Bønn
Bønn er samtale med Gud - hjertet av vårt forhold til ham. Jesus selv ba regelmessig og lærte disiplene å be. Vi kan komme til Gud med alt - takk, bønn, nød og lovprisning. Han hører og svarer.
Herrens bønn
Jesus lærte disiplene denne bønnen som et mønster for alt bønneliv.
9Difor skal de be slik: Far vår, du som er i himmelen! Lat namnet ditt helgast.
Οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑμεῖς· Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου,
10Lat riket ditt koma. Lat viljen din råda på jorda så som i himmelen.
ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου, γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ⸀ἐπὶ γῆς·
11Gjev oss i dag vårt daglege brød.
τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον·
12Og tilgjev oss vår skuld, slik vi òg tilgjev dei som står i skuld til oss.
καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ⸀ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν·
13Og før oss ikkje ut i freisting, men frels oss frå det vonde.
καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ ⸀πονηροῦ.
Be uten å gi opp
Jesus oppmuntrer oss til å være utholdende i bønn.
1Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet.
Ἔλεγεν ⸀δὲ παραβολὴν αὐτοῖς πρὸς τὸ δεῖν πάντοτε προσεύχεσθαι ⸀αὐτοὺς καὶ μὴ ἐγκακεῖν,
7Skulle ikkje då Gud skaffa rett til sine utvalde, dei som ropar til han dag og natt? Vil han drygja med å hjelpa dei?
ὁ δὲ θεὸς οὐ μὴ ποιήσῃ τὴν ἐκδίκησιν τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ τῶν βοώντων ⸀αὐτῷ ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ ⸀μακροθυμεῖ ἐπʼ αὐτοῖς;
8Eg seier dykk: Han skal skaffa dei rett, og det snart! Men når Menneskesonen kjem, vil han då finna trua på jorda?»
λέγω ὑμῖν ὅτι ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν αὐτῶν ἐν τάχει. πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;
9Og eg seier dykk: Be, så skal de få. Leit, så skal de finna. Bank på, så skal det bli opna for dykk.
Κἀγὼ ὑμῖν λέγω, αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε· κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν·
10For kvar den som bed, får. Og den som leitar, finn. Og for den som bankar på, skal det bli opna.
πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται.
17Be utan opphald.
ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε,
Be i Jesu navn
Vi har adgang til Faderen gjennom Jesus.
13Og det de bed om i mitt namn, det skal eg gjera, så Far skal bli herleggjort gjennom Sonen.
καὶ ὅ τι ἂν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου τοῦτο ποιήσω, ἵνα δοξασθῇ ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ·
14Dersom de bed meg om noko i mitt namn, skal eg gjera det.
ἐάν τι αἰτήσητέ ⸀με ἐν τῷ ὀνόματί μου ⸀ἐγὼ ποιήσω.
23Den dagen skal de ikkje spørja meg om noko. Sanneleg, sanneleg, eg seier dykk: Alt de bed Faderen om i mitt namn, skal han gje dykk.
καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐμὲ οὐκ ἐρωτήσετε οὐδέν· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ⸂ἄν τι⸃ αἰτήσητε τὸν πατέρα ⸂δώσει ὑμῖν ἐν τῷ ὀνόματί μου⸃.
24Til no har de ikkje bede om noko i mitt namn. Be, og de skal få, så gleda dykkar kan vera fullkomen.
ἕως ἄρτι οὐκ ᾐτήσατε οὐδὲν ἐν τῷ ὀνόματί μου· αἰτεῖτε καὶ λήμψεσθε, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν ᾖ πεπληρωμένη.
16Lat oss difor med frimod gå fram for nådens trone, så vi kan få miskunn og finna nåde til hjelp i rette tid.
προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεος καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν.
Åndens hjelp i bønnen
Den Hellige Ånd hjelper oss når vi ikke vet hva vi skal be om.
26På same måten kjem også Anden oss til hjelp i vår veikskap. For vi veit ikkje kva vi skal be om slik vi burde, men Anden sjølv går i forbøn for oss med sukk som ikkje kan uttalast.
Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ πνεῦμα συναντιλαμβάνεται ⸂τῇ ἀσθενείᾳ⸃ ἡμῶν· τὸ γὰρ τί ⸀προσευξώμεθα καθὸ δεῖ οὐκ οἴδαμεν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ⸀ὑπερεντυγχάνει στεναγμοῖς ἀλαλήτοις,
27Og han som granskar hjarto, veit kva Andens sinnelag er, for han går i forbøn for dei heilage etter Guds vilje.
ὁ δὲ ἐραυνῶν τὰς καρδίας οἶδεν τί τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος, ὅτι κατὰ θεὸν ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἁγίων.
18Gjer dette med all bøn og påkalling, og bed alltid i Anden. Vak over dette med all uthald og bøn for alle dei heilage.
διὰ πάσης προσευχῆς καὶ δεήσεως, προσευχόμενοι ἐν παντὶ καιρῷ ἐν πνεύματι, καὶ εἰς ⸀αὐτὸ ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρτερήσει καὶ δεήσει περὶ πάντων τῶν ἁγίων,
20Men de, kjære, bygg dykk sjølve opp på dykkar høgheilage tru og be i Den Heilage Ande.
ὑμεῖς δέ, ἀγαπητοί, ⸂ἐποικοδομοῦντες ἑαυτοὺς τῇ ἁγιωτάτῃ ὑμῶν πίστει⸃, ἐν πνεύματι ἁγίῳ προσευχόμενοι,
Bønnens kraft
Bønn virker - den rettferdiges bønn har stor kraft.
16Vedkjenn difor syndene for kvarandre og be for kvarandre, så de kan bli lækte. Bøna frå ein rettferdig verkar med stor kraft.
ἐξομολογεῖσθε ⸀οὖν ἀλλήλοις ⸂τὰς ἁμαρτίας⸃ καὶ ⸀εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως ἰαθῆτε. πολὺ ἰσχύει δέησις δικαίου ἐνεργουμένη.
17Elia var eit menneske med same natur som oss, og han bad inderleg om at det ikkje skulle regna, og det regna ikkje på jorda i tre år og seks månader.
Ἠλίας ἄνθρωπος ἦν ὁμοιοπαθὴς ἡμῖν, καὶ προσευχῇ προσηύξατο τοῦ μὴ βρέξαι, καὶ οὐκ ἔβρεξεν ἐπὶ τῆς γῆς ἐνιαυτοὺς τρεῖς καὶ μῆνας ἕξ·
18Og han bad igjen, og himmelen gav regn, og jorda bar grøda si.
καὶ πάλιν προσηύξατο, καὶ ὁ οὐρανὸς ⸂ὑετὸν ἔδωκεν⸃ καὶ ἡ γῆ ἐβλάστησεν τὸν καρπὸν αὐτῆς.
14Og dette er den frimodige tilliten vi har hjå han: at dersom vi bed om noko etter hans vilje, høyrer han oss.
καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ παρρησία ἣν ἔχομεν πρὸς αὐτόν, ὅτι ἐάν τι αἰτώμεθα κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ἀκούει ἡμῶν.
15Og når vi veit at han høyrer oss, kva vi enn bed om, så veit vi at vi har det vi har bede han om.
καὶ ἐὰν οἴδαμεν ὅτι ἀκούει ἡμῶν ὃ ⸀ἐὰν αἰτώμεθα, οἴδαμεν ὅτι ἔχομεν τὰ αἰτήματα ἃ ᾐτήκαμεν ⸀ἀπʼ αὐτοῦ.
6Ver ikkje urolege for noko, men lat i alle ting bønene og bønfallinga dykkar med takkseiing koma fram for Gud.
μηδὲν μεριμνᾶτε, ἀλλʼ ἐν παντὶ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ δεήσει μετʼ εὐχαριστίας τὰ αἰτήματα ὑμῶν γνωριζέσθω πρὸς τὸν θεόν·
7Og Guds fred, som går over all forstand, skal verna hjarta dykkar og tankane dykkar i Kristus Jesus.
καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσει τὰς καρδίας ὑμῶν καὶ τὰ νοήματα ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.