Basja
Israels tredje konge
Basja var den tredje kongen av Nordriket Israel. Han kom til makten ved å drepe kong Nadab og utrydde hele Jeroboams slekt. Til tross for profetisk advarsel fortsatte han i Jeroboams synder og førte Israel bort fra Herren.
Familie
Nøkkelhendingar
Sammensverget mot Nadab
Basja konspirerte mot kong Nadab og drepte ham ved Gibbeton mens Israel beleiret den filistinske byen. Dette skjedde i det andre året av Judas kong Asas regjeringstid.
27Basja, son til Ahia, av Jissakars hus, samansvor seg mot han. Basja slo han ned ved Gibbeton, som høyrde til filistrane, medan Nadab og heile Israel beleira Gibbeton.
וַיִּקשֹׁ֨ר עָלָ֜יו בַּעְשָׁ֤א בֶן־אֲחִיָּה֙ לְבֵ֣ית יִשָּׂשכָ֔ר וַיַּכֵּ֣הוּ בַעְשָׁ֔א בְּגִבְּת֖וֹן אֲשֶׁ֣ר לַפְּלִשְׁתִּ֑ים וְנָדָב֙ וְכָל־יִשְׂרָאֵ֔ל צָרִ֖ים עַֽל־גִּבְּתֽוֹן׃
28Basja drap han i det tredje året Asa var konge i Juda, og vart konge i staden hans.
וַיְּמִתֵ֣הוּ בַעְשָׁ֔א בִּשְׁנַ֣ת שָׁלֹ֔שׁ לְאָסָ֖א מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֑ה וַיִּמְלֹ֖ךְ תַּחְתָּֽיו׃
Utryddelsen av Jeroboams slekt
Etter å ha tatt makten utryddet Basja hele Jeroboams slekt, slik at ingen overlevende var igjen. Dette oppfylte profeten Akijas ord mot Jeroboam.
29Då han vart konge, slo han i hel heile Jeroboams hus. Han lét ikkje att ei einaste levande sjel av Jeroboams ætt, men utrydda dei alle, etter det ordet Herren hadde tala gjennom tenaren sin Ahia frå Sjilo.
וַיְהִ֣י כְמָלְכ֗וֹ הִכָּה֙ אֶת־כָּל־בֵּ֣ית יָרָבְעָ֔ם לֹֽא־הִשְׁאִ֧יר כָּל־נְשָׁמָ֛ה לְיָרָבְעָ֖ם עַד־הִשְׁמִד֑וֹ כִּדְבַ֣ר יְהוָ֔ה אֲשֶׁ֣ר דִּבֶּ֔ר בְּיַד־עַבְדּ֖וֹ אֲחִיָּ֥ה הַשִּׁילֹנִֽי׃
30Dette skjedde på grunn av dei syndene Jeroboam hadde gjort og fått Israel til å gjera, og på grunn av den harmen han hadde vekt hos Herren, Israels Gud.
עַל־חַטֹּ֤אות יָרָבְעָם֙ אֲשֶׁ֣ר חָטָ֔א וַאֲשֶׁ֥ר הֶחֱטִ֖יא אֶת־יִשְׂרָאֵ֑ל בְּכַעְס֕וֹ אֲשֶׁ֣ר הִכְעִ֔יס אֶת־יְהוָ֖ה אֱלֹהֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
Tjuefire års regjeringstid
Basja regjerte over Israel i tjuefire år fra Tirsa. Han fortsatte i Jeroboams synder og fikk Israel til å synde mot Herren.
33I det tredje året Asa var konge i Juda, vart Basja, son til Ahia, konge over heile Israel i Tirsa. Han styrte i tjuefire år.
בִּשְׁנַ֣ת שָׁלֹ֔שׁ לְאָסָ֖א מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֑ה מָ֠לַךְ בַּעְשָׁ֨א בֶן־אֲחִיָּ֤ה עַל־כָּל־יִשְׂרָאֵל֙ בְּתִרְצָ֔ה עֶשְׂרִ֥ים וְאַרְבַּ֖ע שָׁנָֽה׃
34Han gjorde det som var vondt i Herrens auge og følgde same vegen som Jeroboam og synda hans, som han hadde fått Israel til å synda med.
וַיַּ֥עַשׂ הָרַ֖ע בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה וַיֵּ֙לֶךְ֙ בְּדֶ֣רֶךְ יָרָבְעָ֔ם וּבְ֨חַטָּאת֔וֹ אֲשֶׁ֥ר הֶחֱטִ֖יא אֶת־יִשְׂרָאֵֽל׃ ס
Profeten Jehus dom
Herren sendte profeten Jehu, sønn av Hanani, med en domsord mot Basja. Fordi han fortsatte i Jeroboams synder, skulle hans slekt bli utryddet på samme måte.
1Herrens ord kom til Jehu, son til Hanani, mot Basja, og sa:
וַיְהִ֤י דְבַר־יְהוָה֙ אֶל־יֵה֣וּא בֶן־חֲנָ֔נִי עַל־בַּעְשָׁ֖א לֵאמֹֽר׃
2«Fordi eg lyfte deg opp frå støvet og sette deg til fyrste over folket mitt Israel, men du har gått på Jeroboams veg og fått folket mitt Israel til å synda, så dei har gjort meg harm med syndene sine,
יַ֗עַן אֲשֶׁ֤ר הֲרִימֹתִ֙יךָ֙ מִן־הֶ֣עָפָ֔ר וָאֶתֶּנְךָ֣ נָגִ֔יד עַ֖ל עַמִּ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וַתֵּ֣לֶךְ ׀ בְּדֶ֣רֶךְ יָרָבְעָ֗ם וַֽתַּחֲטִא֙ אֶת־עַמִּ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל לְהַכְעִיסֵ֖נִי בְּחַטֹּאתָֽם׃
3sjå, så vil eg rydda ut Basja og huset hans. Eg vil gjera huset ditt likt huset til Jeroboam, son til Nebat.
הִנְנִ֥י מַבְעִ֛יר אַחֲרֵ֥י בַעְשָׁ֖א וְאַחֲרֵ֣י בֵית֑וֹ וְנָֽתַתִּי֙ אֶת־בֵּ֣יתְךָ֔ כְּבֵ֖ית יָרָבְעָ֥ם בֶּן־נְבָֽט׃
4Den av Basjas ætt som døyr i byen, skal hundane eta, og den som døyr på marka, skal fuglane under himmelen eta.»
הַמֵּ֤ת לְבַעְשָׁא֙ בָּעִ֔יר יֹֽאכְל֖וּ הַכְּלָבִ֑ים וְהַמֵּ֥ת לוֹ֙ בַּשָּׂדֶ֔ה יֹאכְל֖וּ ע֥וֹף הַשָּׁמָֽיִם׃
Krig mot Juda og befestningen av Rama
Basja førte krig mot Judas kong Asa og befestet Rama for å hindre trafikk til og fra Juda. Asa svarte ved å alliere seg med Syria, som angrep Israel.
16Det var krig mellom Asa og Basja, kongen i Israel, så lenge dei levde.
וּמִלְחָמָ֨ה הָיְתָ֜ה בֵּ֣ין אָסָ֗א וּבֵ֛ין בַּעְשָׁ֥א מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵ֖ל כָּל־יְמֵיהֶֽם׃
17Basja, kongen i Israel, drog opp mot Juda og bygde ut Rama for å hindra at nokon kunne dra ut eller inn til Asa, kongen i Juda.
וַיַּ֨עַל בַּעְשָׁ֤א מֶֽלֶךְ־יִשְׂרָאֵל֙ עַל־יְהוּדָ֔ה וַיִּ֖בֶן אֶת־הָרָמָ֑ה לְבִלְתִּ֗י תֵּ֚ת יֹצֵ֣א וָבָ֔א לְאָסָ֖א מֶ֥לֶךְ יְהוּדָֽה׃
21Då Basja høyrde dette, slutta han å byggja ut Rama og vart buande i Tirsa.
וַֽיְהִי֙ כִּשְׁמֹ֣עַ בַּעְשָׁ֔א וַיֶּחְדַּ֕ל מִבְּנ֖וֹת אֶת־הֽ͏ָרָמָ֑ה וַיֵּ֖שֶׁב בְּתִרְצָֽה׃
22Kong Asa kalla då saman heile Juda, ingen var friteken, og dei bar bort steinane og tømmeret som Basja hadde brukt til å byggja ut Rama. Med dette bygde kong Asa ut Geba i Benjamin og Mispa.
וְהַמֶּ֨לֶךְ אָסָ֜א הִשְׁמִ֤יעַ אֶת־כָּל־יְהוּדָה֙ אֵ֣ין נָקִ֔י וַיִּשְׂא֞וּ אֶת־אַבְנֵ֤י הָֽרָמָה֙ וְאֶת־עֵצֶ֔יהָ אֲשֶׁ֥ר בָּנָ֖ה בַּעְשָׁ֑א וַיִּ֤בֶן בָּם֙ הַמֶּ֣לֶךְ אָסָ֔א אֶת־גֶּ֥בַע בִּנְיָמִ֖ן וְאֶת־הַמִּצְפָּֽה׃
Basjas død
Basja døde og ble begravet i Tirsa. Hans sønn Ela etterfulgte ham som konge, men hans dynasti varte bare to år før det ble styrtet.
5Resten av Basjas gjerningar, det han gjorde og storverka hans, er det ikkje skrive i krønikeboka til kongane i Israel?
וְיֶ֨תֶר דִּבְרֵ֥י בַעְשָׁ֛א וַאֲשֶׁ֥ר עָשָׂ֖ה וּגְבֽוּרָת֑וֹ הֲלֹא־הֵ֣ם כְּתוּבִ֗ים עַל־סֵ֛פֶר דִּבְרֵ֥י הַיָּמִ֖ים לְמַלְכֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
6Basja la seg til kvile hos fedrane sine og vart gravlagd i Tirsa. Ela, son hans, vart konge etter han.
וַיִּשְׁכַּ֤ב בַּעְשָׁא֙ עִם־אֲבֹתָ֔יו וַיִּקָּבֵ֖ר בְּתִרְצָ֑ה וַיִּמְלֹ֛ךְ אֵלָ֥ה בְנ֖וֹ תַּחְתָּֽיו׃
Nemnd i Bibelen (20)
1. Kongebok 15:161. Kongebok 15:171. Kongebok 15:211. Kongebok 15:221. Kongebok 15:271. Kongebok 15:281. Kongebok 15:321. Kongebok 15:331. Kongebok 16:11. Kongebok 16:31. Kongebok 16:61. Kongebok 16:71. Kongebok 16:81. Kongebok 16:121. Kongebok 16:131. Kongebok 21:222. Krønikebok 16:12. Krønikebok 16:52. Krønikebok 16:6Jeremia 41:9