Augustus

Romerrikets første keiser

Òg kjend som: Octavian, Gaius Octavius, Caesar Augustus

Jesu tidLederKonge63 f.Kr. – 14 e.Kr.

Augustus (Gaius Octavius), også kjent som Cæsar Augustus, var den første keiseren av Romerriket. Han er kjent i Bibelen for å ha utstedt dekretet om folketelling som førte til at Josef og Maria reiste til Betlehem, der Jesus ble født. Hans styre markerte begynnelsen av Pax Romana, en fredsperiode som la til rette for spredningen av evangeliet.

Nøkkelhendingar

Dekretet om folketelling

Augustus utstedte et dekret om at hele den romerske verden skulle skrives inn i manntall. Dette dekretet førte direkte til at Josef og Maria reiste fra Nasaret til Betlehem, der Jesus ble født.

Luk 2:1 Vis i kontekst →

1I dei dagane gjekk det ut ei befaling frå keisar Augustus om at heile verda skulle skrivast i manntall.

Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην·

Luk 2:2 Vis i kontekst →

2Dette var den fyrste innskrivinga, og ho fann stad medan Kvirinius var landshovding i Syria.

(⸀αὕτη ἀπογραφὴ πρώτη ἐγένετο ἡγεμονεύοντος τῆς Συρίας Κυρηνίου·)

Luk 2:3 Vis i kontekst →

3Og alle drog av stad for å la seg skriva inn, kvar til sin eigen by.

καὶ ἐπορεύοντο πάντες ἀπογράφεσθαι, ἕκαστος εἰς τὴν ⸀ἑαυτοῦ πόλιν.

Luk 2:4 Vis i kontekst →

4Også Josef drog opp frå Galilea, frå byen Nasaret, til Judea, til Davidsbyen som heiter Betlehem, fordi han var av Davids hus og ætt.

Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐκ πόλεως Ναζαρὲθ εἰς τὴν Ἰουδαίαν εἰς πόλιν Δαυὶδ ἥτις καλεῖται Βηθλέεμ, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαυίδ,

Luk 2:5 Vis i kontekst →

5Han skulle skriva seg inn saman med Maria, som var lova bort til han, og som venta barn.

ἀπογράψασθαι σὺν Μαριὰμ τῇ ⸂ἐμνηστευμένῃ αὐτῷ⸃, οὔσῃ ἐγκύῳ.

Jesu fødsel under Augustus' styre

Under Augustus' keiserdømme ble Jesus Kristus født i Betlehem i Judea, en begivenhet som oppfylte Mikas profeti om Messias' fødested.

Luk 2:6 Vis i kontekst →

6Medan dei var der, kom tida då ho skulle føda.

ἐγένετο δὲ ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐκεῖ ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν,

Luk 2:7 Vis i kontekst →

7Og ho fødde son sin, den førstefødde, sveipte han og la han i ei krubbe, for det var ikkje rom for dei i herberget.

καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ⸀ἐν φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι.

Mika 5:1 Vis i kontekst →

1Men du, Betlehem Efrata, liten mellom tusentala i Juda, frå deg skal det koma ein til meg som skal vera herskar over Israel. Hans opphav er frå gammal tid, frå evige dagar.

וְאַתָּ֞ה בֵּֽית־לֶ֣חֶם אֶפְרָ֗תָה צָעִיר֙ לִֽהְיוֹת֙ בְּאַלְפֵ֣י יְהוּדָ֔ה מִמְּךָ֙ לִ֣י יֵצֵ֔א לִֽהְי֥וֹת מוֹשֵׁ֖ל בְּיִשְׂרָאֵ֑ל וּמוֹצָאֹתָ֥יו מִקֶּ֖דֶם מִימֵ֥י עוֹלָֽם׃ ‬

Mika 5:2 Vis i kontekst →

2Difor skal han gje dei over inntil den tid då ho som skal føda, har fødd. Då skal resten av brørne hans venda attende til Israels born.

לָכֵ֣ן יִתְּנֵ֔ם עַד־עֵ֥ת יוֹלֵדָ֖ה יָלָ֑דָה וְיֶ֣תֶר אֶחָ֔יו יְשׁוּב֖וּן עַל־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ ‬

Herodes den store som vasallkonge

Augustus innsatte og opprettholdt Herodes den store som klientkonge over Judea. Herodes' regjeringstid under Augustus' overherredømme danner den politiske rammen for Jesu fødsel.

Matt 2:1 Vis i kontekst →

1Då Jesus var fødd i Betlehem i Judea, i kong Herodes si tid, kom det vise menn frå Austen til Jerusalem.

Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις Ἡρῴδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα

Matt 2:2 Vis i kontekst →

2Dei spurde: «Kvar er han som er fødd til å vera jødanes konge? For vi såg stjerna hans gå opp og har kome for å tilbe han.»

λέγοντες· Ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ.

Matt 2:3 Vis i kontekst →

3Då kong Herodes høyrde dette, vart han uroa, og heile Jerusalem med han.

ἀκούσας δὲ ⸂ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης⸃ ἐταράχθη καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετʼ αὐτοῦ,

Luk 1:5 Vis i kontekst →

5I dei dagane då Herodes var konge i Judea, var det ein prest som heitte Sakarja. Han høyrde til Abia si presteteneste-avdeling. Kona hans var av Arons ætt og heitte Elisabet.

Ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ⸀Ἡρῴδου βασιλέως τῆς Ἰουδαίας ἱερεύς τις ὀνόματι Ζαχαρίας ἐξ ἐφημερίας Ἀβιά, ⸀καὶ γυνὴ ⸀αὐτῷ ἐκ τῶν θυγατέρων Ἀαρών, καὶ τὸ ὄνομα αὐτῆς Ἐλισάβετ.

Pax Romana og evangeliets spredning

Augustus' etablering av fred og stabilitet i Romerriket, med gode veier og felles språk, la det praktiske grunnlaget for den senere spredningen av kristendommen gjennom hele imperiet.

Gal 4:4 Vis i kontekst →

4Men då tida var fullkomen, sende Gud Son sin, fødd av ei kvinne, fødd under lova,

ὅτε δὲ ἦλθεν τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον,

Gal 4:5 Vis i kontekst →

5for at han skulle kjøpa fri dei som var under lova, så vi kunne få barnekåret.

ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν.

Den romerske skattlegging

Augustus' system for skattlegging og folketelling påvirket dagliglivet i hele imperiet, inkludert i Judea og Galilea, og er bakgrunnen for flere nytestamentlige beretninger.