Pinehas (Eleasars sønn)
Den nidkjære presten
Pinehas var sønnesønn av Aron og tjente som prest i Israel. Han er mest kjent for sin nidkjære handling da han stanset plagen i Israel ved Baal-Peor, og Gud ga ham en evig paktsprestelig tjeneste som belønning for hans troskap.
Familie
Nøkkelhendingar
Stanset plagen ved Baal-Peor
Da israelittene syndet med moabittiske kvinner og begynte å tilbe Baal-Peor, tok Pinehas et spyd og drepte en israelittisk mann og en midjanittisk kvinne, og stanset dermed plagen som hadde drept 24 000 mennesker.
6Og sjå, ein israelittisk mann kom og førte ei midjanitisk kvinne fram for brørne sine, rett for auga på Moses og heile Israels-lyden, medan dei gret ved inngangen til møteteltet.
וְהִנֵּ֡ה אִישׁ֩ מִבְּנֵ֨י יִשְׂרָאֵ֜ל בָּ֗א וַיַּקְרֵ֤ב אֶל־אֶחָיו֙ אֶת־הַמִּדְיָנִ֔ית לְעֵינֵ֣י מֹשֶׁ֔ה וּלְעֵינֵ֖י כָּל־עֲדַ֣ת בְּנֵי־יִשְׂרָאֵ֑ל וְהֵ֣מָּה בֹכִ֔ים פֶּ֖תַח אֹ֥הֶל מוֹעֵֽד׃
7Då Pinehas, son til Elasar, son til presten Aron, såg dette, reiste han seg opp midt i forsamlinga og tok eit spyd i handa.
וַיַּ֗רְא פִּֽינְחָס֙ בֶּן־אֶלְעָזָ֔ר בֶּֽן־אַהֲרֹ֖ן הַכֹּהֵ֑ן וַיָּ֙קָם֙ מִתּ֣וֹךְ הָֽעֵדָ֔ה וַיִּקַּ֥ח רֹ֖מַח בְּיָדֽוֹ׃
8Han gjekk etter den israelittiske mannen inn i teltkammeret og stakk spydet gjennom dei begge, både den israelittiske mannen og kvinna, gjennom underlivet hennar. Då stogga plaga mellom israelittane.
וַ֠יָּבֹא אַחַ֨ר אִֽישׁ־יִשְׂרָאֵ֜ל אֶל־הַקֻּבָּ֗ה וַיִּדְקֹר֙ אֶת־שְׁנֵיהֶ֔ם אֵ֚ת אִ֣ישׁ יִשְׂרָאֵ֔ל וְאֶת־הָאִשָּׁ֖ה אֶל־קֳבָתָ֑הּ וַתֵּֽעָצַר֙ הַמַּגֵּפָ֔ה מֵעַ֖ל בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
9Dei som døydde i plaga, var tjuefire tusen.
וַיִּהְי֕וּ הַמֵּתִ֖ים בַּמַּגֵּפָ֑ה אַרְבָּעָ֥ה וְעֶשְׂרִ֖ים אָֽלֶף׃ פ
10Herren tala til Moses:
וַיְדַבֵּ֥ר יְהוָ֖ה אֶל־מֹשֶׁ֥ה לֵּאמֹֽר׃
11«Pinehas, son til Elasar, son til presten Aron, har vendt vreiden min bort frå israelittane ved at han brann av same iver som meg midt iblant dei. Difor gjorde eg ikkje ende på israelittane i min brennande iver.
פִּֽינְחָ֨ס בֶּן־אֶלְעָזָ֜ר בֶּן־אַהֲרֹ֣ן הַכֹּהֵ֗ן הֵשִׁ֤יב אֶת־חֲמָתִי֙ מֵעַ֣ל בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֔ל בְּקַנְא֥וֹ אֶת־קִנְאָתִ֖י בְּתוֹכָ֑ם וְלֹא־כִלִּ֥יתִי אֶת־בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל בְּקִנְאָתִֽי׃
12Sei difor: Sjå, eg gjev han mi fredspakt.
לָכֵ֖ן אֱמֹ֑ר הִנְנִ֨י נֹתֵ֥ן ל֛וֹ אֶת־בְּרִיתִ֖י שָׁלֽוֹ[c]ם׃
13Han og etterkomarane hans skal ha ei pakt om evig presteteneste, fordi han var brennande ivrig for sin Gud og gjorde soning for israelittane.»
וְהָ֤יְתָה לּוֹ֙ וּלְזַרְע֣וֹ אַחֲרָ֔יו בְּרִ֖ית כְּהֻנַּ֣ת עוֹלָ֑ם תַּ֗חַת אֲשֶׁ֤ר קִנֵּא֙ לֵֽאלֹהָ֔יו וַיְכַפֵּ֖ר עַל־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
Mottok den evige prestepakten
På grunn av sin nidkjærhet for Gud mottok Pinehas en evig fredspakt fra Herren, som sikret presteskapet for hans etterkommere for alltid.
12Sei difor: Sjå, eg gjev han mi fredspakt.
לָכֵ֖ן אֱמֹ֑ר הִנְנִ֨י נֹתֵ֥ן ל֛וֹ אֶת־בְּרִיתִ֖י שָׁלֽוֹ[c]ם׃
13Han og etterkomarane hans skal ha ei pakt om evig presteteneste, fordi han var brennande ivrig for sin Gud og gjorde soning for israelittane.»
וְהָ֤יְתָה לּוֹ֙ וּלְזַרְע֣וֹ אַחֲרָ֔יו בְּרִ֖ית כְּהֻנַּ֣ת עוֹלָ֑ם תַּ֗חַת אֲשֶׁ֤ר קִנֵּא֙ לֵֽאלֹהָ֔יו וַיְכַפֵּ֖ר עַל־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
Ledet krigen mot midjanittene
Pinehas ble sendt sammen med tusen menn fra hver stamme for å føre krig mot Midjan som hevn for hendelsene ved Baal-Peor.
6Moses sende dei ut til krigen, tusen mann frå kvar stamme, og saman med dei Pinhas, son til presten Elasar. Han hadde med seg dei heilage gjenstandane og signaltrompetane.
וַיִּשְׁלַ֨ח אֹתָ֥ם מֹשֶׁ֛ה אֶ֥לֶף לַמַּטֶּ֖ה לַצָּבָ֑א אֹ֠תָם וְאֶת־פִּ֨ינְחָ֜ס בֶּן־אֶלְעָזָ֤ר הַכֹּהֵן֙ לַצָּבָ֔א וּכְלֵ֥י הַקֹּ֛דֶשׁ וַחֲצֹצְר֥וֹת הַתְּרוּעָ֖ה בְּיָדֽוֹ׃
7Dei gjekk til krig mot Midjan, slik Herren hadde pålagt Moses, og dei drap alle mennene.
וַֽיִּצְבְּאוּ֙ עַל־מִדְיָ֔ן כַּאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה יְהוָ֖ה אֶת־מֹשֶׁ֑ה וַיַּֽהַרְג֖וּ כָּל־זָכָֽר׃
8Saman med dei andre dei drap, slo dei i hel dei fem midjanittiske kongane: Evi, Rekem, Sur, Hur og Reba. Dei drap òg Bileam, son til Beor, med sverd.
וְאֶת־מַלְכֵ֨י מִדְיָ֜ן הָרְג֣וּ עַל־חַלְלֵיהֶ֗ם אֶת־אֱוִ֤י וְאֶת־רֶ֙קֶם֙ וְאֶת־צ֤וּר וְאֶת־חוּר֙ וְאֶת־רֶ֔בַע חֲמֵ֖שֶׁת מַלְכֵ֣י מִדְיָ֑ן וְאֵת֙ בִּלְעָ֣ם בֶּן־בְּע֔וֹר הָרְג֖וּ בֶּחָֽרֶב׃
Sendt som utsending til stammene øst for Jordan
Da stammene Ruben, Gad og halve Manasse bygde et alter ved Jordan, ble Pinehas sendt som leder for en delegasjon for å undersøke saken og forhindre konflikt.
13Israelittane sende Pinhas, son til Elasar, presten, til rubenittane, gadittane og halvparten av Manasse-stammen i Gilead-landet.
וַיִּשְׁלְח֨וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֜ל אֶל־בְּנֵי־רְאוּבֵ֧ן וְאֶל־בְּנֵי־גָ֛ד וְאֶל־חֲצִ֥י שֵֽׁבֶט־מְנַשֶּׁ֖ה אֶל־אֶ֣רֶץ הַגִּלְעָ֑ד אֶת־פִּינְחָ֖ס בֶּן־אֶלְעָזָ֥ר הַכֹּהֵֽן׃
14Saman med han var ti hovdingar, éin hovding for kvart farshus i alle Israels stammar. Kvar av dei var overhovud for sine ættegrupper blant Israels tusen.
וַעֲשָׂרָ֤ה נְשִׂאִים֙ עִמּ֔וֹ נָשִׂ֨יא אֶחָ֜ד נָשִׂ֤יא אֶחָד֙ לְבֵ֣ית אָ֔ב לְכֹ֖ל מַטּ֣וֹת יִשְׂרָאֵ֑ל וְאִ֨ישׁ רֹ֧אשׁ בֵּית־אֲבוֹתָ֛ם הֵ֖מָּה לְאַלְפֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
30Då presten Pinhas og hovdingane for forsamlinga og overhovuda for Israels tusen, som var med han, høyrde orda som rubenittane, gadittane og Manasse-ætta tala, var dei vel nøgde.
וַיִּשְׁמַ֞ע פִּֽינְחָ֣ס הַכֹּהֵ֗ן וּנְשִׂיאֵ֨י הָעֵדָ֜ה וְרָאשֵׁ֨י אַלְפֵ֤י יִשְׂרָאֵל֙ אֲשֶׁ֣ר אִתּ֔וֹ אֶת־הַ֨דְּבָרִ֔ים אֲשֶׁ֧ר דִּבְּר֛וּ בְּנֵי־רְאוּבֵ֥ן וּבְנֵי־גָ֖ד וּבְנֵ֣י מְנַשֶּׁ֑ה וַיִּיטַ֖ב בְּעֵינֵיהֶֽם׃
31Pinhas, son til Elasar, presten, sa til rubenittane, gadittane og Manasse-ætta: «I dag veit vi at Herren er midt iblant oss, sidan de ikkje har gjort dette sviket mot Herren. No har de berga israelittane frå Herrens hand.»
וַיֹּ֣אמֶר פִּֽינְחָ֣ס בֶּן־אֶלְעָזָ֣ר הַכֹּהֵ֡ן אֶל־בְּנֵי־רְאוּבֵ֨ן וְאֶל־בְּנֵי־גָ֜ד וְאֶל־בְּנֵ֣י מְנַשֶּׁ֗ה הַיּ֤וֹם ׀ יָדַ֙עְנוּ֙ כִּֽי־בְתוֹכֵ֣נוּ יְהוָ֔ה אֲשֶׁ֛ר לֹֽא־מְעַלְתֶּ֥ם בַּֽיהוָ֖ה הַמַּ֣עַל הַזֶּ֑ה אָ֗ז הִצַּלְתֶּ֛ם אֶת־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל מִיַּ֥ד יְהוָֽה׃
32Så vende Pinhas, son til Elasar, presten, og hovdingane attende frå rubenittane og gadittane i Gilead-landet til israelittane i Kanaan-landet, og dei kom attende med melding til dei.
וַיָּ֣שָׁב פִּֽינְחָ֣ס בֶּן־אֶלְעָזָ֣ר הַכֹּהֵ֣ן ׀ וְהַנְּשִׂיאִ֡ים מֵאֵ֣ת בְּנֵֽי־רְאוּבֵן֩ וּמֵאֵ֨ת בְּנֵי־גָ֜ד מֵאֶ֧רֶץ הַגִּלְעָ֛ד אֶל־אֶ֥רֶץ כְּנַ֖עַן אֶל־בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וַיָּשִׁ֥בוּ אוֹתָ֖ם דָּבָֽר׃
Tjente ved paktens ark
Pinehas tjente som prest ved paktens ark i Betel i dommertiden og spurte Herren på vegne av Israel i krigen mot Benjamin.
27Israelittane spurde Herren – for Guds paktkiste var der i dei dagane,
וַיִּשְׁאֲל֥וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל בַּֽיהוָ֑ה וְשָׁ֗ם אֲרוֹן֙ בְּרִ֣ית הָאֱלֹהִ֔ים בַּיָּמִ֖ים הָהֵֽם׃
28og Pinhas, son til Elasar, son til Aron, stod framfor henne i dei dagane – og dei sa: «Skal vi endå ein gong dra ut til strid mot benjaminittane, bror vår, eller skal vi halda opp?» Herren sa: «Gå opp, for i morgon gjev eg dei i dykkar hand.»
וּ֠פִינְחָס בֶּן־אֶלְעָזָ֨ר בֶּֽן־אַהֲרֹ֜ן עֹמֵ֣ד ׀ לְפָנָ֗יו בַּיָּמִ֣ים הָהֵם֮ לֵאמֹר֒ הַאוֹסִ֨ף ע֜וֹד לָצֵ֧את לַמִּלְחָמָ֛ה עִם־בְּנֵֽי־בִנְיָמִ֥ן אָחִ֖י אִם־אֶחְדָּ֑ל וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ עֲל֔וּ כִּ֥י מָחָ֖ר אֶתְּנֶ֥נּוּ בְיָדֶֽךָ׃