיכְלָא֙ דִּ֣י בָבֶ֔ל וִיהִ֙יבוּ֙ לְשֵׁשְׁבַּצַּ֣ר שְׁמֵ֔הּ דִּ֥י פֶחָ֖ה שָׂמֵֽהּ׃ ‬

Utnevnt som stattholder

Sjesjbassar ble utnevnt av Kyros som stattholder (tirsjata/pekha) over provinsen Juda, med mandat til å gjenoppbygge tempelet i Jerusalem.

14Og gullkara og sølvkara frå Guds hus, som Nebukadnesar tok ut or tempelet i Jerusalem og førte til tempelet i Babel, dei tok kong Kyros ut or tempelet i Babel og gav dei til ein som heitte Sesbassar, som han hadde sett til statthaldar.
וְ֠אַף מָאנַיָּ֣א דִֽי־בֵית־אֱלָהָא֮ דִּ֣י דַהֲבָ֣ה וְכַסְפָּא֒ דִּ֣י נְבוּכַדְנֶצַּ֗ר הַנְפֵּק֙ מִן־הֵֽיכְלָא֙ דִּ֣י בִֽירוּשְׁלֶ֔ם וְהֵיבֵ֣ל הִמּ֔וֹ לְהֵיכְלָ֖א דִּ֣י בָבֶ֑ל הַנְפֵּ֨ק הִמּ֜וֹ כּ֣וֹרֶשׁ מַלְכָּ֗א מִן־הֵֽיכְלָא֙ דִּ֣י בָבֶ֔ל וִיהִ֙יבוּ֙ לְשֵׁשְׁבַּצַּ֣ר שְׁמֵ֔הּ דִּ֥י פֶחָ֖ה שָׂמֵֽהּ׃ ‬
15Han sa til han: 'Ta desse kara, gå og set dei inn i tempelet i Jerusalem, og lat Guds hus bli bygt opp att på staden sin.'
וַאֲמַר־לֵ֓הּ ׀ *אלה **אֵ֚ל מָֽאנַיָּ֔א שֵׂ֚א אֵֽזֶל־אֲחֵ֣ת הִמּ֔וֹ בְּהֵיכְלָ֖א דִּ֣י בִירוּשְׁלֶ֑ם וּבֵ֥ית אֱלָהָ֖א יִתְבְּנֵ֥א עַל־אַתְרֵֽהּ׃ ס ‬

Tilbakeføring av tempelkarene til Jerusalem

Sjesjbassar ledet transporten av de hellige karene fra Babylon tilbake til Jerusalem, noe som symboliserte gjenopprettelsen av den jødiske gudstjenesten.

11I alt var det fem tusen fire hundre kar av gull og sølv. Alt dette tok Sjeshbassar med seg då dei bortførte drog opp frå Babel til Jerusalem.
כָּל־כֵּלִים֙ לַזָּהָ֣ב וְלַכֶּ֔סֶף חֲמֵ֥שֶׁת אֲלָפִ֖ים וְאַרְבַּ֣ע מֵא֑וֹת הַכֹּ֞ל הֶעֱלָ֣ה שֵׁשְׁבַּצַּ֗ר עִ֚ם הֵעָל֣וֹת הַגּוֹלָ֔ה מִבָּבֶ֖ל לִירוּשָׁלָֽ͏ִם׃ פ ‬
15Han sa til han: 'Ta desse kara, gå og set dei inn i tempelet i Jerusalem, og lat Guds hus bli bygt opp att på staden sin.'
וַאֲמַר־לֵ֓הּ ׀ *אלה **אֵ֚ל מָֽאנַיָּ֔א שֵׂ֚א אֵֽזֶל־אֲחֵ֣ת הִמּ֔וֹ בְּהֵיכְלָ֖א דִּ֣י בִירוּשְׁלֶ֑ם וּבֵ֥ית אֱלָהָ֖א יִתְבְּנֵ֥א עַל־אַתְרֵֽהּ׃ ס ‬

Grunnvollen for det nye tempelet legges

Sjesjbassar la grunnvollen for Guds hus i Jerusalem, og startet dermed det store gjenoppbyggingsprosjektet som senere ble fullført under Serubabel.

16Så kom denne Sesbassar og la grunnvollen for Guds hus i Jerusalem. Sidan den tid og fram til no har det vorte bygt, men det er enno ikkje fullført.'
אֱדַ֙יִן֙ שֵׁשְׁבַּצַּ֣ר דֵּ֔ךְ אֲתָ֗א יְהַ֧ב אֻשַּׁיָּ֛א דִּי־בֵ֥ית אֱלָהָ֖א דִּ֣י בִירוּשְׁלֶ֑ם וּמִן־אֱדַ֧יִן וְעַד־כְּעַ֛ן מִתְבְּנֵ֖א וְלָ֥א שְׁלִֽם׃ ‬

Rapport til kong Dareios om byggearbeidet

Da motstandere forsøkte å stanse tempelbyggingen, ble det i et brev til kong Dareios referert til Sjesjbassars opprinnelige arbeid med grunnvollen som bevis på at byggeprosjektet var lovlig autorisert av Kyros.

13Men i det fyrste året til kong Kyros av Babel, gav kong Kyros påbod om å byggja opp att dette Guds hus.
בְּרַם֙ בִּשְׁנַ֣ת חֲדָ֔ה לְכ֥וֹרֶשׁ מַלְכָּ֖א דִּ֣י בָבֶ֑ל כּ֤וֹרֶשׁ מַלְכָּא֙ שָׂ֣ם טְעֵ֔ם בֵּית־אֱלָהָ֥א דְנָ֖ה לִבְּנֵֽא׃ ‬
14Og gullkara og sølvkara frå Guds hus, som Nebukadnesar tok ut or tempelet i Jerusalem og førte til tempelet i Babel, dei tok kong Kyros ut or tempelet i Babel og gav dei til ein som heitte Sesbassar, som han hadde sett til statthaldar.
וְ֠אַף מָאנַיָּ֣א דִֽי־בֵית־אֱלָהָא֮ דִּ֣י דַהֲבָ֣ה וְכַסְפָּא֒ דִּ֣י נְבוּכַדְנֶצַּ֗ר הַנְפֵּק֙ מִן־הֵֽיכְלָא֙ דִּ֣י בִֽירוּשְׁלֶ֔ם וְהֵיבֵ֣ל הִמּ֔וֹ לְהֵיכְלָ֖א דִּ֣י בָבֶ֑ל הַנְפֵּ֨ק הִמּ֜וֹ כּ֣וֹרֶשׁ מַלְכָּ֗א מִן־הֵֽיכְלָא֙ דִּ֣י בָבֶ֔ל וִיהִ֙יבוּ֙ לְשֵׁשְׁבַּצַּ֣ר שְׁמֵ֔הּ דִּ֥י פֶחָ֖ה שָׂמֵֽהּ׃ ‬
15Han sa til han: 'Ta desse kara, gå og set dei inn i tempelet i Jerusalem, og lat Guds hus bli bygt opp att på staden sin.'
וַאֲמַר־לֵ֓הּ ׀ *אלה **אֵ֚ל מָֽאנַיָּ֔א שֵׂ֚א אֵֽזֶל־אֲחֵ֣ת הִמּ֔וֹ בְּהֵיכְלָ֖א דִּ֣י בִירוּשְׁלֶ֑ם וּבֵ֥ית אֱלָהָ֖א יִתְבְּנֵ֥א עַל־אַתְרֵֽהּ׃ ס ‬
16Så kom denne Sesbassar og la grunnvollen for Guds hus i Jerusalem. Sidan den tid og fram til no har det vorte bygt, men det er enno ikkje fullført.'
אֱדַ֙יִן֙ שֵׁשְׁבַּצַּ֣ר דֵּ֔ךְ אֲתָ֗א יְהַ֧ב אֻשַּׁיָּ֛א דִּי־בֵ֥ית אֱלָהָ֖א דִּ֣י בִירוּשְׁלֶ֑ם וּמִן־אֱדַ֧יִן וְעַד־כְּעַ֛ן מִתְבְּנֵ֖א וְלָ֥א שְׁלִֽם׃ ‬
17Om det no er til lags for kongen, lat det då verta granska i det kongelege skattkammeret der i Babel, om det er så at kong Kyros gav påbod om å byggja dette Guds hus i Jerusalem. Og lat kongen senda oss sin vilje i denne saka.»
וּכְעַ֞ן הֵ֧ן עַל־מַלְכָּ֣א טָ֗ב יִ֠תְבַּקַּר בְּבֵ֨ית גִּנְזַיָּ֜א דִּי־מַלְכָּ֣א תַמָּה֮ דִּ֣י בְּבָבֶל֒ הֵ֣ן אִיתַ֗י דִּֽי־מִן־כּ֤וֹרֶשׁ מַלְכָּא֙ שִׂ֣ים טְעֵ֔ם לְמִבְנֵ֛א בֵּית־אֱלָהָ֥א דֵ֖ךְ בִּירוּשְׁלֶ֑ם וּרְע֥וּת מַלְכָּ֛א עַל־דְּנָ֖ה יִשְׁלַ֥ח עֲלֶֽינָא׃ ס ‬

Nemnd i Bibelen (3)