Eleasar (Arons sønn)
Israels tredje øversteprest
Eleasar var den tredje sønnen til Aron og etterfulgte sin far som øversteprest i Israel. Han tjente trofast gjennom ørkenvandringen og inn i løfteslandet, og var sentral i fordelingen av Kanaan mellom stammene. Hans etterkommere fortsatte prestetjenesten i generasjoner.
Familie
Nøkkelhendingar
Innviet til prestetjeneste
Eleasar ble innviet sammen med sin far Aron og sine brødre til prestetjeneste ved tabernakelet på Sinai.
1Du skal la Aron, bror din, og sønene hans koma fram til deg frå Israels born, så dei kan vera prestar for meg – Aron, Nadab og Abihu, Elasar og Itamar, sønene til Aron.
וְאַתָּ֡ה הַקְרֵ֣ב אֵלֶיךָ֩ אֶת־אַהֲרֹ֨ן אָחִ֜יךָ וְאֶת־בָּנָ֣יו אִתּ֗[t]וֹ מִתּ֛וֹךְ בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל לְכַהֲנוֹ־לִ֑י אַהֲרֹ֕ן נָדָ֧ב וַאֲבִיה֛וּא אֶלְעָזָ֥ר וְאִיתָמָ֖ר בְּנֵ֥י אַהֲרֹֽן׃
1Herren tala til Moses og sa:
וַיְדַבֵּ֥ר יְהוָ֖ה אֶל־מֹשֶׁ֥ה לֵּאמֹֽר׃
2«Ta med deg Aron og sønene hans, kleda, salvingsoljen, oksen til syndofferet, dei to verane og korga med usyra brød.
קַ֤ח אֶֽת־אַהֲרֹן֙ וְאֶת־בָּנָ֣יו אִתּ֔וֹ וְאֵת֙ הַבְּגָדִ֔ים וְאֵ֖ת שֶׁ֣מֶן הַמִּשְׁחָ֑ה וְאֵ֣ת ׀ פַּ֣ר הֽ͏ַחַטָּ֗את וְאֵת֙ שְׁנֵ֣י הָֽאֵילִ֔ים וְאֵ֖ת סַ֥ל הַמַּצּֽוֹת׃
30Moses tok noko av salvingsoljen og av blodet som var på altaret, og skvetta på Aron og kleda hans og på sønene hans og kleda deira. Slik helga han Aron og kleda hans og sønene hans og kleda deira.
וַיִּקַּ֨ח מֹשֶׁ֜ה מִשֶּׁ֣מֶן הַמִּשְׁחָ֗ה וּמִן־הַדָּם֮ אֲשֶׁ֣ר עַל־הַמִּזְבֵּחַ֒ וַיַּ֤ז עַֽל־אַהֲרֹן֙ עַל־בְּגָדָ֔יו וְעַל־בָּנָ֛יו וְעַל־בִּגְדֵ֥י בָנָ֖יו אִתּ֑וֹ וַיְקַדֵּ֤שׁ אֶֽת־אַהֲרֹן֙ אֶת־בְּגָדָ֔יו וְאֶת־בָּנָ֛יו וְאֶת־בִּגְדֵ֥י בָנָ֖יו אִתּֽוֹ׃
Overtok etter brødrenes død
Da Nadab og Abihu døde for å ha ofret fremmed ild, fikk Eleasar og Itamar utvidet ansvar i prestetjenesten.
1Arons søner Nadab og Abihu tok kvar sitt glokar, la eld i dei og la røykelse oppå. Dei bar fram framand eld for Herren, noko han ikkje hadde pålagt dei.
וַיִּקְח֣וּ בְנֵֽי־אַ֠הֲרֹן נָדָ֨ב וַאֲבִיה֜וּא אִ֣ישׁ מַחְתָּת֗וֹ וַיִתְּנ֤וּ בָהֵן֙ אֵ֔שׁ וַיָּשִׂ֥ימוּ עָלֶ֖יהָ קְטֹ֑רֶת וַיַּקְרִ֜בוּ לִפְנֵ֤י יְהוָה֙ אֵ֣שׁ זָרָ֔ה אֲשֶׁ֧ר לֹ֦א צִוָּ֖ה אֹתָֽם׃
2Då fór det eld ut frå Herren og fortærte dei, og dei døydde framfor Herren.
וַתֵּ֥צֵא אֵ֛שׁ מִלִּפְנֵ֥י יְהוָ֖ה וַתֹּ֣אכַל אוֹתָ֑ם וַיָּמֻ֖תוּ לִפְנֵ֥י יְהוָֽה׃
6Moses sa til Aron og til sønene hans Eleasar og Itamar: «De skal ikkje la håret hengja ureidt og ikkje riva sund kleda dykkar, så de ikkje døyr og han blir vreid på heile forsamlinga. Men brørne dykkar, heile Israels hus, kan gråta over brannen som Herren har tend.»
וַיֹּ֣אמֶר מֹשֶׁ֣ה אֶֽל־אַהֲרֹ֡ן וּלְאֶלְעָזָר֩ וּלְאִֽיתָמָ֨ר ׀ בָּנָ֜יו רֽ͏ָאשֵׁיכֶ֥ם אַל־תִּפְרָ֣עוּ ׀ וּבִגְדֵיכֶ֤ם לֹֽא־תִפְרֹ֙מוּ֙ וְלֹ֣א תָמֻ֔תוּ וְעַ֥ל כָּל־הָעֵדָ֖ה יִקְצֹ֑ף וַאֲחֵיכֶם֙ כָּל־בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֔ל יִבְכּוּ֙ אֶת־הַשְּׂרֵפָ֔ה אֲשֶׁ֖ר שָׂרַ֥ף יְהוָֽה׃
12Moses sa til Aron og til Eleasar og Itamar, sønene hans som var att: «Ta grødeofferet som er att av Herrens eldoffer, og et det usyra attmed altaret, for det er høgheilagt.
וַיְדַבֵּ֨ר מֹשֶׁ֜ה אֶֽל־אַהֲרֹ֗ן וְאֶ֣ל אֶ֠לְעָזָר וְאֶל־אִ֨יתָמָ֥ר ׀ בָּנָיו֮ הַנּֽוֹתָרִים֒ קְח֣וּ אֶת־הַמִּנְחָ֗ה הַנּוֹתֶ֙רֶת֙ מֵאִשֵּׁ֣י יְהוָ֔ה וְאִכְל֥וּהָ מַצּ֖וֹת אֵ֣צֶל הַמִּזְבֵּ֑חַ כִּ֛י קֹ֥דֶשׁ קָֽדָשִׁ֖ים הִֽוא׃
Leder for levittene
Eleasar ble utnevnt til øverste leder for levittene og hadde tilsyn med dem som tjente i helligdommen.
32Øvstehovdingen over levittane var Elasar, son til Aron, presten. Han hadde tilsyn med dei som tok vare på tenesta i heilagdomen.
וּנְשִׂיא֙ נְשִׂיאֵ֣י הַלֵּוִ֔י אֶלְעָזָ֖ר בֶּן־אַהֲרֹ֣ן הַכֹּהֵ֑ן פְּקֻדַּ֕ת שֹׁמְרֵ֖י מִשְׁמֶ֥רֶת הַקֹּֽדֶשׁ׃
Arons kappe på fjellet Hor
Da Aron skulle dø på fjellet Hor, tok Moses presteklærne av Aron og kledde Eleasar i dem, og Eleasar ble øversteprest.
25Ta Aron og Elasar, son hans, og før dei opp på fjellet Hor.
קַ֚ח אֶֽת־אַהֲרֹ֔ן וְאֶת־אֶלְעָזָ֖ר בְּנ֑וֹ וְהַ֥עַל אֹתָ֖ם הֹ֥ר הָהָֽר׃
26Ta av Aron kleda hans og kle dei på Elasar, son hans. Så skal Aron samlast til folket sitt og døy der.»
וְהַפְשֵׁ֤ט אֶֽת־אַהֲרֹן֙ אֶת־בְּגָדָ֔יו וְהִלְבַּשְׁתָּ֖ם אֶת־אֶלְעָזָ֣ר בְּנ֑וֹ וְאַהֲרֹ֥ן יֵאָסֵ֖ף וּמֵ֥ת שָֽׁם׃
27Moses gjorde som Herren hadde befalt. Dei gjekk opp på fjellet Hor for auga til heile forsamlinga.
וַיַּ֣עַשׂ מֹשֶׁ֔ה כַּאֲשֶׁ֖ר צִוָּ֣ה יְהוָ֑ה וֽ͏ַיַּעֲלוּ֙ אֶל־הֹ֣ר הָהָ֔ר לְעֵינֵ֖י כָּל־הָעֵדָֽה׃
28Moses tok av Aron kleda hans og kledde dei på Elasar, son hans. Og Aron døydde der på toppen av fjellet. Så gjekk Moses og Elasar ned frå fjellet.
וַיַּפְשֵׁט֩ מֹשֶׁ֨ה אֶֽת־אַהֲרֹ֜ן אֶת־בְּגָדָ֗יו וַיַּלְבֵּ֤שׁ אֹתָם֙ אֶת־אֶלְעָזָ֣ר בְּנ֔וֹ וַיָּ֧מָת אַהֲרֹ֛ן שָׁ֖ם בְּרֹ֣אשׁ הָהָ֑ר וַיֵּ֧רֶד מֹשֶׁ֛ה וְאֶלְעָזָ֖ר מִן־הָהָֽר׃
Fordeling av Kanaans land
Sammen med Josva ledet Eleasar fordelingen av løfteslandet mellom Israels stammer ved loddkasting.
1Dette er det israelittane fekk som arv i Kanaan-landet, det som presten Elasar og Josva, son til Nun, og overhovuda for ættefedrane til Israels stammar delte ut til dei.
וְאֵ֛לֶּה אֲשֶׁר־נָחֲל֥וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן אֲשֶׁ֨ר נִֽחֲל֜וּ אוֹתָ֗ם אֶלְעָזָ֤ר הַכֹּהֵן֙ וִיהוֹשֻׁ֣עַ בִּן־נ֔וּן וְרָאשֵׁ֛י אֲב֥וֹת הַמַּטּ֖וֹת לִבְנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
51Dette var dei arvelutane som presten Elasar og Josva, son til Nun, og overhovuda for ættene i Israels stammar delte ut ved loddkasting i Sjilo, framfor Herren ved inngangen til møteteltet. Slik fullførte dei delinga av landet.
אֵ֣לֶּה הַנְּחָלֹ֡ת אֲשֶׁ֣ר נִחֲל֣וּ אֶלְעָזָ֣ר הַכֹּהֵ֣ן ׀ וִיהוֹשֻׁ֪עַ בִּן־נ֟וּן וְרָאשֵׁ֣י הָֽאָב֣וֹת לְמַטּוֹת֩ בְּנֵי־יִשְׂרָאֵ֨ל ׀ בְּגוֹרָ֤ל ׀ בְּשִׁלֹה֙ לִפְנֵ֣י יְהוָ֔ה פֶּ֖תַח אֹ֣הֶל מוֹעֵ֑ד וַיְכַלּ֕וּ מֵֽחַלֵּ֖ק אֶת־הָאָֽרֶץ׃ פ
Død og begravelse
Eleasar døde og ble begravet på en høyde i Efraims fjellland som tilhørte hans sønn Pinehas.
33Elasar, son til Aron, døydde, og dei gravla han på Gibea-haugen til Pinhas, son hans, som han hadde fått i Efraim-fjella.
וְאֶלְעָזָ֥ר בֶּֽן־אַהֲרֹ֖ן מֵ֑ת וַיִּקְבְּר֣וּ אֹת֗וֹ בְּגִבְעַת֙ פִּֽינְחָ֣ס בְּנ֔וֹ אֲשֶׁ֥ר נִתַּן־ל֖וֹ בְּהַ֥ר אֶפְרָֽיִם׃